Και κάτι άλλο... (112 άρθρα)

10 νέα πράγματα που μάθαμε για τον εγκέφαλο το 2018!

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Ο εγκέφαλος, παρόλο που είναι το πιο ζωτικό όργανό μας, αυτό που καθορίζει το ποιοί είμαστε και τον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο και τους άλλους, παραμένει σε μεγάλο βαθμό ένα μυστήριο. Αλλά οι επιστήμονες κάνουν κάθε χρόνο νέες προόδους για την κατανόησή του.

Έτσι και το 2018 υπήρξαν ορισμένες ενδιαφέρουσες ανακαλύψεις, μερικές από τις οποίες σταχυολόγησε το Live Science:

1. Βρέθηκε ένα νέο είδος νευρώνα: Είναι αρκετά ασυνήθιστο να ανακαλύπτονται άγνωστα έως τώρα εγκεφαλικά κύτταρα. Το 2018 οι νευροεπιστήμονες βρήκαν ένα τελείως νέο είδος, που ονόμασαν «νευρώνα κυνόροδο» (επειδή εμφανισιακά θυμίζει την αγριοτριανταφυλλιά). Αποτελεί περίπου το 10% του πρώτου στρώματος του νεοφλοιού, δηλαδή, ενός από τα πιο πρόσφατα μέρη στην εξέλιξη του εγκεφάλου (συνεπώς, οι μακρινοί πρόγονοί μας δεν είχαν μάλλον τέτοιους νευρώνες). Προς το παρόν, οι επιστήμονες δεν ξέρουν τι ακριβώς κάνει αυτός ο νέος νευρώνας, που συνδέεται με άλλους νευρώνες (πυραμιδικά κύτταρα), τα οποία φαίνεται να «φρενάρει» όσον αφορά τη διέγερσή τους.

2. Ο εγκέφαλος μπορεί να περιέχει βακτήρια: Οι επιστήμονες πίστευαν ότι ο εγκέφαλος ήταν ένα περιβάλλον απαλλαγμένο από βακτήρια και ότι η οποιαδήποτε παρουσία τους είναι ένδειξη κάποιας πάθησης. Όμως, για πρώτη φορά, βρέθηκαν βάσιμες ενδείξεις ότι ο εγκέφαλός μας μπορεί να φιλοξενεί αβλαβή βακτήρια, όπως ήταν ήδη γνωστό ότι συμβαίνει με άλλα μέρη του ανθρωπίνου σώματος. Η μετά θάνατον έρευνα σε 34 εγκεφάλους έφερε στο φως βακτήρια, ιδίως σε μερικές περιοχές του εγκεφάλου όπως ο ιππόκαμπος, ο προμετωπιαίος φλοιός, η μέλαινα ουσία και τα βοηθητικά αστροκύτταρα κοντά στον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Οι ερευνητές έκαναν σχετική επιστημονική ανακοίνωση, αλλά δεν έχουν κάνει ακόμη επιστημονική δημοσίευση και τα ευρήματά τους πρέπει να επιβεβαιωθούν από άλλους.

3. Ο εγκέφαλος είναι μαγνητικός: Περιέχει σωματίδια που είναι δυνατό να μαγνητισθούν, αλλά οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν γιατί αυτά υπάρχουν στον εγκέφαλο ή από πού προέρχονται. Μερικοί υποστηρίζουν ότι πρέπει να παίζουν κάποιο -άγνωστο έως τώρα- βιολογικό ρόλο, ενώ άλλοι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτά βρέθηκαν στον εγκέφαλο λόγω περιβαλλοντικής ρύπανσης. Το 2018, οι επιστήμονες χαρτογράφησαν -με μετά θάνατον έρευνα σε επτά ανθρώπους- τα σημεία που αυτά τα μαγνητικά σωματίδια βρίσκονται στον εγκέφαλο. Διαπιστώθηκε ότι στην πραγματικότητα αυτοί οι μικροί μαγνήτες είναι διάσπαρτοι, όπως συμβαίνει σε αρκετά ζώα. Μια κατηγορία βακτηρίων χρησιμοποιεί τα μαγνητικά σωματίδια για να προσανατολίζεται στο χώρο και μερικά ζώα πιθανώς κάνουν το ίδιο. Ίσως και ο άνθρωπος.

4. Ένας αρχαίος ιός βοηθά στην επικοινωνία μεταξύ των εγκεφαλικών κυττάρων: Είχε μολύνει τους ανθρώπους πριν πολλά χρόνια και άφησε πίσω του ένα γενετικό κώδικα που ενσωματώθηκε στο ανθρώπινο DNA. Οι επιστήμονες τώρα ανακάλυψαν ότι αυτά τα γενετικά απομεινάρια του αρχαίου ιού (ιδίως το γονίδιο Arc) παίζουν ζωτικό ρόλο στην επικοινωνία μεταξύ των εγκεφαλικών κυττάρων και μάλιστα για τις ανώτερες νοητικές λειτουργίες. Επίσης, βρέθηκε ότι -για άγνωστο λόγο- προβλήματα στη λειτουργία του γονιδίου Arc συμβαίνουν συχνότερα στα άτομα με αυτισμό ή άλλες νευρολογικές διαταραχές.

5. Νέα κύτταρα σε γερασμένους εγκεφάλους: Εδώ και δεκαετίες οι επιστήμονες πίστευαν ότι, αντίθετα με ό,τι συμβαίνει στο υπόλοιπο σώμα, στον εγκέφαλο δεν έρχονται νέα κύτταρα να αντικαταστήσουν τα παλιά που πεθαίνουν. Τώρα -με μια έρευνα στον εγκέφαλο 28 ανθρώπων που είχαν πεθάνει- βρέθηκαν βάσιμες ενδείξεις ότι ακόμη και οι γερασμένοι εγκέφαλοι γεννούν νέα κύτταρα. Η διαφορά είναι ότι σε ένα προχωρημένης ηλικίας εγκέφαλο υπάρχουν λιγότερα νέα αιμοφόρα αγγεία και λιγότερες συνδέσεις ανάμεσα στα εγκεφαλικά κύτταρα. Κατά τα άλλα, ένας εγκέφαλος ηλικιωμένου έχει την ίδια αναλογία νέων κυττάρων με εκείνη ενός νεανικού εγκεφάλου. Όμως δεν συμφωνούν όλοι οι επιστήμονες με αυτό και το θέμα χρειάζεται περαιτέρω εξέταση.

6. Το στρες μπορεί να συρρικνώσει τον εγκέφαλο: Μια μελέτη σε 2.000 υγιείς μεσήλικες έδειξε ότι όσοι είχαν υψηλότερα επίπεδα της ορμόνης του στρες κορτιζόλης, είχαν επίσης ελαφρώς μικρότερο όγκο εγκεφάλου. Επίσης, οι άνθρωποι αυτοί είχαν χειρότερες επιδόσεις στα τεστ μνήμης σε σχέση με όσους είχαν φυσιολογικά επίπεδα κορτιζόλης.

7. Ο εγκέφαλος «σβήνει» το θόρυβο των δικών μας βημάτων: Κανονικά θα έπρεπε να ακούμε το κάθε μας βήμα, όπως ακούμε των άλλων. Όμως, όπως έδειξε μελέτη σε πειραματόζωα, ο εγκέφαλος -μέσα από εξελικτικές προσαρμογές- έχει δημιουργήσει ένα είδος ηχομόνωσης, «φιλτράροντας» τα δικά μας βήματα, έτσι ώστε να μπορούμε να ακούσουμε καλύτερα αν μας πλησιάζει κανείς (θέμα ζωής ή θανάτου αν βρίσκεσαι στη ζούγκλα...). Οι επιστήμονες για πρώτη φορά ανακάλυψαν τον βιολογικό μηχανισμό: Τα κύτταρα στον κινητικό φλοιό του εγκεφάλου στέλνουν σήματα που μπλοκάρουν τον ακουστικό φλοιό, ώστε να μη στείλει τα δικά του σήματα και γίνουν έτσι αντιληπτά τα βήματά μας.

8. Τα ψυχεδελικά αλλάζουν τα ίδια τα εγκεφαλικά κύτταρα: Πειράματα σε εργαστηριακά κύτταρα και ζώα δείχνουν ότι οι εν λόγω ναρκωτικές ουσίες (LSD, MDMA ή «έκσταση» κ.ά.) μεταβάλλουν κυριολεκτικά τη δομή των εγκεφαλικών κυττάρων. Αν αυτό ισχύει και στους ανθρώπους, μπορεί να αξιοποιηθεί για τη θεραπεία διαταραχών όπως η κατάθλιψη, στις οποίες οι νευρώνες του προμετωπιαίου φλοιού τείνουν να συρρικνώνονται. Η προσθήκη ψυχεδελικών δραστικών ουσιών οδήγησε τα εγκεφαλικά κύτταρα να μεγαλώσουν και να δημιουργήσουν νέες νευρωνικές συνδέσεις με άλλα κύτταρα, μια εξέλιξη με δυνητικά θεραπευτικές δυνατότητες.

9. Ο δεύτερος εγκέφαλος στο έντερο: Εκατομμύρια εγκεφαλικά κύτταρα ζουν στο παχύ έντερο και, επειδή λειτουργούν χωρίς οδηγίες από κάποιο εγκεφαλικό κέντρο, ονομάζονται «ο δεύτερος εγκέφαλος» ή εντερικό νευρικό σύστημα. Μια νέα έρευνα του 2018 έδειξε ότι στην πραγματικότητα αυτό ο εντερικός «εγκέφαλος» είναι αρκετά έξυπνος. Μπορεί, μεταξύ άλλων, να ενεργοποιήσει συγχρονισμένα τους νευρώνες του, ώστε να κινητοποιήσει τους μυς και να συντονίσει τη δραστηριότητά τους, προκειμένου να κάνει πράγματα όπως η απομάκρυνση των κοπράνων από το σώμα. Έως τώρα πιστευόταν ότι μόνο ο πραγματικός εγκέφαλος στο κεφάλι μπορεί να κάνει τέτοια συγχρονισμένη δράση. Μερικοί επιστήμονες εκτιμούν μάλιστα ότι ο εντερικός εγκέφαλος εξελίχτηκε πριν από εκείνον του κεφαλιού.

10. Η μεγάλη πλαστικότητα του εγκεφάλου: Η περίπτωση ενός αγοριού 11 ετών, γνωστού στη νευροεπιστήμη ως «ασθενής U.D.», δείχνει πόσο ικανός είναι μερικές φορές ο εγκέφαλος να αναπληρώνει τις απώλειές του. Από το παιδί αφαιρέθηκε πριν τέσσερα χρόνια το ένα τρίτο του δεξιού ημισφαιρίου, προκειμένου να μειωθούν οι συνεχείς επιληπτικές κρίσεις του. Παρόλο που, μεταξύ άλλων, το αγόρι έχασε το δεξί μέρος του οπτικού κέντρου του εγκεφάλου του (το οποίο μπορεί να αναγνωρίσει τα πρόσωπα), το αριστερό μέρος (που είναι καλύτερο στην επεξεργασία των λέξεων) ήλθε να αναπληρώσει την απώλεια και το παιδί καταφέρνει να αναγνωρίζει πρόσωπα όπως και οι συνομήλικοί του. Κι αυτό επειδή το εναπομείναν αριστερό μέρος του εγκεφάλου ανέλαβε να κάνει μια δουλειά του δεξιού μέρους (την αναγνώριση προσώπων) για την οποία δεν είχε την εξειδίκευση, αλλά την απέκτησε χάρη στη νευρωνική πλαστικότητά του.

Πηγή: antikleidi.com

 

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

«Ο θάνατος της ομιλίας»: Μια υπέροχη animation ταινία για την επικοινωνία

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Μια μικρού μήκους animation ταινία για την ποιότητα της επικοινωνίας σήμερα. Ο τίτλος «ο θάνατος της ομιλίας» τα λέει όλα! Οι διαπροσωπικές σχέσεις έχουν αντικατασταθεί με emoticons και chats. Όλοι σκυμμένοι πάνω από μια οθόνη, πληκτρολογώντας ασταμάτητα σαν υπνωτισμένοι. Υπερβολή ή όχι… έτσι όπως πάμε, ο θάνατος της ομιλίας δεν είναι μακριά!

Πηγή: antikleidi.com

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Τι είναι το «τίποτα»; Η ιστορία του διάσημου ηδύποτου

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Το 1949 ο Νίκος Μπίρης, ο οποίος διατηρούσε ποτοποιείο στην Τρίπολη, αποφάσισε να δημιουργήσει το ηδύποτο «Τίποτα».

Παρκάτω, η απίστευτη ιστορία του διάσημου ποτού.

Το «Τίποτα» κατοχυρώθηκε το έτος 1950, με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας από το Υπουργείο Εμπορίου, το οποίο έκανε δεκτό το αίτημα του Νίκου Μπίρη.

Από στόμα σε στόμα, το «Τίποτα» έγινε το ποτό που συνδέθηκε με την Τρίπολη, καθώς πολλοί ήταν οι επισκέπτες που το έψαχναν.

https://www.odosarkadias.gr/wp-content/uploads/2016/03/newego_LARGE_t_1101_54287600-750x450.jpg

Πως γεννήθηκε η ιδέα για το ποτό “Τίποτα”; Ο γιος του ιδρυτή της ποτοποιίας και ευρεσιτέχνη Νίκου Μπίρη, Γιώργος, αποκαλύπτει: “Ο πατέρας μου είχε υπάλληλο ένα παιδί με προϋπηρεσία σε ποτοποιία που είχε φέρει μαζί του και κάποιες συνταγές. Τότε οι ποτοποιίες είχαν οικογενειακή ατμόσφαιρα και μπορούσαν οι πελάτες να κάτσουν σε τραπεζάκια να απολαύσουν το ποτό τους, το οποίο προσφερόταν χύμα από βαρέλι. Στα προϊόντα της βιοτεχνίας μας συμπεριλαμβάνονταν και το ούζο και το κονιάκ τότε. Μεταξύ των πελατών ερχόταν και φίλοι. Οι κυρίες τους που ήθελαν αν δείξουν καλή διαγωγή και ανατροφή, συνήθως όταν τις ρωτούσαμε τι θα πιούν, έλεγαν τίποτα. Έτσι γεννήθηκε το Τίποτα”, αναφέρει ο κ. Μπίρης.

Έτσι ξεκίνησε η μικρή βιοτεχνία στην Τρίπολη και για περισσότερο από μισό αιώνα εξακολουθεί να παράγει το συγκεκριμένο λικέρ με την ίδια μυστική συνταγή και το ίδιο μεράκι. Μία συμβουλή σερβιρίσματος: λίγος τριμμένος πάγος και δυο-τρεις σταγόνες λεμόνι ή κονιάκ, και αυτό το λικέρ θα γίνει το αγαπημένο σας ποτό.

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Τα μάτια μας, οι οθόνες και οι κίνδυνοι...

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων στις μέρες μας έχει καθημερινή και πολύωρη επαφή με ψηφιακές οθόνες, μέσω των πάμπολλων ηλεκτρονικών συσκευών τις οποίες χειρίζονται, όπως smartphones, tablets, Η/Υ, τηλεοράσεις κλπ.

Σύμφωνα με έρευνα, οι οθόνες προκαλούν στο 65% των Αμερικανών (και κατ΄ επέκταση ένα παρόμοιο ποσοστό σε κάθε προηγμένη κοινωνία) την λεγόμενη ψηφιακή κόπωση ματιών. Αυτή η πάθηση έχει συμπτώματα όπως ξηρά, ερεθισμένα μάτια, θολή όραση, κουρασμένα μάτια, πόνους σε αυχένα και πλάτη και πονοκεφάλους, από την πολύωρη παρακολούθηση μιας ψηφιακής οθόνης.

“Τα ανθρώπινα μάτια δεν έχουν σχεδιαστεί για να περνούν 10 έως 12 ώρες την ημέρα κοιτάζοντας σε κοντινές αποστάσεις, γι' αυτό και η ψηφιακή κόπωση των ματιών είναι ένα σχετικά νέο φαινόμενο”, είπε η δρ Jessi Lee του Park Slope Eye στο αμερικανικό δίκτυο CBS.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο μέσος Αμερικανός ξοδεύει σχεδόν μισή μέρα κοιτάζοντας μια οθόνη. Σύμφωνα με σχετική έκθεση από την εταιρεία Nielsen το περασμένο καλοκαίρι, οι ενήλικες στις Ηνωμένες Πολιτείες ξοδεύουν περίπου 10 ώρες και 39 λεπτά κατά μέσο όρο (!) κάθε μέρα στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και στα Μέσα κοινωνικής Δικτύωσης. Σε αυτές τις 10 και πλέον ώρες μπροστά από οθόνες, συμπεριλαμβάνεται ο χρόνος που ξοδεύουμε καθημερινά χρησιμοποιώντας smartphones, προσωπικούς υπολογιστές, συσκευές πολυμέσων, video games, DVD, tablets, τηλεόραση κλπ, είτε στην δουλειά, είστε στο σπίτι.

Τι έδειξαν οι έρευνες

Οι έρευνες έδειξαν ότι περίπου 1 στους 10 ενήλικους Αμερικανούς, που έχει συμπτώματα της πάθησης, χρησιμοποιεί συχνά και ταυτόχρονα δύο ή περισσότερες ψηφιακές συσκευές με οθόνη. Η παρατεταμένη διάρκεια χρήσης τέτοιων συσκευών επιδεινώνει τα συμπτώματα και το 96% των ατόμων ξοδεύει δύο ή και περισσότερες ώρες καθημερινά μπροστά από διάφορες οθόνες.

Άλλοι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την ψηφιακή καταπόνηση των ματιών περιλαμβάνουν το πόσο κοντά είστε στην οθόνη, τη συχνότητα και τη διάρκεια χρήσης ψηφιακών συσκευών και τον βαθμό έκθεσης στο μπλε φως που εκπέμπεται από τις οθόνες.

Η έκθεση διαπίστωσε ότι οι ενήλικες ηλικίας κάτω των 30 ετών αντιμετωπίζουν τα υψηλότερα ποσοστά ψηφιακής καταπόνησης των ματιών, με το 73% εξ αυτών να έχει τα συμπτώματα. Οι γυναίκες είναι πιο πιθανό από τους άνδρες να χρησιμοποιούν πολλαπλές συσκευές ταυτόχρονα και είναι πιο πιθανό να αναφέρουν πόνους σε πλάτη και αυχένα.

Το 65% των παιδιών και των εφήβων περνούν δύο ή περισσότερες ώρες την ημέρα μπροστά από μια ψηφιακή συσκευή, παρά το γεγονός ότι το 77% των γονέων αναφέρει ότι είναι από αρκετά έως πολύ ανήσυχοι για τις επιπτώσεις των ηλεκτρονικών συσκευών στα μάτια των παιδιών.

Τι μπορείτε να κάνετε

Οι ειδικοί λένε ότι υπάρχουν πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να προστατεύσετε την υγεία των ματιών σας. Ο περιορισμός του χρόνου έκθεσης σε οθόνες όσο το δυνατόν περισσότερο είναι μία προφανής λύση. Για τα παιδιά και τους εφήβους, η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συνιστά να ασχολούνται με τα Μέσα Ενημέρωσης, Ψυχαγωγίας και Κοινωνικής Δικτύωσης για όχι περισσότερο από μία ή δύο ώρες την ημέρα για να περιορίσουν μια σειρά προβλημάτων υγείας, όπως μειωμένη εστίαση και προσοχή, σχολικές δυσκολίες, διαταραχές ύπνουκαι όρεξης και, φυσικά, παχυσαρκία.

Ωστόσο, οι σύγχρονες εργασιακές απαιτήσεις, μπορεί να εμποδίζουν πολλούς ανθρώπους από το να περιορίσουν τον χρόνο τους μπροστά στην οθόνη.

“Όλοι πρέπει να γνωρίζουν ότι η ψηφιακή καταπόνηση των ματιών δεν πρέπει να θεωρείται ένα αναγκαίο κακό της τεχνολογίας”, δήλωσε ο δρ Justin Bazan, μέλος του Συμβουλίου Όρασης των ΗΠΑ. “Υπάρχουν λύσεις για να περιορίσετε αυτό το νέο φαινόμενο”, πρόσθεσε.

Μια λύση, λέει, είναι να χρησιμοποιεί ο καθένας τα “γυαλιά του υπολογιστή”, μια νέα τεχνολογία φακού που προστατεύει τα μάτια από το μπλε φως, από το εκτυφλωτικό φως και από άλλες περιβαλλοντικές καταπονήσεις στα μάτια. Αυτοί οι φακοί μπορούν να αγοραστούν με ή χωρίς ιατρική συνταγή.

Η δρ Lee από την πλευρά της προσθέτει ότι μπορείτε να αποτρέψετε την ψηφιακή καταπόνηση των ματιών, χρησιμοποιώντας τον κανόνα 20-20-20: Για κάθε 20 λεπτά που εργάζεστε μπροστά σε μια, κάντε ένα διάλειμμα 20 δευτερολέπτων για να εστιάσετε το βλέμμα σας σε κάτι που είναι σε απόσταση 20 ποδιών (6 μέτρων) μακριά.

Η Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας προσφέρει τις ακόλουθες συμβουλές:

  • Καθίστε περίπου 60 εκατοστά μακριά από την οθόνη του υπολογιστή και τοποθετήσετε την οθόνη με τέτοιον τρόπο ώστε το βλέμμα των ματιών σας είναι ελαφρώς προς τα κάτω.
  • Μειώστε το έντονο φως από την οθόνη με τον επαρκή γενικότερο φωτισμό του χώρου. Χρησιμοποιήστε ένα φίλτρο οθόνης, αν χρειαστεί.
  • Μην ξεχνάτε να ανοιγοκλείνετε τα μάτια σας τακτικά!
  • Χρησιμοποιήστε τεχνητά δάκρυα για να φρεσκάρετε τα μάτια σας όταν τα αισθάνεστε ξηρά.
  • Κάντε τακτικά διαλείμματα από την εργασία στον υπολογιστή και να προσπαθείτε πάντα να κοιμάστε καλά τη νύχτα.

Πηγή: iatropedia.gr

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Τα πρώτα γενετικά τροποποιημένα δίδυμα και το CRISPR

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Μολονότι σε όλο τον κόσμο οι ερευνητές εργάζονται πάνω στην τροποποίηση του γενετικού υλικού των ανθρώπινων κυττάρων, κάνεις δεν είχε αποτολμήσει να δημιουργήσει γενετικά τροποποιημένα ανθρώπινα όντα.

Αν οι ισχυρισμοί του Κινέζου επιστήμονα He Jiankui επιβεβαιωθούν, θα πρόκειται για ένα μεγάλο βιοτεχνολογικό και βιοηθικό άλμα για την ανθρωπότητα: βιοτεχνολογικό, γιατί μέχρι σήμερα ουδείς είχε διανοηθεί να φέρει στον κόσμο ανθρώπινα πλάσματα με εργαστηριακά τροποποιημένο DNA, και ταυτόχρονα βιοηθικό, επειδή προσκρούει στις ρητές μέχρι τώρα απαγορεύσεις σχετικά με τη μη επέμβαση της νέας βιοτεχνολογίας στην ανθρώπινη γενετική κληρονομικότητα.

Αυτός ο ως τώρα απαραβίαστος κανόνας υποτίθεται ότι καταστρατηγήθηκε από τα πειράματα του Κινέζου βιοτεχνολόγου He Jiankui, ο οποίος πριν κάποιες ημέρες ανακοίνωσε, μέσω ενός βίντεο στο Youtube, ότι με τις έρευνές του δημιούργησε τα πρώτα γενετικά τροποποιημένα ανθρώπινα πλάσματα. Αν και η σχετική ανακοίνωση δεν έγινε, ως είθισται, σε κάποιο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό, τη δήλωση του Κινέζου ερευνητή αναπαρήγαγε αμέσως το αμερικανικό περιοδικό του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης «MIT Technology Review» προκαλώντας θυελλώδεις αντιδράσεις σε όλο τον κόσμο.

Όπως εξηγεί στο σχετικό βίντεο ο He Jiankui, τα πειράματα πραγματοποιήθηκαν στο εργαστήριό του στο Πανεπιστήμιο Southern University of Science and Technology της κινεζικής πόλης Shenzhen και ο στόχος τους ήταν να δημιουργήσουν ανθρώπινα έμβρυα με ανοσία στον ρετροϊό HIV που προκαλεί το σύνδρομο της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (AIDS). Και αυτό ακριβώς έκαναν όταν δημιούργησαν τη Λουλού και τη Νανά, όπως αποκαλούν οι ερευνητές τα γενετικά τροποποιημένα νεογέννητα σε μια μάταιη προσπάθεια να περιφρουρήσουν τα προσωπικά δεδομένα των παιδιών. Είναι δίδυμα κοριτσάκια που υποτίθεται ότι γεννήθηκαν πριν από έναν μήνα περίπου στην Κίνα και οι γονείς των οποίων ήταν HIV οροθετικοί.

Ο στόχος που έθεσαν αυτός και οι συνεργάτες του ήταν να τροποποιήσουν το γονιδίωμα των εμβρύων, έτσι ώστε τα κύτταρα του ανοσοποιητικού τους συστήματος να μην έχουν τον φυσιολογικό υποδοχέα (CCR5) που επιτρέπει την είσοδο του ρετροϊού HIV.

Για να πετύχουν αυτό τον στόχο οι Κινέζοι ερευνητές κατέφυγαν στο ιδιαίτερα αποτελεσματικό βιοτεχνολογικό σύστημα CRISPR, δηλαδή στη νέα τεχνική της στοχευμένης «γονιδιακής μικροχειρουργικής». Αν μάλιστα επιβεβαιωθεί αυτή η είδηση, τότε φαίνεται πως επιβεβαιώνονται όσοι είχαν εκφράσει εδώ και πέντε χρόνια εντονότατες αλλά εύλογες ανησυχίες για τις καινοφανείς και δυνητικά επικίνδυνες εφαρμογές στο ανθρώπινο γονιδίωμα της νέας γονιδιακής «κοπτικής-ραπτικής»: μια πανίσχυρη βιοτεχνολογική μέθοδος που δημιουργεί πρωτόγνωρα κοινωνικά και βιοηθικά προβλήματα.

Όταν για παράδειγμα, όπως σε αυτή την περίπτωση, στο πλαίσιο μιας έρευνας τα ανθρώπινα αναπαραγωγικά κύτταρα ή τα έμβρυα στο προεμφυτευτικό στάδιο της ανάπτυξής τους υποστούν γενετικές τροποποιήσεις, τότε αυτά δεν θα έπρεπε ποτέ να χρησιμοποιούνται για ανθρώπινη αναπαραγωγή.

Πάντως, στο πλαίσιο της πολυαναμενόμενης παρέμβασής του σε διεθνές συνέδριο στο Χονγκ Κονγκ, ο He Jiankui υπερασπίστηκε δημοσίως τη νομιμότητα της επιλογής του να πραγματοποιήσει αυτά τα πειράματα που παραβιάζουν κατάφωρα το μέχρι τώρα απαραβίαστο ταμπού της μη επεμβατικότητας στο ανθρώπινο γονιδίωμα.

Ποιες είναι όμως οι βιοηθικές και κοινωνικοπολιτικές συνέπειες αυτών των εξελίξεων; Αν μέχρι πρόσφατα ο άνθρωπος ήταν το υποκείμενο της τεχνολογίας, ενώ η φύση ήταν το αντικείμενο. Ομως μετά την έλευση της γενετικής μηχανικής και της σύγχρονης βιοτεχνολογίας αυτή η βολική και λίγο - πολύ σαφής διάκριση έπαψε να ισχύει. Σήμερα ο άνθρωπος αποτελεί το αντικείμενο της ίδιας της βιοτεχνολογικής πρακτικής του, δεδομένου ότι μπορεί να επεμβαίνει τροποποιητικά στα πιο ιδιαίτερα φυσιολογικά και γενετικά του χαρακτηριστικά.

Ό,τι στην προσωπική μας ιστορία, καθώς και στην ιστορία του είδους μας το αφήναμε στην τυχαιότητα και την αναγκαιότητα των εξελικτικών-ιστορικών διαδικασιών, σήμερα επιχειρούμε να το προσχεδιάσουμε και να το χειραγωγήσουμε βιοτεχνολογικά.

Εύλογα λοιπόν οι περισσότεροι πολίτες, μεταξύ των οποίων και αρκετοί διαπρεπείς επιστήμονες, θεωρούν ότι κάθε βιοεπεμβατική πρακτική που στοχεύει στην κλωνοποίηση, στην τροποποίηση του γονιδιώματός μας και στον προγενετικό καθορισμό των ανθρώπινων εμβρύων είναι όχι απλώς βιοηθικά ανεπίτρεπτη, εξελικτικά επικίνδυνη, αλλά και κοινωνικοπολιτικά ύποπτη.

Παρά τις καλοπροαίρετες και ευγενικές προθέσεις των δημιουργών τους, τέτοιες βιοτεχνολογικές πρακτικές, όταν ασκούνται σε αγέννητα ανθρώπινα έμβρυα, αποτελούν μια απροκάλυπτη επεμβατική βαρβαρότητα η οποία προσβάλλει καταφανώς όχι μόνο την «αξιοπρέπεια», αλλά και την όποια «ιερότητα» έχει απομείνει στην ανθρώπινη ζωή.

https://s-i.huffpost.com/gen/5173392/images/n-DNA-CHAIN-BIOLOGY-628x314.jpg

Τί ακριβώς, όμως, είναι το CRISPR;

Κάθε κύτταρο του σώματος περιέχει ένα ακριβές αντίγραφο του γονιδιώματος με περισσότερα από 20.000 γονίδια και 3 δισ. βάσεις του DNA. Τα γονίδια είναι εκείνα που καθορίζουν ποιοι είμαστε ως όντα και εύλογα μπορούμε να αντιληφθούμε την προφανή επίδραση που έχουν στην εξέλιξη της υγείας ενός ατόμου.

Όσο καλύτερα γνωρίζουμε τις μοριακές βάσεις μίας νόσου, τόσο μεγαλύτερες θα είναι και οι πιθανότητες για την ανακάλυψη νέων φαρμακευτικών στόχων και θεραπειών. Οι ερευνητές χάρη στην εξέλιξη της τεχνολογίας αλληλούχισης του DNA έχουν ήδη ανακαλύψει χιλιάδες γονίδια που ενδεχομένως να επιδρούν στην εξέλιξη συγκεκριμένων ασθενειών. Ωστόσο, για να γίνει αντιληπτό πώς τα συγκεκριμένα γονίδια λειτουργούν, οι ερευνητές πρέπει να βρουν τρόπους να τα χειρίζονται.

Με το θέμα αυτό ασχολείται η γενετική μηχανική. Τον τρόπο, δηλαδή, χειρισμού των γονιδίων είτε αντικαθιστώντας τα εκάστοτε μεταλλαγμένα γονίδια με τα φυσιολογικά, είτε παρέχοντας νέες γενετικές πληροφορίες, οι οποίες βοηθούν στην καταπολέμηση μιας ασθένειας.

Παρόλ' αυτά, η αφαίρεση ή η τροποποίηση ενός γονιδίου είναι μια πολύπλοκη διαδικασία και αρκετά προηγμένη για τις υπάρχουσες συμβατικές μεθόδους γενετικής μηχανικής. Είναι για παράδειγμα σαν να δακτυλογραφείς, ενώ φοράς γάντια του μποξ.

Συγκρινόμενο με τις προγενέστερες μεθόδους επεξεργασίας του γονιδιώματος (TALEN & ZFN), το σύστημα CRISPR επιτρέπει στους επιστήμονες να τροποποιούν το γονιδίωμα με περισσότερη ακρίβεια, στοχεύοντας πολλαπλά γονίδια ταυτόχρονα και με σημαντικά μειωμένο κόστος. Σε σχέση με έναν άλλο τρόπο αποσιώπησης της γονιδιακής έκφρασης (RNAi), το CRISPR προσφέρει δύο αξιοσημείωτες βελτιώσεις: πρώτον, μπορεί να επιτύχει πλήρη αποσιώπηση της έκφρασης μιας πρωτεΐνης και δεύτερον με πολύ αυξημένη στόχευση. Συνεπώς, η τεχνολογία του CRISPR δίνει στους επιστήμονες ένα εργαλείο για να ερευνήσουν συγκεκριμένα γονίδια και να κάνουν συγκεκριμένες τομές στο DNA με έναν ευέλικτο, συγκριτικά καλύτερο αλλά και οικονομικά προσιτό τρόπο.

Γι' αυτό το λόγο, ξαναγράφεται το βιβλίο της γενετικής μηχανικής υιοθετώντας σύγχρονα εργαλεία γονιδιακού χειρισμού όπως είναι το σύστημα CRISPR/Cas9 και υπόσχεται να γίνει πιο ελκυστική στον τομέα της Κλινικής Έρευνας. Με τη χρήση του εν λόγω συστήματος, η γενετική μηχανική κερδίζει την ικανότητα να «κόβει - ράβει» το γονιδίωμα κατά βούληση, διορθώνοντας κομμάτια του DNA, με ακρίβεια μόλις μια βάσης.

CRISPR: Η γένεση

To 2013 μια καινούργια μέθοδος ανακαλύφθηκε με ελπιδοφόρο μήνυμα να βελτιώσει την ικανότητα τροποποίησης του DNA κάθε είδους, συμπεριλαμβανομένου και του ανθρώπου.

Η μέθοδος του CRISPR είναι βασισμένη σε ένα εγγενές σύστημα προστασίας των βακτηρίων από ιϊκές μολύνσεις. Όταν το βακτήριο ανιχνεύσει ιϊκό DNA παράγει δύο μικρά μόρια RNA. Το ένα από αυτά ταυτίζεται με την αλληλουχία του προσβαλλόμενου ιϊκού DNA. Αυτά τα δύο μόρια RNA δημιουργούν ένα σύμπλεγμα με μια πρωτεΐνη Cas9, η οποία μπορεί να κόψει το DNA. Όταν η ταυτίζουσα αλληλουχία, γνωστή και ως «οδηγός RNA», βρίσκει τον στόχο της, η πρωτεΐνη Cas9 κόβει το ιϊκό DNA και αχρηστεύει τον ιό.

Οι ερευνητές, ακολούθως, κατάλαβαν και υιοθέτησαν τη συγκεκριμένη μεθοδολογία και σε άλλους γονιδιακούς στόχους, εκτός των βακτηρίων. Αλλάζοντας μονάχα τον οδηγό RNA κάθε φορά, ώστε να ταυτίζεται με την αλληλουχία του στόχου, το σύστημα Cas9 μπορεί να επαναπροσδιοριστεί, ώστε να μπορεί να κόβει κάθε είδους DNA σε στοχευμένη θέση.

Το σύστημα αυτό επιτρέπει τη διεξαγωγή πειραμάτων που παλαιότερα θα μπορούσε κανείς μονάχα να ονειρευτεί. Έχει καταφέρει να γοητεύσει σε σύντομο χρονικό διάστημα σημαντικά επιστημονικά περιοδικά και τον ευρύτερο διεθνή τύπο, πυροδοτώντας μια επανάσταση στη γενετική μηχανική.

Εάν και ο τελικός στόχος είναι η εξάλειψη των ασθενειών, η συγκεκριμένη τεχνολογία έχει ήδη καταφέρει να διαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο ο καρκίνος και άλλες ασθένειες μελετώνται. Ακόμη, έχει υιοθετηθεί στην έρευνα νέων φαρμακευτικών στόχων και θεωρείται το σύγχρονο εργαλείο γονιδιακού χειρισμού.

Πηγές: efsyn.gr (Συντάκτης: Σπύρος Μανουσέλης), huffingtonpost.gr (Πάρις Ρόιδος )

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Γιατί τα κάλαντα της Πρωτοχρονιάς είναι τόσο δυσνόητα;

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

https://www.typologos.com/wp-content/uploads/2017/12/%CE%A4%CE%B1-%CE%9A%CE%AC%CE%BB%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%93%CE%B9%CF%8E%CF%81%CE%B3%CE%BF%CF%85-%CE%A3%CE%B9%CE%BA%CE%B5%CE%BB%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B7-%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%84%CE%B7-%CE%A3%CF%85%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AE-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%95%CF%84%CE%B1%CE%B9%CF%81%CE%B5%CE%AF%CE%B1%CF%82-%CE%A4%CF%83%CE%B9%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%91.%CE%93.%CE%95.%CE%A4.jpg

Ένα από τα μεγαλύτερα «μυστήρια» στη ζωή ενός μικρού παιδιού, είναι η σημασία των καλάντων της Πρωτοχρονιάς.
Στους στίχους αυτού του παραδοσιακού τραγουδιού, περίεργα πράγματα φαίνεται να συμβαίνουν: Ο Άγιος Βασίλης παρουσιάζεται ως ακατάδεκτος, γίνεται επίκληση σε κάποια ψηλή δεντρολιβανιά, που είναι και εκκλησιά με άγιο θόλο και άλλα πολλά.

Τα κυριότερα ερμηνευτικά σφάλματα, προκύπτουν από την ανάλυση των στίχων ως «ψηφίδων» ενός μόνο τραγουδιού. Στην πραγματικότητα, τα πρωτοχρονιάτικα κάλαντα αποτελούνται από δύο συνυφασμένα τραγούδια!

Το ένα, έχει ρόλο ευχετικό - θρησκευτικό και το άλλο συνιστά καντάδα σε κάποια αγαπημένη του τραγουδιστή. Οι στίχοι εναλλάσσονται, με την ερωτική εξομολόγηση να ντύνεται με θρησκευτική «περιβολή».

https://cdn.sansimera.gr/media/photos/main/Kalanta.jpg

Αναλυτικότερα, οι στίχοι έχουν ως εξής (σε παρένθεση οι στίχοι της καντάδας):

  1. Αρχιμηνιά και αρχιχρονιά
  2. Ψηλή μου δεντρολιβανιά (που είσαι ψηλή σαν δεντρολιβανιά )
  3. και αρχή καλός μας χρόνος
  4. εκκλησιά με τ’ άγιο θόλος ( που με τα στολίδια και το καπέλο σου, θυμίζεις εκκλησία με τρούλο)
  5. Αρχή που βγήκε ο Χριστός, άγιος και πνευματικός
  6. στη γη να περπατήσει και να μας καλοκαρδίσει (που αν βγεις για ένα περίπατο, θα γλυκάνεις τις καρδιές μας )
  7. Άγιος Βασίλης έρχεται
  8. και δεν μας καταδέχεται (δεν μας καταδέχεται όμως η κοπέλα)
  9. από την Καισαρεία
  10. συ είσαι αρχόντισσα κυρία (εσύ που είσαι αρχόντισσα)
  11. Βαστάει εικόνα και χαρτί
  12. ζαχαροκάντιο ζυμωτή (είσαι σαν ζυμωτό γλυκό, σαν ζαχαροκάντιο)
  13. χαρτί και καλαμάρι
  14. δες κι εμέ το παλικάρι (κοίτα και μένα το παλικάρι)
  15. Το καλαμάρι έγραφε
  16. την μοίρα του την έλεγε (τη μοίρα του παλικαριού, την ατυχία του)
  17. και το χαρτί ομίλει
  18. άγιε μου, άγιε μου καλέ Βασίλη

Πληροφοριακά, η λέξη «κάλαντα» προέρχεται από τη λατινική calendae (καλένδες στα ελληνικά), που σημαίνει τις πρώτες ημέρες κάθε μήνα. Ειδικά, οι Καλένδες του Ιανουαρίου ήταν μέρες γιορτής για τους Ρωμαίους, λόγω της έλευσης του νέου χρόνου. Τα Κάλαντα έλκουν την καταγωγή τους από παρόμοια αρχαία τραγούδια του αγερμού και της ειρεσιώνης και είχαν κοσμικό χαρακτήρα. Η Εκκλησία κατά τους Βυζαντινούς χρόνους απαγόρευε ή απέτρεπε αυτό το έθιμο ως ειδωλολατρικό και το είχε καταδικάσει με απόφαση της ΣΤ' Οικουμενικής Συνόδου το 680 μ.Χ. Οι συμμετέχοντες στο έθιμο των Καλάντων αποκαλούνταν «Μηναγύρτες». Με την πάροδο του χρόνου τα Κάλαντα απέκτησαν θρησκευτικό περιεχόμενο, ανάλογο με την κάθε γιορτή.

 

Καλή Χρονιά, καλές γιορτές από το ZimZamPhysics!

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Ντοστογιέφσκι και μη Ευκλείδειες Γεωμετρίες

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Η Ευκλείδεια Γεωμετρία που μάθατε στο σχολείο ήταν πιθανώς μια μοντέρνα έκδοση του περίφημου βιβλίου «Στοιχεία» που έγραψε γύρω στο 300 π.Χ. ο Ευκλείδης. Λέγεται ότι αυτό το βιβλίο είναι το πιο πολυδιαβασμένο μετά τη βίβλο και θεωρείται ως το αρχέτυπο ενός αυστηρού συμπερασματικού συστήματος. Στο πρώτο από τα δεκατρία «κεφάλαια» των Στοιχείων διατυπώνoνται εκτός από τους ορισμούς και 5 Αιτήματα (ή Αξιώματα) για την Γεωμετρία:

Τα 5 Αιτήματα του Ευκλείδη

1ο Αίτημα: Μπορούμε να φέρουμε μια ευθεία γραμμή από οποιοδήποτε σημείο προς οποιοδήποτε σημείο
2ο Αίτημα: Κάθε πεπερασμένη ευθεία μπορεί να προεκτείνεται συνεχώς και ευθυγράμμως.
3ο Αίτημα: Μπορούμε να γράψουμε έναν κύκλο με οποιοδήποτε κέντρο και ακτίνα.
4ο Αίτημα: Όλες οι ορθές γωνίες είναι ίσες.
5ο Αίτημα: Αν μια ευθεία που τέμνει δυο άλλες ευθείες γραμμές σχηματίζει εντός και επί τα αυτά γωνίες συνολικά λιγότερες από δυο ορθές, οι εν λόγω ευθείες, προεκτεινόμενες απεριόριστα, συναντώνται σε εκείνη την μεριά όπου σχηματίζονται οι γωνίες που είναι λιγότερες από δυο ορθές.

Το 5ο Αίτημα φαίνεται να είναι απόλυτα συμβατό με τη διαίσθησή μας. Αλλά σε πολλούς μαθηματικούς (και όχι μόνο) στους επόμενους 21 αιώνες που ακολούθησαν μετά τον Ευκλείδη, υπήρχε η αίσθηση ότι πρόκειται για κάτι πιο πολύπλοκο για να ονομαστεί αίτημα και μάλλον θα έπρεπε να αποδειχθεί ως πρόταση.

Καὶ ἐὰν εἰς δύο εὐθείας εὐθεῖα ἐμπίπτουσα τὰς ἐντὸς καὶ ἐπὶ τὰ αὐτὰ μέρη γωνίας δύο ὀρθῶν ἐλάσσονας ποιῇ, ἐκβαλλομένας τὰς δύο εὐθείας ἐπ’ ἄπειρον συμπίπτειν, ἐφ’ ἃ μέρη εἰσὶν αἱ τῶν δύο ὀρθῶν ἐλάσσονες

Πέμπτο Αίτημα: Καὶ ἐὰν εἰς δύο εὐθείας εὐθεῖα ἐμπίπτουσα τὰς ἐντὸς καὶ ἐπὶ τὰ αὐτὰ μέρη γωνίας δύο ὀρθῶν ἐλάσσονας ποιῇ, ἐκβαλλομένας τὰς δύο εὐθείας ἐπ’ ἄπειρον συμπίπτειν, ἐφ’ ἃ μέρη εἰσὶν αἱ τῶν δύο ὀρθῶν ἐλάσσονες

Πολλοί μαθηματικοί, που έμεναν ανικανοποίητοι από το 5ο Αίτημα του Ευκλείδη προσπάθησαν να αποδείξουν ότι είναι εξαρτημένο, ότι δηλαδή μπορεί να εξαχθεί από τα άλλα τέσσερα αιτήματα. Πολλοί πίστεψαν ότι το είχαν πετύχει, πάντοτε όμως χρησιμοποιούσαν κάποια επιπλέον υπόθεση που είχε διαφύγει της προσοχής τους. Άλλοι μαθηματικοί διατύπωσαν την άποψη ότι θα έπρεπε να αντικατασταθεί από κάποιο πιο ευλογοφανές αίτημα.

Οδηγήθηκαν έτσι σε αξιώματα ισοδύναμα προς το 5ο Αίτημα του Ευκλείδη, θεωρώντας ότι το νέο τους αξίωμα ήταν και απλούστερο στη διατύπωση και προφανέστερο στη διαίσθηση.

Για παράδειγμα οι επόμενες διατυπώσεις: «από ένα σημείο εκτός δοθείσας ευθείας διέρχεται μόνο μία παράλληλη ευθεία ως προς την δοθείσα»
και
«το άθροισμα των γωνιών κάθε τριγώνου είναι 180ο»
αποδεικνύονται ισοδύναμες με το 5ο Αίτημα του Ευκλείδη.

O Giovanni Girolamo Saccheri (1667 – 1733), ένας ισουίτης ιερέας και καθηγητής των μαθηματικών, στην προσπάθειά του να αποδείξει ότι το 5ο Αίτημα του Ευκλείδη ήταν εξαρτημένο από τα άλλα τέσσερα, οδηγήθηκε σχεδόν στην ανακάλυψη της μη Ευκλείδειας Γεωμετρίας εκατό χρόνια πριν την τελική της ανακάλυψη. Σύμφωνα με τον J. L. Heath “o Saccheri υπήρξε θύμα της προκατάληψης της εποχής του ότι η μόνη δυνατή γεωμετρία ήταν η Ευκλείδεια, και παρουσιάζει το περίεργο θέαμα ενός ανθρώπου που ανεγείρει ένα οικοδόμημα πάνω σε καινούργια θεμέλια με σπουδή και εργατικότητα, σκοπεύοντας να το γκρεμίσει αμέσως μετά».

Ο Gauss (1777 – 1855) υπήρξε πιθανότατα ο πρώτος που αντιλήφθηκε ότι η μη Ευκλείδεια Γεωμετρία είναι εξίσου έγκυρη με την Ευκλείδεια, και ως λογικό σύστημα και ως περιγραφή του σύμπαντος. Ενώ οι Nikolai Lobachevsky και János Bolyai είχαν δημοσιεύσει τις ανακαλύψεις τους σχετικά με την μη Ευκλείδεια Γεωμετρία, ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλο, το 1829 και 1832, αντίστοιχα, ο Gauss κατείχε την αλήθεια ήδη από το 1813. Δεν του αναγνωρίστηκε η ανακάλυψη, διότι δεν δημοσίευσε τα ευρήματά του.

hyberb

Στην Υπερβολική Γεωμετρία το άθροισμα των γωνιών ενός τριγώνου είναι μικρότερη από 180 μοίρες

Σύμφωνα με την νέα αυτή γεωμετρία (Υπερβολική Γεωμετρία), από ένα σημείο εκτός δοθείσης ευθείας άγονται τουλάχιστον δυο διαφορετικές παράλληλες προς την δοθείσα ευθεία. Και σαν να μην έφτανε αυτό, το 1854, εμφανίζεται Bernhard Riemann για να προτείνει μια ακόμη διαφορετική γεωμετρία (Σφαιρική Γεωμετρία) στην οποία δεν υπάρχουν παράλληλες ευθείες! Όλες οι ευθείες τέμνονται ανά δυο σε δυο σημεία. Παρότι η Υπερβολική και η Σφαιρική Γεωμετρία έρχονταν σε αντίθεση με την ανθρώπινη διαίσθηση, φαίνονταν να είναι εξίσου συνεπείς με την Ευκλείδειο Γεωμετρία.

Στην Σφαιρική Γεωμετρία το άθροισμα των γωνιών ενός τριγώνου είναι μεγαλύτερη από 180 μοίρες

Στην Σφαιρική Γεωμετρία το άθροισμα των γωνιών ενός τριγώνου είναι μεγαλύτερη από 180 μοίρες

Η σπουδαιότητα της ανακάλυψης αυτής ήταν ανυπολόγιστη, διότι για περισσότερο από δυο χιλιάδες χρόνια κυριαρχούσε η αίσθηση ότι η ότι η Ευκλείδεια Γεωμετρία ήταν απαραίτητα η γεωμετρία του χώρου. Τα Μαθηματικά και η Φυσική συνυφαίνονταν τόσους αιώνες με το νήμα αυτής της πίστης. Οι νέες Γεωμετρίες έδειξαν ότι υπάρχουν και άλλες περιγραφές του χώρου προσιτές στην ανθρώπινη νόηση.

Μέχρι τότε επικρατούσαν οι απόψεις του μεγάλου φιλόσοφου Immanuel Kant (1724 – 1804) που είχε διατυπώσει στην «Κριτική του Καθαρού Λόγου». Σύμφωνα με τον Kant η Γεωμετρία είναι η μελέτη του χώρου, και η γνώση μας για τον χώρο δεν είναι εμπειρική αλλά μάλλον συνέπεια του τρόπου με τον οποίο είναι δομημένο το μυαλό μας. Μάλιστα η δομή του μυαλού μας είναι τέτοια ώστε η Ευκλείδεια Γεωμετρία να αποτελεί τη μόνη Γεωμετρία που αυτό μπορεί να συλλάβει. Κατά συνέπεια, ο λόγος που κάνει κάποιον να αισθάνεται μια φυσική ροπή στην κατεύθυνση της αποδοχής του Ευκλείδειου 5ου Αιτήματος δεν οφείλεται σε πειραματικές παρατηρήσεις αλλά στη δομή του εγκεφάλου μας.

Αυτή η θεωρία μετέτρεψε τις διατυπώσεις της Γεωμετρίας (αιτήματα και προτάσεις) σε κάτι σπάνιο και πολύτιμο – σε a priori συνθετικές κρίσεις. «A priori» σημαίνει ότι προηγούνται της εμπειρίας, ότι η επαλήθευσή τους δεν απαιτεί την εμπειρία (κάτι καλό, αφού η εμπειρία ενέχει τον κίνδυνο του λάθους). «Συνθετικές» σημαίνει ότι η επαλήθευσή τους απαιτεί κάτι περισσότερο από τη σημασία των λέξεων (άρα δεν είναι τετριμμένη). Στην περίπτωση της Γεωμετρίας, αυτό το «κάτι» είναι η δομή του εγκεφάλου, η οποία τον υποχρεώνει να τη δει ως Ευκλείδεια. Βέβαια η μη Ευκλείδεια Γεωμετρία έδειξε ότι οι ισχυρισμοί του Kant δεν ήταν ορθοί.

Το 5ο Αίτημα του Ευκλείδη και οι νέες Γεωμετρίες ξέφυγαν από τα στενά όρια της μαθηματικής κοινότητας του 19ου αιώνα και έγιναν θέματα διαφωνιών και συζήτησης στα ευρωπαϊκά σαλόνια.

Αυτό αποδεικνύεται στο παρακάτω απόσπασμα από τους «Αδελφούς Καραμαζώφ» του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι (1821 – 1881), που έγραψε στην διετία 1879-1880. Ο σκοτεινός ήρωας του μυθιστορήματος, Ιβάν Καραμαζώφ, επιχειρηματολογεί υπέρ της Καντιανής άποψης για την Ευκλείδεια Γεωμετρία συνδέοντάς την με την ύπαρξη ή όχι του Θεού:

«… Ωστόσο, να τι πρέπει να σημειώσω: αν ο Θεός υπάρχει κι αν πράγματι δημιούργησε τη γη, τότε, όπως μας είναι γνωστό, τη δημιούργησε κατά την ευκλείδεια γεωμετρία, και τον ανθρώπινο νου με τη δυνατότητα κατανόησης μόνο των τριών διαστάσεων του χώρου.

Παρ’ όλα αυτά, υπήρξαν και υπάρχουν ακόμα και σήμερα γεωμέτρες και φιλόσοφοι, και μάλιστα από τους πιο αξιόλογους, που αμφιβάλλουν ότι όλη οι οικουμένη ή, ευρύτερα, όλο το σύμπαν δημιουργήθηκε μόνον κατά την ευκλείδεια γεωμετρία, τολμούν μάλιστα να σκέφτονται ότι δυο παράλληλες ευθείες, οι οποίες κατά τον Ευκλείδη δεν μπορούν με τίποτα να συναντηθούν στη Γη, ίσως και να συναντιούνταν κάπου στο άπειρο.

Εγώ, αγαπητέ μου, κατέληξα στο ότι, αν δεν μπορώ να το καταλάβω αυτό, πως μπορώ να καταλάβω τα σχετικά με το Θεό; Παραδέχομαι ταπεινά ότι δεν διαθέτω τις ικανότητες να λύσω τέτοια ζητήματα, το μυαλό μου είναι ευκλείδειο, γήινο, άρα πως θα λύσω κάτι που δεν είναι του κόσμου αυτού; Μα κι εσένα σε συμβουλεύω να μην το σκέφτεσαι ποτέ αυτό φίλε μου Αλιόσα, και περισσότερο σχετικά με το Θεό: υπάρχει ή δεν υπάρχει; Όλα αυτά είναι θέματα απολύτως δυσανάλογα ενός νου που έχει φτιαχτεί  για να κατανοεί μόνον τρεις διαστάσεις.

Έτσι, δέχομαι το Θεό, κι όχι μόνο με προθυμία, μα ακόμα περισσότερο, δέχομαι και τη σοφία του, και το σκοπό του, που μας είναι παντελώς άγνωστα, πιστεύω στην τάξη, στο νόημα της ζωής, πιστεύω στην αιώνια αρμονία, στην οποία θα ενσωματωθούμε, λέει, όλοι, πιστεύω στο Λόγο, προς τον οποίο τείνει η οικουμένη και ο οποίος «ήν προς τον Θεόν», και είναι ο ίδιος ο Θεός, και τα λοιπά και τα λοιπά, και ούτω καθεξής επ’ άπειρον. Λόγια έχουν ειπωθεί πολλά σχετικά με αυτό. Μου φαίνεται ότι είμαι σε καλό δρόμο ε;

Ε, λοιπόν, να φανταστείς ότι σε τελική ανάλυση αυτόν τον θεϊκό κόσμο δεν τον αποδέχομαι, και παρότι ξέρω ότι υπάρχει, δεν τον αποδέχομαι καθόλου. Δεν είναι ο Θεός που δεν αποδέχομαι, αλλά τον κόσμο που έχει δημιουργήσει, τον κόσμο του Θεού δεν αποδέχομαι και δεν μπορώ να συμφωνήσω να τον αποδεχτώ.

Εξηγούμαι: είμαι πεπεισμένος, σαν νεογέννητο, ότι οι οδύνες θα καταλαγιάσουν, ότι η προσβλητική κωμικότητα των ανθρώπινων αντιθέσεων θα εξαφανιστεί, σαν θλιβερός αντικατοπτρισμός, σαν αρρωστημένη επινόηση ενός αδύναμου και τόσο μικρού όσο το άτομο ενός ανθρώπινου ευκλείδειου νου, ότι, τέλος, στο φινάλε του κόσμου, τη στιγμή της αιώνιας αρμονίας, θα υπάρξει και θα εμφανιστεί κάτι τόσο πολύτιμο, που είναι αρκετό για όλες τις καρδιές, για τον κατευνασμό όλων των παρεξηγήσεων, την εξαγορά όλων των κακουργημάτων των ανθρώπων, όλου του αίματός τους που χύθηκε εξαιτίας τους, αρκετό και να δικαιολογήσει όλα όσα συνέβησαν με τους ανθρώπους … μα ακόμα, ακόμα κι αν υπάρξει και εμφανιστεί, εγώ δεν το αποδέχομαι και δεν θέλω να το αποδεχτώ! Ακόμα κι αν οι παράλληλες ευθείες συναντηθούν και το δω με τα μάτια μου, το δω και πω ότι συναντήθηκαν, παρ’ όλα αυτά, δεν θα το αποδεχτώ. Αυτή είναι η δική μου ουσία, Αλιόσα, αυτή είναι η θέση μου.»

Πηγές άρθρου:
1. Η φύση και η δύναμη των Μαθηματικών, Donald M. Davis, μετάφραση Δ. Καραγιαννάκης, Μ. Μαγειρόπουλος, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2001
2. ΑΔΕΛΦΟΙ ΚΑΡΑΜΑΖΩΦ, ΦΙΟΝΤΟΡ ΝΤΟΣΤΟΓΙΕΦΣΚΙ, μετάφραση Ελένη Μπακοπούλου, εκδόσεις ΙΝΔΙΚΤΟΣ, 2011
3. Μια ανάρτηση που μπορεί να ενδιαφέρει ένα το πολύ … δυο άτομα

Πηγή: physicsgg.me

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Μαρίζα Κωχ: Σαντορινιός αέρας στην καρδιά του χειμώνα

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Συνέντευξη στην Έρη Βαρδάκη του ΒΗMAgazino, επί τη ευκαιρία της συγγραφής του βιβλίου της «Το ξανθό κορίτσι της Σαντορίνης»

Τραγουδήσατε πρώτη φορά στη ζωή σας από χαρά ή από λύπη;
«Ενα παιδί από χαρά μόνο τραγουδά. Ηταν στο Ιδρυμα. Στεγαζόταν στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής. Είχαμε μπει εκεί με την αδελφή μου, τεσσάρων ετών εγώ τότε, ως τραχωματικά παιδιά (σ.σ.: μολυσματική νόσος των ματιών που προκαλούσε τύφλωση) και μείναμε για πέντε χρόνια. Κάθε Σάββατο, έξω από το Ιδρυμα, οι Μικρασιάτες έστηναν γιορτή».
 
Και εσείς συμμετείχατε;
«Με ανέβαζαν στο κάρο και τραγουδούσα. Ημουν λίγο πιο ψηλή από το χωνί του γραμμοφώνου. Το έσκαγα μαζί με τα αγόρια από το Ιδρυμα. Σκάβαμε ένα λαγούμι και πηγαίναμε κοντά τους. Εγώ ήμουν η σοπράνο».
 
Στο πρόσφατο βιβλίο σας «Το ξανθό κορίτσι της Σαντορίνης» (εκδ. Μεταίχμιο) αφηγείστε τα δύσκολα παιδικά σας χρόνια στη μεταπολεμική Ελλάδα.
«Επέλεξα να το κάνω τώρα. Ενιωσα ότι αυτή ήταν η στιγμή. Tώρα που τα παιδιά του πολέμου που ήρθαν από απέναντι είναι πολλά – 4.000 παιδιά στα αζήτητα. Και ήθελα να ευαισθητοποιήσω τον κόσμο. Γιατί στον πόλεμο όλοι είναι χαμένοι, μα περισσότερο τα παιδιά. Στην έκδοση αυτού του βιβλίου, βέβαια, συνέβαλε και η Φρόσω Πετρίδου από το Πανεπιστήμιο Πατρών που ανακάλυψε τα χειρόγραφά μου κάτω από το στρώμα µου».
 
Με συγκίνησε ιδιαίτερα η ιστορία αγάπης της μητέρας σας με τον πατέρα σας, έναν όμορφο γερμανό στρατιώτη που μιλούσε αρχαία ελληνικά.
«Την ερωτεύτηκε όταν αντίκρισε τις φωτογραφίες της σε ένα φωτογραφείο της πλατείας Καρύτση. Της έστησε καρτέρι όταν πήγε να τις πάρει. Εζησαν μαζί τέσσερα χρόνια. Απέκτησαν την αδελφή μου και εμένα. Ηταν γενναία γυναίκα η μητέρα μου. Με την οπισθοχώρηση, τα ίχνη του πατέρα μας χάθηκαν. Η μάνα μου μαυροφορέθηκε. Νιώθαμε όμως πάντα παιδιά αγάπης. Εκείνη πίστευε ότι αν ζούσε, μα με ένα πόδι, μα με ένα χέρι, θα ερχόταν πίσω κοντά μας. Ηταν σίγουρη ότι είχε σκοτωθεί. Δεν μας άφησε στοιχεία να τον αναζητήσουμε. Ηταν βέβαιη για την αγάπη τους».

 
Και εσείς όµως ερωτεύτηκατε στα 13.
«Το 1956 έγινε ο μεγάλος σεισμός της Σαντορίνης. Στο νησί ήρθαν παλικάρια να βοηθήσουν στην ανοικοδόμηση. Ηρθε και ο Στυλιανός από το Ηράκλειο της Κρήτης…».
 
Και άξιζε τον κόπο;
«Φαίνεται ότι άξιζε. Ηταν ένα παλικάρι με μια σοβαρότητα τέτοια που μου συγχωρούσε όλα τα παλαβά που συνέχιζα να κάνω. Να εξαφανίζομαι στο βουνό και να νυχτώνομαι εκεί. Οι άλλοι, η μάνα μου, με μάλωναν και εκείνος με μια γλυκύτητα μου έλεγε: «Αφησέ τους». Τον παντρεύτηκα 14 ετών και έφερα στη ζωή τον γιο μας. Ο γάμος μας, βέβαια, διαλύθηκε όταν εγκατασταθήκαμε πλέον στην Αθήνα και άρχισα να πηγαίνω στο ωδείο. Εκείνος είχε αντιρρήσεις. Και δεν θα έπρεπε, νομίζω. Γιατί του είχα ξεκαθαρίσει ότι ήθελα να γίνω τραγουδίστρια. Δεν το άντεξε. Συνεχίσαμε τη ζωή μας χωριστά. Εκείνος ξαναπαντρεύτηκε και έχει αφήσει δύο αδέλφια στον γιο μου. Εφυγε δυστυχώς νωρίς από τη ζωή».
 
Πώς είναι να γίνεσαι μητέρα σε τόσο τρυφερή ηλικία;
«Δεν έχω ακούσει τη λέξη «μαμά» από τα χείλη του γιου μου. «Μαρίζα» με ανεβάζει, «Μαρίζα» με κατεβάζει. Μεγαλώσαμε σαν αδέλφια και ήταν ωραίο. Ευτυχώς τώρα έχω ένα εγγόνι και χαίρομαι που το ακούω να με λέει «γιαγιά»».
 
Πρώτη φορά ποτέ τραγουδήσατε μπροστά σε κοινό;
«Το 1966 σε μια μπουάτ. Εκεί με ανακάλυψε ο Μίκης. Εγραψε μάλιστα έναν κύκλο τραγουδιών για τη φωνή μου, την «Ηλικία της γειτονιάς μου». Δεν προλάβαμε να τα ηχογραφήσουμε σε στούντιο. Ηρθε η χούντα. Πρόσφατα ανακάλυψα στο ΥouΤube ένα τραγούδι από live εκείνων των ημερών. «Σαν παλιό αμαξάκι» λέγεται. Ποιος, πώς το διέσωσε, ποιος να το ξέρει!».
 
To βράδυ του πραξικοπήματος πού σας βρήκε;
«Με τον Μίκη. Βγαίνοντας από την μπουάτ ακούστηκε ένας θόρυβος. «Eίναι από ερπύστριες. Κρυφτείτε γρήγορα» μας είπε. Τα επόμενα χρόνια μπαινοβγαίναμε στο εξωτερικό. Συγκατοικούσα στο Λονδίνο με τον Μάνο Λοΐζο και τη Μάρω, τη γυναίκα του. Τα λεφτά δεν έφταναν ποτέ θυμάμαι. Είχαμε ρημάξει τα βουτυράκια και τα μελάκια από τα καφενεία. Κάναμε κολεγιά με τους σερβιτόρους που ήταν Κύπριοι και έκαναν τα στραβά μάτια».
 
Στην Αγγλία ανακαλύψατε το ροκ;
«Ναι. Ετσι έβαλα τον ηλεκτρικό ήχο στα τραγούδια μου. Γύρισα στην Ελλάδα μέσα στη δικτατορία και συνεργάστηκα με τον Διονύση Σαββόπουλο στο «Rodeo». Ηταν τόσος ο κόσμος που ερχόταν να μας δει, που έριχναν νερό από τα μπαλκόνια των πολυκατοικιών για να διαλυθεί το πλήθος. Είχαμε ένα βαν με τους δικούς μου μουσικούς, χωρίς πόρτες, θυμάμαι. Πηγαίναμε στον Αλιμο. Υπήρχε ένα κουτούκι. Βάζαμε τον ενισχυτή στην πρίζα και τι άκουγαν τα ψάρια… Ετσι ηχογραφήσαμε τον δίσκο «Aραμπάς»».
 
Hταν ο πρώτος δίσκος της Μinos που έγινε χρυσός.
«Ηταν μια πρόταση διαμαρτυρίας στην καπηλεία που γινόταν στα παραδοσιακά τραγούδια από τη χούντα. Επαιζε το ραδιόφωνο «Tα παιδιά της Σαμαρίνας» και λέγαμε «έρχεται διάγγελμα πάλι». Και εμείς κάναμε την παράδοση τραγούδι διαμαρτυρίας».
 
Φτιάχνετε ακόµη το δικό σας κρασί;
«Ξέρω να φτιάχνω κρασί από τα παιδικά μου χρόνια στη Σαντορίνη. Είμαι λίγο αλχημίστρια. Μαγειρεύω με έναν τρόπο λίγο πρωτότυπο, θα έλεγα. Και κάνω και καταπληκτικό πετιμέζι. Τις κρύες ημέρες του χειμώνα στο βιωματικό εργαστήρι μουσικής για παιδιά που έχω δημιουργήσει τους φτιάχνω τηγανίτες και τις περιχύνω με πετιμέζι».
 
 
Πηγή: BHmagazino

 

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Έλληνας νευροεπιστήμονας, ανακαλύπτει νέα περιοχή στον ανθρώπινο εγκέφαλο!

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Γιώργος Παξινός

Ο καθηγητής Γιώργος Παξινός | ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μια νέα, άγνωστη έως τώρα, περιοχή στον ανθρώπινο εγκέφαλο, ανακάλυψε ο Έλληνας καθηγητής της διασποράς Γιώργος Παξινός, ερευνητής στο Ινστιτούτο Ερευνών Νευροεπιστήμης της Αυστραλίας (Neuroscience Research Australia-NeuRA).

Η περιοχή, την οποία ο διεθνούς φήμης «χαρτογράφος» του εγκεφάλου ονόμασε «Ενδοσχοινιοειδή Πυρήνα» (Endorestiform Nucleus), βρίσκεται κοντά στο σημείο όπου ενώνεται ο εγκέφαλος με το νωτιαίο μυελό. Συγκεκριμένα, βρίσκεται μέσα στο κάτω παρεγκεφαλιδικό σκέλος, μια περιοχή που ενσωματώνει και συνδυάζει τις αισθητηριακές και τις κινητικές πληροφορίες, προκειμένου να διορθώσει τη στάση του σώματος, την ισορροπία του και τις μικρές επιδέξιες κινήσεις.

«Μένει να προσδιορισθεί η λειτουργία αυτής της νεοανακαλυφθείσας περιοχής του εγκεφάλου. Τώρα που έχει χαρτογραφηθεί, θα είναι δυνατό να μελετηθεί από την ευρύτερη ερευνητική κοινότητα», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Σύμφωνα με τον κ.Παξινό, «το κάτω παρεγκεφαλιδικό σκέλος, που ονομάζεται επίσης σχοινιοειδές σώμα, είναι σαν ένα ποτάμι που μεταφέρει πληροφορίες από το νωτιαίο μυελό και το εγκεφαλικό στέλεχος προς την παρεγκεφαλίδα. Η περιοχή του εγκεφάλου που τώρα ανακαλύφθηκε, είναι μια ομάδα νευρώνων μέσα σε αυτό το σκέλος, εξ ου και το όνομά της «ενδοσχοινιοειδής πυρήνας».

Όσον αφορά τη λειτουργία της, ο κ.Παξινός δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «μόνο υποθέσεις θα μπορούσα να κάνω με βάση τη θέση της, πιθανώς βοηθά στον έλεγχο των επιδέξιων κινήσεων, όπως στο παίξιμο ενός μουσικού οργάνου. Δεν μπορώ να φαντασθώ έναν χιμπατζή να παίζει στο μπουζούκι τις ‘Περασμένες μου αγάπες', ένα τραγούδι πολύ απαιτητικό για το μπουζούκι, με τον ίδιο επιδέξιο τρόπο ενός ανθρώπου, όσο κι αν ο χιμπατζής αγαπούσε τη μουσική!»

Η ανακάλυψη νέων περιοχών του εγκεφάλου βοηθά τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τις ασθένειες και να δοκιμάσουν νέες θεραπείες για τις διάφορες νευροεκφυλιστικές παθήσεις (Αλτσχάιμερ, Πάρκινσον, επιληψία κ.α.).

Η νέα ανακάλυψη του Γ. Παξινού θα παρουσιασθεί για πρώτη φορά στη διεθνή επιστημονική κοινότητα στο νέο βιβλίο του ("Human Brainstem: Cytoarchitecture, Chemoarchitecture, Myeloarchitecture") που θα κυκλοφορήσει περί το τέλος Φεβρουαρίου του 2019 από τις κορυφαίες επιστημονικές εκδόσεις Elsevier.

O Γιώργος Παξινός είναι αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών από το 2012 και της Αυστραλιανής Ακαδημίας Επιστημών από το 2009. Γεννήθηκε στην Ιθάκη το 1944 και μετά το γυμνάσιο έφυγε για σπουδές στις ΗΠΑ. Σπούδασε Ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνια και μετά πήρε το διδακτορικό του από το Πανεπιστήμιο ΜακΓκιλ του Καναδά.

Αφού έκανε μεταδιδακτορική έρευνα στο πανεπιστήμιο Γέηλ των ΗΠΑ, από το 1974 μετακινήθηκε μόνιμα στην Αυστραλία, όπου είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας στο Σίδνεϊ και βασικός ερευνητής-επικεφαλής ομάδας στο Ινστιτούτο Neuroscience Research Australia. Μεταξύ άλλων, έχει διατελέσει πρόεδρος της Εταιρείας Νευροεπιστήμης της Αυστραλίας και επισκέπτης καθηγητής σε πολλά πανεπιστήμια σε όλο τον κόσμο, ενώ έχει αναγορευθεί επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου Αθηνών (2008), του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (2016) και του Ιονίου Πανεπιστημίου (2017).

Συντάκτης: 
efsyn.gr
Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Μιχάλης Δερτούζος – Το εθνικό μας πλεονέκτημα στην Πληροφοριακή Εποχή

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Γράφω στα ελληνικά τούτη την πρόσθετη εισαγωγή, μοναδική ανάμεσα σ΄όλες τις εκδόσεις και μεταφράσεις του What Will Be, για δύο λόγους: τη ζεστασιά που νιώθω για την πατρίδα μου και την πίστη ότι ο λαός μας και η πληροφορική έχουν καλή προοπτική παντρειάς.

Αν η εκτίμηση αυτή είναι σωστή, θα μπορούσε η νέα αυτή επανάσταση, που ήδη σείει τον κόσμο, να δονήσει την Ελλάδα περισσότερο, ώστε να καταλάβει προνομιούχα θέση δίπλα στον τουρισμό και τις αγροτικές μας εξαγωγές.

Γενικότητες με βάση εθνικά καλούπια είναι, συνήθως, επικίνδυνες. Πώς θα εξηγήσουμε, όμως, ότι οι Ιάπωνες, που για είκοσι χρόνια προσπαθούν να πάρουν την πάνω βόλτα στο λογισμικό (software), με τεράστιες επενδύσεις και ειδικά εκπαιδευτικά προγράμματα, έβγαλαν μόνοι τους, τελευταία, το συμπέρασμα ότι δεν έχουν επιτύχει σ αυτό το σκοπό; Πώς θα εξηγήσουμε ακόμα ότι οι Ευρωπαίοι της κεντρικής Ευρώπης, αν και έχουν κάνει αξιόλογες εφευρέσεις, όπως το World Wide Web, έχουν δυσκολία να τις εκμεταλλευτούν και, γενικότερα, να πλησιάσουν τους Αμερικανούς στη δημιουργία πλούσιου φάσματος προγραμμάτων και συστημάτων πληροφορικής;

Νομίζω ότι οι Ιάπωνες δεν τα κατάφεραν, επειδή πιστεύουν ότι το καρφί που εξέχει πρέπει να χτυπηθεί, ώστε να έρθει στην ίδια περασιά με όλα τα άλλα. Το λογισμικό, όμως, και οι πετυχημένες χρήσεις της πληροφορικής θέλουν τρέλες, ιδιορρυθμίες και εφευρετικότητα, που δε φυτρώνουν εύκολα στον κήπο της ομοιομορφίας. Οι Κεντροευρωπαίοι, που όπως οι Ιάπωνες πέρασαν από τη φεουδαρχική πειθαρχία στο βασιλιά, διακρίνονται κι αυτοί από την αγάπη της ομοιομορφίας, μαζί με κάτι άλλο: τη λατρεία της ακρίβειας και την πίστη ότι, πριν κατασκευαστεί κάτι, πρέπει πρώτα να μελετηθούν όλα τα πιθανά προβλήματα, να ιεραρχηθούν και να διορθωθούν. Τέτοιο σκεπτικό φτιάχνει τέλεια ρολόγια και υλικά προϊόντα ακριβείας. Αλλά δε συμβάλλει στη δημιουργία των άυλων προϊόντων της πληροφορικής, ίσως επειδή αυτά είναι πιο πολύπλοκα και αντιπροσωπεύουν ένα περίεργο μείγμα επιστήμης και τέχνης. Αντί για σχολαστική ακρίβεια, θέλουν γρηγοράδα… και λίγο μπουρδούκλωμα! Ας τελειώσει το πρόγραμμα τώρα, κι ας έχει λίγα σφάλματα (bugs). Χρησιμοποιώντας το θα τα βρούμε, μαζί με άλλα σφάλματα που δεν προβλέψαμε και αλλαγές οι οποίες τώρα που το χρησιμοποιούμε είναι προφανείς, ενώ χθες που το σχεδιάζαμε ήταν αόρατες.

 

Να με συγχωρείτε, αν κανείς προσβληθεί μ αυτή την παρατήρηση, αλλά νομίζω ότι εμείς οι Ελληνες έχουμε κάποια ανάλογη τάση στην αντιμετώπιση προβλημάτων ­με ταχύτητα, μπουρδούκλωμα και διόρθωση­ που δε συντελεί, βέβαια, στην ικανότητά μας να συναγωνιζόμαστε τους Ελβετούς στην κατασκευή ρολογιών. Αποτελεί πλεονέκτημα, όμως, στην πληροφορική. Προσθέστε σ αυτό την κληρονομιά και την αγάπη που έχουμε στη δόμηση λόγων, στις φιλοσοφικές συζητήσεις, στη λογική, στις σκέψεις και στα σχήματα φαντασίας (αν ήταν έτσι… θα γινόταν έτσι…) και η πανοπλία εργαλείων μας για την πληροφορική γίνεται ακόμα πιο τρανή. Νομίζω ότι έχουμε μια έμφυτη κλίση προς την άυλη πληροφορική, που ξεπερνάει την τάση μας προς την υλική βιομηχανία. Ιδού το εθνικό μας πλεονέκτημα στην Πληροφοριακή Εποχή!

Με βάση τέτοιες σκέψεις, ονειρεύομαι ομάδες Ελλήνων νέων, μέλη πια της Πληροφοριακής Αγοράς που περιγράφω στο βιβλίο αυτό, να ζουν στα νησιά μας, στην ύπαιθρο, με τις οικογένειές τους και να προσφέρουν από αυτό το ευχάριστο και καθαρό περιβάλλον τις πληροφοριακές υπηρεσίες τους στις διεθνείς αγορές. Αλλοι να δημιουργούν ή να συντηρούν λογισμικό για τους πελάτες τους στη Νέα Υόρκη ή στη Φραγκφούρτη (για τριάντα χιλιάδες δραχμές την ώρα), άλλοι να πουλούν ή ν αγοράζουν πληροφορίες και πληροφοριακή δουλειά (γιατροί, μεσίτες, συγγραφείς, λογιστές, καλλιτέχνες, έμποροι, μηχανικοί…), ενώ άλλοι να διαμορφώνουν νέες δουλειές με νέα προϊόντα και υπηρεσίες που είναι χρήσιμα σ όλο τον κόσμο. Σ αυτή την καινούρια ελληνική Πληροφοριακή Αγορά θα έρθουν όχι μόνο Έλληνες, αλλά και Ιάπωνες, Αμερικανοί, Αυστραλοί, Ευρωπαίοι, Κινέζοι και άλλοι που επιθυμούν να γευτούν ελληνικά αγαθά, που θέλουν τουριστικές πληροφορίες ή μια επίσκεψη στη γενέτειρα του δυτικού πολιτισμού ­π.χ. με το «Ιστορικόπτερο» που περιγράφω στο βιβλίο­ ή που ζητούν να αγοράσουν υπηρεσίες και προϊόντα που δεν έχουν σχέση με την Ελλάδα πέρα από το ότι προσφέρονται από Έλληνες και είναι διεθνώς ανταγωνιστικά.

 

Ονειρεύομαι ακόμα τον ελληνισμό σε όλη την οικουμένη να χρησιμοποιεί τη νέα τεχνολογία της πληροφορικής για να δενόμαστε σφιχτά, ο ένας με τον άλλο, οι Έλληνες της διασποράς συνάμα με τους Έλληνες της Μεσογείου, δημιουργώντας έτσι μια νέα Ελλάδα. Ίσως, με τα χρόνια, αυτή η γεωγραφικά διεσπαρμένη αλλά ηλεκτρονικά συνδεδεμένη Ελλάδα μπορεί να πλησιάσει την έννοια «ελληνικό έθνος» πιο πιστά από τη σημερινή ελληνική χώρα με τους αναπόφευκτους περιορισμούς γης και πληθυσμού.

 

*Απόσπασμα από τον πρόλογο της ελληνικής έκδοσης του βιβλίου του Μιχάλη Δερτούζου “Τι μέλει γενέσθαι”. Εκδόσεις ΛΙΒΑΝΗ. 1998.

** Ο Μιχάλης Δερτούζος (1936 – 2001) υπήρξε διακεκριμένος επιστήμονας, διευθυντής του Εργαστηρίου Επιστήμης Υπολογιστών του ΜΙΤ και από τους πρωτοπόρους της Επιστήμης των Υπολογιστών και του Παγκόσμιου Ιστού. Έφυγε από τη ζωή από λοίμωξη του αναπνευστικού στις Η. Π. Α. στις 27 Αυγούστου 2001 πριν αποκτήσει το σπίτι του στην Άνδρο, που τόσο πολύ ονειρεύτηκε…

(Επιμέλεια:Ανδρέας Μακρογκίκας)

Πηγήandriakipress

Αντικλείδιhttps://antikleidi.com

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...
web design by