Και κάτι άλλο... (191 άρθρα)

Η δύναμη του placebo (πλασίμπο), του «εικονικού χαπιού»

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Η ετυμολογία. Placebo είναι μέλλοντας του λατινικού ρήματος placere, που σημαίνει “δίνω ευχαρίστηση ή αρέσω” και έγινε γνωστή στις χώρες της Δύσης από έναν ψαλμό της Βουλγάτα [λατινική μετάφραση της Βίβλου]: placebo Domino in regione vivorum [θα ευχαριστήσω τον Κύριο στο βασίλειο των ζωντανών]

Ο ψαλμός λεγόταν από επαγγελματίες μοιρολογητές που είχαν προσληφθεί από τους αγαπημένους του νεκρού και αμείβονταν αδρά προσποιούμενοι λύπηση. Οι μοιρολογητές ενδιαφέρονταν μόνο για τα λεφτά κι έτσι με τα χρόνια η λέξη placebo απέκτησε αρνητική σημασία υποδηλώνοντας κάτι το ψεύτικο.

Στο ιατρικό λεξιλόγιο εισήλθε περί τα τέλη του 18ου αιώνα, πρώτα στις Ηνωμένες Πολιτείες και μετά στην Βρετανία, και κατέληξε να σημαίνει το εικονικό σκεύασμα που έδινε ο γιατρός στον ασθενή του (όταν δεν είχε κάτι άλλο να προτείνει), όχι για να τον θεραπεύσει αλλά μόνον για να τον ευχαριστήσει και να τον καθησυχάσει. Σταδιακά όμως οι γιατροί θα συνειδητοποιήσουν ότι το πλασέμπο μπορεί να έχει πραγματικά και μετρήσιμα θεραπευτικά αποτελέσματα. (φαινόμενο πλασέμπο)

Τι είναι;

Placebo, ψευδοφάρμακο, εικονικό φάρμακο. Είναι μια ανενεργός ουσία που χορηγείται στον ασθενή για να ικανοποιήσει την απαίτηση του για κάποιο φάρμακο. Ένα μη ειδικό, αδρανές φάρμακο (εικονικό φάρμακο) που χρησιμοποιείται ως μέσο ελέγχου στη δοκιμασία μιας θεραπείας, για την οποία υπάρχει η υπόνοια ότι είναι χρήσιμη για μια συγκεκριμένη νόσο ή κατάσταση. Το εικονικό φάρμακο χορηγείται σε μια ομάδα ασθενών και το φάρμακο που δοκιμάζεται χορηγείται σε μια άλλη όμοια ομάδα. Στην συνέχεια συγκρίνονται τα αποτελέσματα που λαμβάνονται από τις δύο ομάδες. Αν και το εικονικό φάρμακο θεωρείται ότι δεν έχει κάποια ειδική δράση, φαίνεται συχνά ότι η χορήγησή του προκαλεί μια θετική αντίδραση στον ασθενή. Έχει διατυπωθεί η άποψη ότι υπεύθυνες για το αποτέλεσμα αυτό είναι οι ψυχολογικές επιδράσεις των προσδοκιών του ασθενούς για κάποιο όφελος.

Ιστορικά

Η ιστoρία του placebo ξεκινάει πιθανώς από την Αρχαία Ελλάδα. O μεγάλoς Έλληνας ιατρός των ελληνιστικών χρόνων, o Γαληνός, ήταν o πρώτoς παρασκευαστής φαρμακoτεχνικών μoρφών. O Γαληνός, λoιπόν, παρατήρησε ότι τα φάρμακα πoυ χoρηγoύσε πρoκαλoύσαν ίαση της νόσoυ συχνότερα σε εκείνoυς τoυς ασθενείς πoυ τoν εμπιστεύoνταν, σε σχέση με εκείνoυς πoυ δεν τoν εμπιστεύoνταν. Την παρατήρηση αυτή τoυ Γαληνoύ, φαίνεται ότι τη γνώριζε o Παράκελσoς, o ιδρυτής της Ιατρoχημείας, πoυ τoν 16o αιώνα μ.Χ. έλεγε:

«Θα πρέπει να γνωρίζετε ότι η θέληση είναι ένα ισχυρό βoήθημα (powerful adjuvant) των φαρμάκων».

Ας προχωρήσουμε όμως γρήγορα στην σύγχρονη εποχή, παραλείποντας πολλά κι ενδιαφέροντα ιστορικά στοιχεία, για να μην μακρηγορούμε, φτάνοντας σ έναν ιδιαίτερο σταθμό.

Το πρώτο ιατρικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που εκδόθηκε σύμφωνα με το Σύνταγμα των Ηνωμένων Πολιτειών, απονεμήθηκε το 1796 στον γιατρό Ελάισα Πέρκινς, ο οποίος είχε εφεύρει ένα ζεύγος μεταλλικών ράβδων που, κατά τους ισχυρισμούς του, μπορούσε να εξαλείψει τον πόνο των ασθενών.

Αυτοί οι ελκυστήρες (tractor), όπως τους ονόμασε, δεν εισάγονταν στο σώμα του ασθενούς, απλώς τρίβονταν πάνω από την περιοχή του πόνου για αρκετά λεπτά, περίοδο κατά την οποία «απομάκρυναν το επιβλαβές ηλεκτρικό υγρό που βρίσκεται στη ρίζα του πόνου». Ο Λουίτζι Γκαλβάνι είχε προσφάτως δείξει ότι τα νεύρα των ζωντανών οργανισμών αποκρίνονταν στον «ζωικό ηλεκτρισμό», συνεπώς, οι ελκυστήρες του Πέρκινς βρήκαν τη θέση τους στην ολοένα επεκτεινόμενη μόδα για ιατρική περίθαλψη βασισμένη στις αρχές του ηλεκτρισμού.

Caricature of a quack, treating a patient with Perkins tractors

Ο Πέρκινς ισχυρίστηκε πως οι ελκυστήρες του, πέρα από τις ηλεκτροθεραπευτικές αγωγές για κάθε είδος πόνου, μπορούσαν επίσης να αντιμετωπίσουν τους ρευματισμούς, την ουρική αρθρίτιδα, το μούδιασμα και τη μυϊκή υποτονία. Σύντομα καυχιόταν για τους 5.000 ικανοποιημένους ασθενείς του και η φήμη του ενισχύθηκε από αρκετές ιατρικές σχολές και επωνύμους, όπως ο Τζορτζ Ουάσινγκτον, ο οποίος μάλιστα είχε αγοράσει ένα ζευγάρι ελκυστήρων. Η ιδέα έφτασε αργότερα στην Ευρώπη όταν ο γιος του Πέρκινς, Μπέντζαμιν, μετανάστευσε στο Λονδίνο, όπου δημοσίευσε ένα βιβλίο με τίτλο Η επίδραση των μεταλλικών ελκυστήρων στο ανθρώπινο σώμα. Τόσο ο πατέρας όσο και ο γιος, πλούτισαν από τις συσκευές τους – πέρα από το υψηλό κόστος των συνεδριών θεραπείας με ελκυστήρες, πουλούσαν επίσης ελκυστήρες σε άλλους γιατρούς για 5 γκινέες τον καθένα. Υποστήριζαν ότι οι ελκυστήρες ήταν τόσο ακριβοί επειδή για την κατασκευή τους χρησιμοποιούσαν ένα εξωτικό μεταλλικό κράμα, το οποίο υποτίθεται ότι είχε κεντρική σημασία για τη θεραπευτική ικανότητα της συσκευής.

Ωστόσο, ένας συνταξιοδοτημένος Βρετανός γιατρός, ο Τζον Χειγκαρθ, διατηρούσε επιφυλάξεις σχετικά με τις θαυμαστές δυνάμεις του ελκυστήρα. Ο Χέιγκαρθ ζούσε στο Μπαθ, θέρετρο στο οποίο κατέφευγαν τότε μέλη της αριστοκρατίας για να αναρρώσουν, και άκουγε συνεχώς για θεραπείες που αποδίδονταν στους εξαιρετικά δημοφιλείς ελκυστήρες του Πέρκινς. Αποδεχόταν πως οι, ασθενείς που χρησιμοποιούσαν τους ελκυστήρες του Πέρκινς αισθάνονταν όντως καλύτερα, αλλά ισχυρίστηκε ότι οι συσκευές ήταν μια απάτη και ότι ουσιαστικά επιδρούσαν στον νου και όχι στο σώμα. Με άλλα λόγια, υποστήριζε πως οι εύπιστοι ασθενείς έπειθαν απλώς τον εαυτό τους ότι αισθάνονταν καλύτερα, επειδή πίστευαν αρκετά στους πολυδιαφημισμένους και πανάκριβους ελκυστήρες του Πέρκινς. Για να ελέγξει τη θεωρία του, έκανε μια πρόταση σε μια επιστολή προς έναν συνάδελφό του:

Άσε τα πλεονεκτήματα τους να διερευνηθούν αμερόληπτα, ώστε να υποστηριχτεί η φήμη τους αν είναι καλά θεμελιωμένη, ή να διορθωθεί η κοινή γνώμη, αν απλώς στηρίζονται σε μια πλάνη… Προετοίμασε ένα ζεύγος ψευδών Ελκυστήρων, πανομοιότυπων με τους πραγματικούς. Το μυστικό να κρατηθεί απαράβατο, όχι μόνο από τον ασθενή, αλλά επίσης και από οποιονδήποτε άλλον. Να υποβάλεις σε αμερόληπτο έλεγχο την αποτελεσματικότητά τους και άσε τις αναφορές των επιδράσεων των πραγματικών και των ψευδών ελκυστήρων να δοθούν εξ ολοκλήρου με τα λόγια των ασθενών.

Ο εγκέφαλος μπορεί να μάθει να συνδέει τη λήψη ενός χαπιού με την ανακούφιση και να παράγει τις ίδιες χημικές ουσίες του εγκεφάλου όταν το φάρμακο αντικατασταθεί από ένα εικονικό φάρμακο.

Η ανακάλυψη ότι τα placebo μπορούν να έχουν πραγματικό αποτέλεσμα έγινε από τον Henry Beecher, έναν αναισθησιολόγο του αμερικανικού στρατού. Ο Beecher ανακάλυψε τη δύναμη του placebo στη διάρκεια του 2ου παγκόσμιου πολέμου, όπου πολλές φορές η ιατρική μονάδα του ξέμενε από μορφίνη, μια ουσία που ανακουφίζει από τον πόνο.

Σε μια περίπτωση όπου ενας στρατιώτης σφάδαζε από τα τραύματά του αλλά δεν υπήρχε μορφίνη να του χορηγηθεί, ο Beecher είδε προς έκπληξή του μια νοσοκόμα να του κάνει ένεση με αλατόνερο.  Αυτό δεν ήταν ασυνήθιστη πρακτική ειδικά στη Βρετανία την δεκαετία του 1930. Όταν οι ασθενείς ανησυχούσαν τη νύχτα, οι νοσοκόμες τους έκαναν ενέσεις με αλατόνερο για να τους ηρεμήσουν.  Η έκπληξή του Beecher έγινε ακόμα μεγαλύτερη όταν είδε ότι ο στρατιώτης ηρέμησε σαν να είχε πάρει μορφίνη και τελικά εγχειρίστηκε νιώθοντας μια μέτρια ενόχληση.

Εντυπωσιάστηκε με το περιστατικό και όταν τελείωσε ο πόλεμος συγκέντρωσε μια ιατρική ομάδα στο πανεπιστήμιο του Harvard για να μελετήσει το φαινόμενο. Τo αποτέλεσμα της έρευνας ήταν ένα φημισμένο άρθρο με τίτλο «Το παντοδύναμο Placebo» που δημοσιεύτηκε το 1955.  Ο Beecher και οι συνεργάτες του επιθεώρησαν 15 μελέτες και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το 35% των ασθενών μπορεί να αντιδράσει θετικά στα placebo (σήμερα είναι γνωστό ότι όλοι οι άνθρωποι μπορούν να αντιδράσουν θετικά, αρκεί να βρεθούν στις κατάλληλες συνθήκες).

Η δημοσίευση του Beecher συνέβαλε σε μια μεγάλη αλλαγή που έγινε στη διεξαγωγή των κλινικών ερευνών: όταν τεστάρεται oποιοδήποτε νέο φάρμακο πρέπει οπωσδήποτε να συγκριθεί με ένα placebo.  Οι ιατρικοί ερευνητές δίνουν σε μια ομάδα ασθενών το υπό δοκιμή φάρμακο και σε μια άλλη ομάδα ένα placebo. To φάρμακο θα εγκριθεί μόνο αν έχει αρκετά καλύτερα αποτέλεσμα από το placebo.  Με αυτόν τον τρόπο, η Ιατρική επιστήμη παραδέχτηκε πρακτικά τη δύναμη του placebo ωστόσο μόνο μετά το 1990 καταβλήθηκαν σοβαρές προσπάθειες να εξηγήσουν το φαινόμενο.

H δύναμη της υποβολής

Το 1993, ο ογκολόγος Robert Buckman καθηγητής στο University of Toronto και ο συνεργάτης του Karl Sabbagh δημοσίευσαν το βιβλίο τους «Μαγεία ή Ιατρική;», στο οποίο υποστήριξαν ότι η θεραπεία ενός φαρμάκου μπορεί να οφείλεται, όχι σ’ αυτή καθε αυτή την φαρμακευτική ουσία, αλλά στις προσδοκίες του ασθενούς.

Ο Buckman είχε κάνει ένα εντυπωσιακό πείραμα. Αρκετές γυναίκες κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης πάσχουν από ζαλάδες και τάση για εμετό. Έδωσε σε μια ομάδα εγκύων γυναικών ένα φάρμακο λέγοντάς τους ότι ήταν αντι-εμετικό και θα μείωνε τα συμπτώματά τους.

Πράγματι, παίρνοντας το φάρμακο, οι γυναίκες άρχισαν να νιώθουν λιγότερες ζαλάδες και οι εμετοί τους μειώθηκαν. Όμως στην πραγματικότητα το φάρμακο δεν ήταν αντι-εμετικό αλλά εμετικό. Η φαρμακευτική ουσία εκπλήρωσε τις θετικές προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί στο μυαλό των γυναικών, έστω κι αν το φάρμακο είχε στην πραγματικότητα αντίθετη δράση.

Το 1994, ο αμερικανός χειρουργός Bruce Moseley είχε στο πρόγραμμά του 10 εγχειρήσεις για να ανακουφίσει τον πόνο στα γόνατα των ασθενών του που έπασχαν από αρθρίτιδα. Οι ασθενείς ήταν μεσόκοποι άνδρες, πρώην στρατιωτικοί που δεν ήθελαν με κανένα τρόπο να καθηλωθούν σε αναπηρική πολυθρόνα.  Όλοι αναισθητοποιήθηκαν αλλά πραγματική εγχείριση έγινε μόνο στους πέντε από τους 10. Στους άλλους πέντε, ο Moseley χτύπησε με ένα χειρουργικό ξέστρο μερικές φορές τα γόνατά τους έτσι ώστε να υπάρξει τομή και να δημιουργηθεί ουλή, αλλά έκανε μόνο αυτό.

Μετά από έξι μήνες όλοι οι ασθενείς ανέφεραν ότι πονούσαν λιγότερο και κανείς δεν ήταν δυσαρεστημένος με την εγχείριση. Η placebo εγχείριση λειτούργησε σαν να ήταν πραγματική και ο Moseley αποφάσισε να κάνει μια μεγαλύτερη μελέτη στην οποία συμμετείχαν 165 άτομα.  Το αποτέλεσμα της μεγαλύτερης μελέτης δημοσιεύτηκε το 2002 και έδειξε ότι οι εγχειρήσεις στα γόνατα των ασθενών που έπασχαν από αρθρίτιδα είχαν το ίδιο αποτέλεσμα με τις placebo εγχειρήσεις.  Tο πείραμα κρίθηκε τόσο σημαντικό που ορισμένοι πρότειναν ότι οι πραγματικές εγχειρήσεις πρέπει να συγκρίνονται με εικονικές εγχειρίσεις πριν αποφασιστεί ότι έχουν όφελος για τον ασθενή, όπως συμβαίνει με τα φάρμακα.

Η δυνατότητα του εικονικού φαρμάκου να προκαλεί παρενέργειες ονομάζεται nocebo που στα λατινικά σημαίνει «θα δυσαρεστήσω».  Το nocebo είναι ο κακός δίδυμος αδελφός του placebo και εισήχθη ως όρος στη βιβλιογραφία το 1961 από έναν ερευνητή ονόματι Walter Κennedy ο οποίος είπε ότι το αποτέλεσμα της θεραπείας βρίσκεται περισσότερο στο μυαλό του ασθενούς παρά στο φάρμακο.

Σήμερα είναι σαφές ότι το αποτέλεσμα της θεραπείας συνδέεται ως ένα βαθμό με την εμπιστοσύνη που εμπνέει ο γιατρός στον ασθενή. Αν ο γιατρός διαβεβαιώσει με πειστικό τρόπο τον ασθενή ότι αυτό που του δίνει θα τον κάνει καλά, αυξάνονται οι πιθανότητες ενός θετικού αποτελέσματος.

Έτσι, αν το φαινόμενο πλασέμπο στους ανθρώπους είναι επίσης μια εξαρτημένη απόκριση, τότε η αποτελεσματικότητά του θα μπορούσε να εξηγηθεί από το γεγονός ότι ο ασθενής απλώς συσχετίζει τη βελτίωση της υγείας του με τη θέα, λόγου χάρη, του γιατρού, ή με τη λήψη ενός χαπιού. Εξάλλου, ήδη από τα παιδικά μας χρόνια αισθανόμαστε συνήθως καλύτερα μετά από μια επίσκεψη στον γιατρό, ή όταν πάρουμε ένα χάπι. Αν, λοιπόν, ένας γιατρός συνταγογραφήσει ένα χάπι που δεν περιέχει κανένα ενεργό συστατικό —το αποκαλούμενο χάπι ζάχαρης— τότε ο ασθενής μπορεί και πάλι να βιώσει κάποια οφέλη, λόγω εξαρτημένης απόκρισης.

Μια άλλη εξήγηση για το φαινόμενο πλασέμπο, ονομάζεται θεωρία προσδοκίας. Σύμφωνα με αυτήν, αν αναμένουμε να ωφεληθούμε από μια θεραπεία, τότε μάλλον τελικά θα ωφεληθούμε. Ενώ η εξαρτημένη απόκριση προκαλεί το φαινόμενο πλασέμπο μέσω του ασυνείδητου νου, η θεωρία προσδοκίας υποβάλλει την ιδέα ότι και ο συνειδητός νους μας μπορεί να παίζει, επίσης, ρόλο. Η θεωρία, αν και στηρίζεται σε πλήθος δεδομένων από πολλές ερευνητικές πηγές, δεν έχει γίνει ακόμη πλήρως κατανοητή. Ενδεχομένως, οι προσδοκίες μας αλληλεπιδρούν με κάποιον τρόπο με την αποκαλούμενη αντίδραση οξείας φάσης (acute phase repo use) που εκδηλώνει το σώμα μας.

Το 1998, μια άλλη μελέτη για τα placebo ήταν για πολλούς πραγματικά σοκαριστική. Ο καθηγητής ψυχολογίας Irving Kirsch και ο συνάδελφός του Guy Sapirstein συγκέντρωσαν 19 μελέτες που είχαν γίνει για τα αντικαταθλιπτικά χάπια και αναλύοντας τα στοιχεία κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι αποτελεσματικότητά τους οφειλόταν κατά 75% στην επίδραση που έχει το placebo. Το συμπέρασμα προκάλεσε διαμάχες καθώς έθιγε τα συμφέροντα των φαρμακευτικών εταιρειών αλλά το 2002 ο Kirsch επανήλθε με μια μεγαλύτερη ανάλυση που αυτή τη φορά περιελάμβανε 47 μελέτες για έξι αντικαταθλιπτικά χάπια νέας γενιάς.

Το συμπέρασμα ήταν και πάλι το ίδιο. Ο Kirsch βρήκε ότι το Prozac και τα ξαδέρφια του οφείλουν την αποτελεσματικότητά τους κατά 80% στην ενέργεια του placebo και δήλωσε ότι τα αγαπημένα χάπια των Αμερικανών «ίσως δεν έχουν κανένα απολύτως φαρμακευτικό αποτέλεσμα».

Αυτές οι μελέτες, αλλά και άλλες, δείχνουν ότι η προσδοκία είναι μια σύνθετη πνευματική δραστηριότητα που έχει επίδραση στο αποτέλεσμα της θεραπείας. Φαίνεται ότι οι αισιόδοξοι ασθενείς τα πάνε καλύτερα από τους απαισιόδοξους, έστω κι αν η θεραπεία είναι ακριβώς η ίδια.  Το πιο περίεργο απ’ όλα είναι ότι τα placebo μπορεί να έχουν και παρενέργειες, όπως συμβαίνει και με τα πραγματικά φάρμακα.

Η αντίδραση οξείας φάσης αναφέρεται σε ένα εύρος σωματικών αντιδράσεων, όπως ο πόνος, το οίδημα, ο πυρετός, ο λήθαργο», και η απώλεια όρεξης. Με λίγα λόγια, η αντίδραση οξείας φάσης είναι ένας όρος-ομπρέλα που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τους έκτακτους και έμφυτους μηχανισμούς άμυνας του σώματος μετά από έναν τραυματισμό ή μια λοίμωξη. Νιώθουμε πόνο επειδή το σώμα μας μάς λέει ότι έχουμε υποστεί τραυματισμό και πρέπει να προστατέψουμε και να περιθάλψουμε το τραυματισμένο σημείο. Ευεργετικά λειτουργεί, επίσης, η εμπειρία του οιδήματος, επειδή υποδηλώνει αυξημένη ροή αίματος στην τραυματισμένη περιοχή, η οποία επιταχύνει τη θεραπεία. Η αυξημένη θερμοκρασία σώματος που εκφράζεται με τον πυρετό, βοηθά στην εξόντωση των εισβολέων-βακτηρίων και δημιουργεί ιδανικές συνθήκες για τα κύτταρα του ανοσοποιητικού μας συστήματος. Παρομοίως, ο λήθαργος επιταχύνει την ανάρρωση προσφέροντάς μας την ακρως απαραίτητη ανάπαυση, ενώ η απώλεια όρεξης οδηγεί σε ακόμη μεγαλύτερη ξεκούραση καταστέλλοντας την ανάγκη για αναζήτηση τροφής. Αξίζει να σημειώσουμε ότι το φαινόμενο πλασέμπο αποδεικνύεται ιδιαιτέρως αποτελεσματικό στην αντιμετώπιση προβλημάτων όπως ο πόνος, το οίδημα, ο πυρετός, ο λήθαργος και η απώλεια όρεξης, επομένως, ίσως εν μέρει οφείλεται or μια έμφυτη ικανότητα να μπλοκάρει την αντίδραση οξείας φάσης, πιθανώς με τη δύναμη της προσδοκίας.

Συνεπώς, το φαινόμενο πλασέμπο σχετίζεται είτε με την εξαρτημένη απόκριση, είτε με την προσδοκία, ή και με τα δύο ίσως, μάλιστα, υπάρχουν και άλλοι, πιο σημαντικοί μηχανισμοί, που δεν έχουν ακόμη ταυτοποιηθεί ή εκτιμηθεί πλήρως. Κι ενώ οι επιστήμονες εργάζονται για να θεμελιώσουν επιστημονικά το φαινόμενο πλασέμπο, έχουν ήδη καταφέρει, στηριζόμενοι στο αρχικό έργο του Χέιγκαρθ, να εξακριβώσουν πώς μπορούν να το μεγιστοποιήσουν.

Το φαινόμενο placebo δεν είναι κάποιος μυστήριος μηχανισμός που θεραπεύει, αλλά ένα περίπλοκο πλέγμα ψυχολογικών μηχανισμών που αναπτύσσονται γύρω από μια ιατρική θεραπεία, είτε αυτή βασίζεται σε φαρμακευτικά προϊόντα που λειτουργούν, είτε βασίζεται σε αδρανείς ουσίες ή διαδικασίες. Ενώ το placebo μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να δράσει θεραπευτικά, σε άλλες περιπτώσεις αυτό που συμβαίνει είναι ότι αλλάζει τη συναισθηματική προσέγγιση του ασθενούς, ας πούμε προς τον πόνο. Δεν είναι ότι ο πόνος παύει να υφίσταται,. Εκείνο που αλλάζει είναι η πρόσληψή του, η οποία γίνεται ηπιότερη.

Πόσο στα σοβαρά, όμως, μπορούμε να πάρουμε το placebo effect; Μπορεί να υπάρξει βελτίωση του ασθενούς με μόνη την προσδοκία ότι θα θεραπευτεί από κάποιο φάρμακο, για το οποίο όμως δεν γνωρίζει ότι είναι τζούφιο;

Εδώ οι απόψεις διίστανται, διότι η αποτίμηση της κατάστασης του ασθενούς βασίζεται εν πολλοίς σε υποκειμενικές εκτιμήσεις, κυρίως του ασθενούς του ίδιου. Σε αυτές τις περιπτώσεις το placebo δείχνει να δουλεύει, ενώ όπου η κατάσταση του ασθενούς αποτιμάται με αντικειμενικές εργαστηριακές μεθόδους, δεν σημειώνεται καμιά διαφορά. Τα placebos δεν λειτουργούν σε ασθενείς που κοιμούνται ή είναι αναίσθητοι, και δεν φέρνουν μεταβολή στην αρτηριακή πίεση, στην περιεκτικότητα του αίματος σε ζάχαρο, χοληστερίνη κ.λ.π. Έχουν αποτέλεσμα μόνο σε συμπτώματα που δεν μπορούν να αξιολογηθούν μετρώντας τα, όπως πονοκέφαλος, δυσφορία, κατάθλιψη, φαγούρα κ.λ.π.

Ξέρουμε, για παράδειγμα, ότι ένα φάρμακο που χορηγείται με ένεση ασκεί ισχυρότερη εικονική επίδραση απ ό,τι το ίδιο φάρμακο όταν λαμβάνεται υπό μορφή χαπιού, και πως η λήψη δύο χαπιών προκαλεί ισχυρότερη εικονική επίδραση από τη λήψη ενός μόνο χαπιού. Αυτό που ίσως εκπλήσσει είναι ότι η λήψη χαπιών πράσινου χρώματος προκαλεί ισχυρότερο φαινόμενο πλασέμπο στην ανακούφιση του άγχους, ενώ τα κίτρινα χάπια αποδεικνύονται αποτελεσματικότερα στην κατάθλιψη. Επιπλέον, το φαινόμενο πλασέμπο που οφείλεται σε χάπι ενισχύεται αν το χάπι χορηγείται από γιατρό που φοράει τ-σερτ, ενώ είναι λιγότερο ισχυρό αν χορηγείται από νοσηλεύτρια. Τα μεγαλύτερα δισκία προκαλούν ισχυρότερο φαινόμενο από τα μικρά. .. αλλά όχι από τα πάρα πολύ μικρά. Και, διόλου παράξενο, τα δισκία σε όμορφες συσκευασίες προκαλούν ισχυρότερο φαινόμενο πλασέμπο από τις απλές συσκευασίες.

Φυσικά, όλες οι παραπάνω παρατηρήσεις αναφέρονται στον μέσο ασθενή, επειδή το πραγματικό φαινόμενο πλασέμπο για έναν συγκεκριμένο ασθενή εξαρτάται εξ ολοκλήρου από τις πεποιθήσεις και τις προσωπικές εμπειρίες του ατόμου. Αυτή η διαφοροποίηση του φαινομένου από ασθενή σε ασθενή και η δυνητικά ισχυρή επίδρασή του στην ανάρρωση, συνεπάγεται ότι το φαινόμενο μπορεί να λειτουργήσει εντελώς παραπλανητικά ως προς την εκτίμηση για την πραγματική αποτελεσματικότητα μιας θεραπείας. Ουσιαστικά, το φαινόμενο πλασέμπο είναι τόσο απρόβλεπτο ώστε εύκολα θα μπορούσε να διαστρεβλώσει τα αποτελέσματα μιας κλινικής δοκιμής. Επομένως, για να ελεγχθεί η πραγματική αξία του βελονισμού (και των φαρμάκων, γενικότερα), οι ερευνητές έπρεπε να λάβουν με κάποιον τρόπο υπόψη τους την ασταθή, ανώμαλη και ορισμένες φορές ισχυρή επίδραση του φαινομένου πλασέμπο. Και μάλλον θα το καταφέρουν, αν αναπτύξουν μια σχεδόν αλάνθαστη μορφή της κλινικής δοκιμής.

Πηγή: antikleidi.com

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Ουμπέρτο Έκο – Η απώλεια της ιδιωτικότητας

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Το πρώτο πράγμα που τέθηκε σε κρίση από την παγκοσμιοποίηση των επικοινωνιών μέσω του Ίντερνετ, είναι η έννοια των συνόρων. Η έννοια των συνόρων είναι αρχαία όσο και το ανθρώπινο είδος, ή μάλλον, όσο όλα τα ζωικά είδη.

Η ηθολογία μας διδάσκει ότι κάθε ζώο αναγνωρίζει γύρω από το ίδιο και τα όμοιά του μια σφαίρα σεβασμού, μια περιοχή μέσα στην οποία αισθάνεται ασφαλές και θεωρεί αντίπαλο όποιον διασχίσει αυτό το όριο. Η πολιτισμική ανθρωπολογία μας έδειξε ότι αυτή η προστατευτική σφαίρα ποικίλλει ανάλογα με τους πολιτισμούς, και για ορισμένους λαούς μια εγγύτητα του συνομιλητή που άλλοι λαοί θεωρούν έκφραση εμπιστοσύνη, θεωρείται εισβολή και επιθετικότητα.

Σε ανθρώπινο επίπεδο, αυτή η ζώνη προστασίας εκτείνεται από το άτομο στην κοινότητα. Τα όρια -των πόλεων, της  περιοχής, του βασιλείου- θεωρούνταν ανέκαθεν μια συλλογική διεύρυνση των ατομικών σφαιρών προστασίας Ας αναλογιστούμε πόσο ο λατινικός τρόπος σκέψης επέμενε στην έννοια των συνόρων, σε σημείο μάλιστα ώστε να βασίσει τον μύθο της ίδρυσης του σε μια τέτοια παραβίαση της  περιοχής: ο Ρωμύλος χαράζει κάποια όρια και σκοτώνει τον αδερφό του, επειδή δεν τα σεβάστηκε.

Ο Ιούλιος Καίσαρ, διασχίζοντας τον Ρουβίκωνα, αντιμετωπίζει την ίδια αγωνία που ίσως  ένιωσε ο Ρώμος πριν καταπατήσει το όριο που είχε χαράξει ο αδερφός του. Ξέρει ότι διασχίζοντας εκείνο το ποτάμι, εισβάλλει ένοπλα σε ρωμαϊκή περιοχή. Το αν μετά θα κατευθυνθεί προς το Ρίμινι, όπως κάνει στην αρχή ή θα βαδίσει προς τη Ρώμη, είναι άσχετο: η ιεροσυλία διαπράττεται τη στιγμή που διασχίζει τα σύνορα και είναι αμετάκλητη. Ο κύβος ερρίφθη.

Οι Έλληνες ήξεραν τα όρια της πόλεως και αυτά τα όρια χαράσσονταν από τη χρήση της  ίδιας γλώσσας – ή των διάφορων διαλέκτων της. Οι βάρβαροι άρχιζαν εκεί όπου δεν μιλιούνταν πια τα ελληνικά.

Μερικές φορές, η έννοια των (πολιτικών) συνόρων ήταν τόσο επίμονη ώστε να προκαλεί την ανέγερση ενός τείχους μέσα στην ίδια πόλη, προκειμένου να καθοριστεί ποιος ήταν από δω και ποιος από κει. Και, τουλάχιστον για τους Ανατολικογερμανούς, το να περάσουν τα σύνορα τους εξέθετε στην ίδια τιμωρία που βρήκε και ο μυθικός Ρώμος. Το παράδειγμα του Ανατολικού Βερολίνου μάς λέει στην ουσία κάτι που στην πραγματικότητα αφορά κάθε σύνορο. Το σύνορο όχι μόνο προστατεύει την κοινότητα από μια επίθεση ξένων, αλλά και από το βλέμμα τους. Τα τείχη και το γλωσσικό φράγμα μπορούν να χρησιμεύσουν σε ένα δεσποτικό καθεστώς για να κρατήσει τους υπηκόους του σε άγνοια γύρω απ’ τα όσα συμβαίνουν αλλού, αλλά εν γένει εγγυώνται στους πολίτες ότι οι πιθανοί εισβολείς δεν έχουν πληροφορίες για τα ήθη, για τα πλούτη, για τις εφευρέσεις, για τα συστήματα καλλιέργειάς τους. Το μεγάλο σινικό τείχος δεν προστάτευε μόνο τους υπηκόους του Βασιλείου του Ουρανού από τις εισβολές, αλλά διασφάλιζε και το μυστικό της παραγωγής του μεταξιού.

 

Αντίστροφα, οι υπήκοοι ανέκαθεν πλήρωναν αυτή την κοινωνική μυστικοπάθεια αποδεχόμενοι την απώλεια της ιδιωτικής τους μυστικοπάθειας. Διαφόρου τύπου ανακρίσεις, κοσμικές ή Θρησκευτικές, είχαν δικαίωμα να παρακολουθούν τη συμπεριφορά και συχνά μάλιστα τις σκέψεις των υπηκόων, και ας μην μιλήσουμε για τους τελωνειακούς και φορολογικούς νόμους μέσω των οποίων θεωρούνταν πάντα σωστό ο ιδιωτικός πλούτος των πολιτών να είναι γνωστός στο κράτος.

Με το Ίντερνετ η ίδια η έννοια του εθνικού κράτους μπαίνει σιγά σιγά σε κρίση. Το Ίντερνετ δεν είναι απλώς το μέσον που επιτρέπει να δημιουργηθούν διεθνείς και πολύγλωσσες chat lines. Σήμερα, μια πόλη της Πομερανίας μπορεί να αδελφοποιηθεί με ένα κέντρο της Εστρεμαδούρα, βρίσκοντας on line κοινά ενδιαφέροντα και εμπορικές συναλλαγές πέρα από τις εθνικές οδούς που ακόμα διασχίζουν σύνορα. Σήμερα, μέσα στα ακατάπαυστα κύματα των μεταναστών, είναι όλο και πιο εύκολο για μια μουσουλμανική κοινότητα της Ρώμης να συνδεθεί με μια μουσουλμανική κοινότητα του Βερολίνου.

Ωστόσο, αυτή η πτώση των συνόρων προκάλεσε δύο αντίθετα φαινόμενα. Από τη μια, δεν υπάρχει πια εθνική κοινότητα που να μπορεί να εμποδίσει τους πολίτες της να γνωρίσουν αυτό που συμβαίνει σε άλλες χώρες και σύντομα θα είναι αδύνατο να εμποδίσεις τον πολίτη οποιοσδήποτε δικτατορίας να μαθαίνει σε πραγματικό χρόνο αυτό που συμβαίνει αλλού. Από την άλλη, η αυστηρή παρακολούθηση που ασκούν τα κράτη στις δραστηριότητες των πολιτών πέρασε σε άλλα κέντρα εξουσίας που είναι τεχνολογικά σε θέση (αν και όχι πάντα νόμιμα) να γνωρίζουν σε ποιον γράψαμε, τι αγοράσαμε, ποια ταξίδια κάναμε, ποιες είναι οι εγκυκλοπαιδικές παραξενιές μας και ακόμα και οι σεξουαλικές προτιμήσεις μας.

Ακόμα και ο δύστυχος παιδεραστής του παλιού καιρού που προσπαθούσε, μες στον κλειστό κύκλο του χωριού του, να κρατήσει κρυφό το νοσηρό πάθος του, σήμερα ενθαρρύνεται να γίνει ακόμα και επιδειξίας, εκθέτοντας επικίνδυνα on line το επαίσχυντο μυστικό του. Το μεγάλο πρόβλημα του πολίτη που διαφυλάττει ζηλότυπα την ιδιωτική ζωή του, δεν είναι το να προφυλαχτεί από τους hackers, που δεν είναι περισσότεροι ή πιο επικίνδυνοι από τους παλιούς ληστές των δρόμων που λήστευαν κάποτε τους εμπόρους, αλλά από τα cookies και απ’ όλα τ’ άλλα τεχνολογικά θαύματα που επιτρέπουν τη συλλογή πληροφοριών για το άτομό μας.

Μια πρόσφατη τηλεοπτική εκπομπή πείθει το παγκόσμιο κοινό ότι η κατάσταση του Μεγάλου Αδελφού έγκειται στο ν’ αποφασίσουν (με μια ελεύθερη, αν και αξιοθρήνητη, πράξη βούλησης) ορισμένα άτομα να αφήσουν τα ευτυχισμένα να κατασκοπεύουν πλήθη να τους παρακολουθούν. Αλλ’ αυτός δεν είναι ο Μεγάλος Αδελφός για τον οποίο μιλούσε ο Όργουελ. Ο Μεγάλος Αδελφός του Όργουελ μπαίνει σε λειτουργία από μια στενή νομενκλατούρα που κατασκοπεύει κάθε ατομική πράξη κάθε μέλους του πλήθους, ενάντια στις επιθυμίες όλων. Ο Μεγάλος Αδελφός του Όργουελ δεν είναι η τηλεόραση, όπου εκατομμύρια ηδονοβλεψίες κοιτάζουν ένα μόνο επιδειξία. Είναι το Πανόπτικον του Μπένθαμ, όπου πλήθος φρουροί παρατηρούν, απαρατήρητοι και αόρατοι, έναν και μόνο καταδικασμένο.

Αλλ’ αν στο μυθιστόρημα του Όργουελ ο Μεγάλος Αδελφός ήταν μια αλληγορία για τον Πατερούλη Στάλιν, σήμερα ο Μεγάλος Αδελφός που μας παρατηρεί δεν έχει πρόσωπο και δεν είναι ένας, είναι το σύνολο της παγκόσμιας οικονομίας. Όπως και η Εξουσία του Φουκό, δεν είναι μια αναγνωρίσιμη οντότητα, αλλά είναι το σύνολο μιας σειράς κέντρων που δέχονται το παιχνίδι και αλληλοϋποστηρίζονται, σε σημείο ώστε, όποιος κατασκοπεύει από ένα κέντρο εξουσίας τους άλλους να ψωνίζουν σ’ ένα σούπερ μάρκετ, θα κατασκοπευτεί με τη σειρά του όταν θα πληρώνει το ξενοδοχείο με την πιστωτική του κάρτα. Όταν η Εξουσία δεν έχει πια πρόσωπο, γίνεται ανίκητη. Ή τουλάχιστον, είναι δύσκολο να την ελέγξεις.

***

Umberto Eco – Με το βήμα του κάβουρα – Θερμοί πόλεμοι και λαϊκισμός των ΜΜΕ . Μετάφραση: Έφη Καλλιφατίδη .Ελληνικά Γράμματα, 2006

Πηγή: antikleidi.com

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Οι… «ηρωικές» αποφάσεις της Πρωτοχρονιάς

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Για μια ακόμη χρονιά, με το ξεκίνημα του νέου έτους, αμέτρητοι άνθρωποι παίρνουν «ηρωικές» αποφάσεις ότι επιτέλους αυτή τη φορά θα κάνουν αυτό που πρέπει να κάνουν: να χάσουν κιλά, να τρώνε πιο υγιεινά, να πληρώσουν τα χρέη τους και να βάλουν χρήματα στην άκρη, να σταματήσουν το κάπνισμα και τόσα άλλα, ων ουκ έστι αριθμός. Το αν θα τηρήσουν τις υποσχέσεις στον εαυτό τους, αυτό είναι άλλο θέμα!

Μια νέα δειγματοληπτική έρευνα που έγινε από το Κολλέγιο Μάριστ της Νέας Υόρκης το 2018, αποκάλυψε ότι σχεδόν οι μισοί άνθρωποι (το 44%) είχαν ήδη πάρει ή σχεδίαζαν να πάρουν κάποια σημαντική απόφαση στην προσωπική ζωή τους κατά την παραμονή του νέου έτους.

Οι δύο συχνότερες αποφάσεις είναι «να γίνω καλύτερος άνθρωπος» (12%) και «να χάσω βάρος» (10%). Ακολουθούν (με 9% η κάθε μία) οι αποφάσεις «να τρώω πιο υγιεινά», «να ασκούμαι περισσότερο» και «να βρω κάποια καλύτερη δουλειά».

Ίσως όσοι σχεδιάζουν τρόπους για να αλλάξουν τη ζωή τους να μη το γνωρίζουν, αλλά οι σκέψεις τους εντάσσονται σε μια μακραίωνη ιστορική παράδοση, καθώς ήδη προ χιλιάδων ετών οι άνθρωποι υπόσχονταν -συνήθως φωναχτά- στους εαυτούς τους και στους γύρω τους διάφορα πράγματα με την αρχή κάθε νέας χρονιάς, όπως την αφοσίωσή τους στο βασιλιά, την πίστη τους στους θεούς ή το σεβασμό τους στους νόμους.

Στη σύγχρονη πιο ατομικιστική εποχή οι περισσότεροι άνθρωποι παίρνουν αποφάσεις που αφορούν την αυτοβελτίωσή τους. Μελέτες έχουν δείξει όμως ότι λιγότερο από ένας στους δέκα ανθρώπους (8%) καταφέρνει να τηρήσει τις υποσχέσεις στον εαυτό του για περισσότερους από λίγους μήνες.

Οι ψυχολόγοι γνωρίζουν πολύ καλά πόσο εύκολα οι άνθρωποι επιστρέφουν στις παλιές κακές συνήθειές τους. Όσο πιο φιλόδοξη είναι μια απόφαση, τόσο δυσκολότερο είναι να τηρηθεί, γι’ αυτό οι ειδικοί συμβουλεύουν τους ανθρώπους να θέτουν ρεαλιστικούς και άρα πιο επιτεύξιμους στόχους στην αρχή κάθε χρονιάς. Κι ακόμη, να εστιάζουν σε ένα μόνο πράγμα που θέλουν να αλλάξουν και όχι σε πολλά μαζί, γιατί τότε αυξάνει ο κίνδυνος ο εαυτός τους να τους προδώσει.

Δύο άλλες συμβουλές των ψυχολόγων είναι να ανακοινώνει κανείς την απόφασή τους σε άλλους (π.χ. συγγενείς ή φίλους) και να βρίσκει παρέα για συμπαράσταση στην αλλαγή της συνήθειάς του. Όταν κάποιος παίρνει μια σιωπηλή απόφαση και επιπλέον προσπαθεί μόνος του να την τηρήσει, χρειάζεται περισσότερη δύναμη θέλησης.

Παρόλο που όλα αυτά δεν ακούγονται ρόδινα, μελέτες έχουν δείξει ότι οι αποφάσεις της Πρωτοχρονιάς έχουν περίπου δεκαπλάσια πιθανότητα να υλοποιηθούν από ό,τι οι αποφάσεις που παίρνονται σε άλλες στιγμές του έτους. Συνεπώς αξίζει μια προσπάθεια!

Πηγή: antikleidi.com

 

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Η όμορφη Ισλανδική παράδοση της ανταλλαγής βιβλίων την παραμονή των Χριστουγέννων!

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Οι λάτρεις του βιβλίου σίγουρα θα ήθελαν να υιοθετήσουν αυτό το υπέροχο χριστουγεννιάτικο έθιμο από την Ισλανδία, η οποία συνδυάζει λογοτεχνία και διακοπές, δύο σε ένα! 

Οι Ισλανδοί λοιπόν, την παραμονή των Χριστουγέννων δωρίζουν ο ένας στον άλλο βιβλία και στη συνέχεια περνάνε τη νύχτα διαβάζοντας. Το έθιμο αυτό είναι τόσο βαθιά ριζωμένο στην κουλτούρα τους που κάθε χρόνο τέτοια εποχή, τα σπίτια πλημμυρίζουν βιβλία. Δεν είναι τυχαίο εξάλλου που η πλειοψηφία των βιβλίων στην Ισλανδία πωλείται μεταξύ Σεπτεμβρίου – Δεκεμβρίου στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τα Χριστούγεννα.

bokatidindi

Σ αυτή την εποχή του χρόνου, τα περισσότερα νοικοκυριά θα λάβουν τον ετήσιο δωρεάν κατάλογο βιβλίων των καινούριων εκδόσεων που ονομάζεται Bokatidindi, έτσι ώστε να επιλέξουν ποια απ' αυτά θέλουν να αγοράσουν, τροφοδοτώντας τη “ραχοκοκαλιά της εκδοτικής βιομηχανίας.”

“Είναι σαν την εκπυρσοκρότηση του όπλου για την έναρξη του αγώνα», λέει ο Baldur Bjarnason , ένας ερευνητής ο οποίος έχει γράψει για τη βιομηχανία του ισλανδικού βιβλίου. “Δεν είναι  απλά ένας τυχαίος κατάλογος που μοιράζεται στα γραμματοκιβώτια κι όλοι θα τον αγνοήσουν. Τα βιβλία έχουν εξέχουσα σημασία εδώ.”

Το μικρό αυτό νησί, με πληθυσμό μόλις 329.000 άτομα, έχει μία εξαιρετική λογοτεχνική αύρα. Αγαπούν να διαβάζουν και να γράφουν.

Σύμφωνα με ένα άρθρο του BBC , «Η χώρα έχει  τους περισσότερους συγγραφείς,  τα περισσότερα βιβλία που έχουν εκδοθεί και διαβάζονται, κατά κεφαλήν, περισσότερα βιβλία  απ΄ οπουδήποτε αλλού στον κόσμο … μάλιστα ένας στους 10 Ισλανδούς θα δημοσιεύσει κάποια στιγμή στη ζωή του ένα βιβλίο!

Ένα ακόμα ιδιαίτερο γνώρισμα της σχέσης των Ισλανδών με το βιβλίο, είναι η αξία που αποδίδεται στο χαρτί, αφού τα e – books δεν είναι και τόσο δημοφιλή όσο στις υπόλοιπες δυτικές χώρες. Ένας ιδιοκτήτης βιβλιοπωλείου υπογραμμίζει  ότι το έντυπο βιβλίο είναι ένα τεράστιο δώρο για τη χώρα.

Ακούγεται σαν θαυμάσια παράδοση, ιδανική για ένα χειμωνιάτικο βράδυ . Είναι κάτι που σίγουρα θα ευχόμασταν να το ενσωματώσουμε και στην δική μας Χριστουγεννιάτικη παράδοση, γιατί όπως και να χει ο συνδυασμός των γιορτών με ένα καλό βιβλίο είναι σίγουρα μία πολύ ελκυστική πρόταση για αυτούς που το αγαπάνε πολύ.

Πηγή: antikleidi.com

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

«Σκυλίσια» μαθηματικά: η εξίσωση που υπολογίζει την «ανθρώπινη» ηλικία του σκύλου!

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Πολλοί άνθρωποι νομίζουν ότι ένα σκυλίσιο έτος αντιστοιχεί σε επτά ανθρώπινα, αλλά οι επιστήμονες έχουν καταρρίψει αυτή την ιδέα. Τώρα παρουσίασαν μια νέα μαθηματική φόρμουλα που υπολογίζει με ακρίβεια πόσο χρονών είναι ο σκύλος σας αν ήταν άνθρωπος – μόνο που δεν αρκεί πια να πολλαπλασιάσετε με το επτά, αλλά πρέπει να θυμηθείτε τι είναι οι λογάριθμοι που μάθατε στο σχολείο.

Η νέα εξίσωση είναι η εξής: η ανθρώπινη ηλικία του σκύλου ισούται με τον φυσικό λογάριθμο της ηλικίας του σκύλου πολλαπλασιασμένο επί 16 συν 31 ή πιο σύντομα:

16 \log_{e}x+31 , όπου x η ηλικία του σκύλου

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή γενετικής Τρέι Άϊντεκερ του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια-Σαν Ντιέγκο, έκαναν τη σχετική προδημοσίευση στο bioRxiv.

Η νέα εξίσωση βασίζεται σε μια σχετικά νέα ιδέα της βιολογίας, ότι οι χημικές τροποποιήσεις στο DNA που συμβαίνουν στη διάρκεια της ζωής, δημιουργούν το λεγόμενο «επιγενετικό ρολόι», το οποίο καταγράφει αρκετά καλά τη βιολογική ηλικία ενός ανθρώπου ή ζώου, σε αντίθεση με τη χρονολογική ηλικία του.

Όλοι οι σκύλοι, άσχετα με τη ράτσα τους, ακολουθούν μια παρόμοια αναπτυξιακή πορεία, φθάνοντας στην εφηβεία περίπου στην ηλικία των δέκα μηνών και πεθαίνοντας πριν τα 20 τους. Επιπλέον, οι σκύλοι πάσχουν από παρόμοιες αρρώστιες με τους ανθρώπους και γερνάνε βιολογικά με τον ίδιο τρόπο, πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχουν ομοιότητες στα επιγενετικά ρολόγια ανθρώπων και σκύλων.

Με βάση τη νέα φόρμουλα, ένα σκυλάκι επτά εβδομάδων αντιστοιχεί βιολογικά σε ένα ανθρώπινο μωρό εννέα μηνών, μια ηλικία περίπου που και τα δύο είδη αρχίζουν να βγάζουν δόντια. Ένας σκύλος ράτσας «Λαμπραντόρ», που κατά μέσο όρο ζει 12 χρόνια, έχει το μέσο παγκόσμιο προσδόκιμο ζωής ενός ανθρώπου (70 χρόνια).

Πηγή: skai.gr

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Πώς να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα με τρόπο οικολογικό;

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Τα Χριστούγεννα πλησιάζουν και μαζί τους πλησιάζουν και οι μέρες των δώρων, των οικογενειακών στιγμών γύρω από το τραπέζι, της διασκέδασης και της χαλάρωσης. Μέρες αγάπης και ζεστασιάς, τα Χριστούγεννα είναι ακόμη μια ευκαιρία να κάνουμε τη ζωή μας καλύτερη και να προσφέρουμε πρωτότυπα δώρα στους αγαπημένους μας αλλά και… τον πλανήτη!

Με ποιους τρόπους μπορούμε λοιπόν φέτος να κάνουμε ένα δώρο στον εαυτό μας και στον πλανήτη;

Τι επιλέγουμε για το χριστουγεννιάτικο δέντρο και τον στολισμό;

Ανάμεσα σε φυσικό ή τεχνητό δέντρο, η απάντηση μπορεί να μας εκπλήξει:  προτιμούμε φυσικό μιας και είναι καλύτερο για το περιβάλλον! Η επιλογή του φυσικού ελάτου προκαλεί τις μισές περιβαλλοντικές επιπτώσεις ως προς την κατανάλωση φυσικών πόρων, σε σχέση με το τεχνητό. Το φυσικό έλατο είναι επίσης 2 φορές καλύτερο ως προς τις επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και 3 φορές καλύτερο ως προς τις επιπτώσεις για το φυσικό οικοσύστημα (περισσότερα εδώ).

Μετά την επιλογή του δέντρου, σειρά έχει ο στολισμός του και εκεί, καλό είναι να προτιμήσει κανείς τα LED λαμπάκια, αφού καταναλώνουν 90% λιγότερη ενέργεια σε σχέση με τα συμβατικά και θεωρούνται πιο ασφαλή. 

Στο οικογενειακό γιορτινό τραπέζι…

Η σπατάλη τροφίμων φτάνει στο απόγειό της κατά τη διάρκεια των Χριστουγέννων. Είναι κρίμα να πετιούνται τόσα τρόφιμα, τη στιγμή που γύρω μας μεγαλώνει ο αριθμός των ανθρώπων που αδυνατούν να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες σε τροφή. Φέτος, μπορούμε να δούμε τα Χριστούγεννα διαφορετικά και να «μην πετάξουμε τίποτα» ισορροπώντας ταυτόχρονα τη διατροφή μας!

  • Ψωνίζουμε μόνο με λίστα και δεν παρασυρόμαστε από τις σειρήνες των «εορταστικών προσφορών».
  • Αν το Χριστουγεννιάτικο τραπέζι είναι για πέντε, δε χρειάζεται να σερβίρουμε φαγητό για δέκα. Σερβίρουμε σωστές μερίδες και ξαναγεμίζουμε τα πιάτα μας. Ακόμη κι αν περισσέψει κάτι, υπάρχουν άπειρες ιδέες για να το εκμεταλλευτείτε σε «νέα πιάτα» τις επόμενες ημέρες. Η βασιλόπιτα μπορεί να γίνει βάση για ένα άλλο γλύκισμα, το κρέας νόστιμη κρεατόπιτα, ενώ όσα φαγητά δεν καταναλωθούν άμεσα μπορούν να μπουν στην κατάψυξη. Εδώ μπορούμε να βρούμε έναν πρωτότυπο «Τσελεμεντέ με περισσεύματα».
  • Αγοράζουμε κρέας, αλλά με μέτρο. Μπορούμε να φτιάξουμε ένα σωρό μεζέδες και συμπληρωματικά πιάτα με βάση τα λαχανικά που θα χαρίσουν χρώμα και γευστικές απολαύσεις στο τραπέζι! Η υπερκατανάλωση κρέατος δεν είναι καλή για την υγεία μας. Ούτε για το περιβάλλον. Κι αυτό λόγω του μεγάλου υδατικού αποτυπώματος του κρέατος και του μεγάλου αποτυπώματος του σε άνθρακα. Αρκεί να σκεφτούμε ότι μόνο για την παρασκευή 5 κιλών μπριζόλας απαιτείται ποσότητα νερού ίση με αυτή που καταναλώνει μια οικογένεια όλο το χρόνο. 
  • Αν γνωρίζουμε κάποιον γείτονα που τα βγάζει πέρα με δυσκολία μπορούμε πάντα να του προσφέρουμε φαγητό με διακριτικότητα και ανθρωπιά. Το φαγητό είναι συνώνυμο της αγάπης και της αλληλεγγύης.

“LED it snow!” Αυτά τα Χριστούγεννα επιλέγουμε οικολογικό φωτισμό

Κάντε μία καλή οικολογική πράξη αυτά τα Χριστούγεννα. Εφόσον λατρεύετε τα χριστουγεννιάτικα φωτάκια και δεν μπορείτε να διανοηθείτε γιορτές χωρίς το φως τους, μπορείτε πάντα να λάβετε τα μέτρα σας και να απολαμβάνετε τη λάμψη τους πλέον «υπεύθυνα».

Η λύση ακούει στο όνομα «φωτάκια LED» και είναι 1.απλούστατη 2.οικονομική 3.οικολογική 4. ασφαλής!  Τα αρχικά LED (light emitting diode) αποδίδονται σε φωτάκια που αποτελούνται από διόδους εκπομπής φωτός και τα οποία μπορούν να παραγάγουν περισσότερο φως με χαμηλότερο κόστος σε σύγκριση με τα συμβατικά λαμπάκια. Ιδού μία σύγκριση για να γίνει πιο κατανοητό αυτό: Τα φώτα LED απαιτούν μόνο ένα 20-25 % της ενέργειας που απαιτείται για να παράγουν ίδια ποσότητα φωτός με αυτή ενός λαμπτήρα πυρακτώσεως. Επίσης, ανά φωτάκι απαιτούν 0.04 watts, ενέργεια που είναι 100 φορές μικρότερη από τους παραδοσιακούς λαμπτήρες. 

Και η λίστα με τα δυνατά σημεία τους συνεχίζει: Έχουν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. Διαρκούν 25 φορές περισσότερο από τους απλούς λαμπτήρες. Πρόκειται δηλαδή για μία μακροπρόθεσμη καλή οικονομική επένδυση αφού χάρη στην αντοχή τους συμβάλλουν στη μείωση απορριμμάτων. Έξτρα οικολογικά δηλαδή.  Επιπλέον, αγγίζοντας τα μπορεί κάποιος να παρατηρήσει ότι είναι δροσερά, κοινώς θερμαίνονται λιγότερο, άρα είναι και πιο ασφαλή και λιγότερο ευπαθή συγκριτικά με τους λαμπτήρες πυρακτώσεως. Με δεδομένο μάλιστα ότι μερικοί λαμπτήρες που δεν είναι LED περιέχουν αέρια τα οποία μπορεί να είναι επικίνδυνα όταν εισπνέονται εάν το εξωτερικό γυαλί είναι σπασμένο και το αέριο διαφύγει.

Επιλέξτε λοιπόν μια πιο οικονομική και οικολογική δίοδο για αυτά τα Χριστούγεννα. Απολαύστε τη θαλπωρή και την ομορφιά του χριστουγεννιάτικου εορτασμού χωρίς υπερβολές και χωρίς σπατάλες. Δεν είναι δα και τόσο δύσκολο!

Τι άλλο μπορείτε να κάνετε:

  • Αντισταθείτε στη "μαγεία" του εξωτερικού φωτισμού. Αφήστε τις αμερικάνικες ταινίες Χριστουγέννων να υπερβάλουν με το στολισμό και μείνετε πιστοί στην «ποιοτική και όχι ποσοτική» διακόσμηση. Όλοι αρεσκόμαστε στη θέα μιας φωτισμένης και εορταστικής ατμόσφαιρας στη γειτονιά, αλλά και όλοι απεχθανόμαστε τους «φουσκωμένους» λογαριασμούς ρεύματος. Χριστούγεννα δε σημαίνει χιλιάδες φωτάκια σε άδεια από πράσινο μπαλκόνια! Προσπαθήστε να περιορίσετε τη διακόσμηση με φωτάκια στο εσωτερικό του σπιτιού και ιδανικά μόνο στο χριστουγεννιάτικό δέντρο.
  • Θυμηθείτε να σβήνετε τα φωτάκια την ημέρα και αργά το βράδυ. Σπαταλάτε ενέργεια και…δεν τα βλέπει κανείς! 
  • Αν έχετε τη δυνατότητα, μπορείτε να βάλετε χρονοδιακόπτη στα λαμπάκια και να έχετε πάντα το κεφάλι σας ήσυχο. Ακόμα και όταν τρέχετε για τη δουλειά ή αργείτε να γυρίσετε στο σπίτι το βράδυ.

Πηγή: wwf.gr

 

 

 

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Τα φρούτα του χειμώνα και τα οφέλη τους για την υγεία!

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Ο χειμώνας είναι μια δύσκολη εποχή για τον οργανισμό μας και κυρίως για την καρδιά μας. Το κρύο «κουράζει» την καρδιά και «ρίχνει» την άμυνα του οργανισμού. Δεν είναι τυχαίο ότι τα εμφράγματα και τα εγκεφαλικά επεισόδια είναι πιο αυξημένα το χειμώνα σε σχέση με τους καλοκαιρινούς μήνες. Ο πιο εύκολος και νόστιμος τρόπος για να τονώσουμε το καρδιακό μας σύστημα είναι η κατανάλωση φρούτων. Τα χειμωνιάτικα φρούτα είναι ευεργετικά, αφού έχουν υψηλή διατροφική αξία, βιταμίνες και αντιοξειδωτική δράση, αλλά επίσης έχουν και υπέροχη γεύση, αρώματα και χρώματα!

Πορτοκάλι

Αποτέλεσμα εικόνας για orange
Το πορτοκάλι είναι ένα φρούτο με ευχάριστη γλυκόξινη γεύση και έντονο άρωμα. Είναι ιδιαίτερα ωφέλιμο για την υγεία, καθώς είναι πλούσιο σε βιταμίνη C, φυλλικό οξύ, κάλιο, σελήνιο και φυτικές ίνες, β – καροτίνη, πηκτίνη, κάλιο, ασβέστο, σίδηρο, ιώδιο, φώσφορο, μαγγάνιο, νάτριο, χλώριο και ψευδάργυρο. Συμβάλλει έμμεσα στην πρόληψη χρόνιων ασθενειών, όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο καρκίνος, η αναιμία και οι διαταραχές του νευρικού σωλήνα.

Δεν είναι τυχαίο που οι μαμάδες συνηθίζουν και στύβουν φρέσκο χυμό πορτοκάλι στα παιδιά, καθώς το πορτοκάλι μάς προμηθεύει με σχεδόν το 100% της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης σε βιταμίνη C. Ειδικά τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι και οι καπνιστές, μπορούν να ωφεληθούν σημαντικά από την κατανάλωση πορτοκαλιών.

Ένα από τα πιο σημαντικά φλαβονοειδή στα πορτοκάλια είναι η εσπεριδίνη. Η εσπεριδίνη και η πηκτίνη στα πορτοκάλια έχει αποδειχθεί ότι μειώνουν την LDL – χοληστερόλη. Επίσης, το φυλλικό οξύ που περιέχεται στα πορτοκάλια βοηθά στη σωστή ανάπτυξη του εγκεφάλου.

Μανταρίνι

Αποτέλεσμα εικόνας για mandarin fruit
Το μανταρίνι είναι ένα πολύ αρωματικό φρούτο και ανήκει στην οικογένεια των εσπεριδοειδών. Περιέχει άφθονη βιταμίνη C και καροτινοειδή και είναι γνωστό για τις καταπραϋντικές και αγχολυτικές ιδιότητές του. Είναι πολύτιμη πηγή αντιοξειδωτικών, όπως ναριγενίνη, εσπερετίνη, βιταμίνη Α και καροτένιο και περιέχει ασβέστιο, μαγνήσιο και κάλιο. Η βιταμίνη Α βοηθά στην ανάπτυξη των δοντιών και των οστών και ενισχύει τη νυχτερινή όραση. Χαρίζει προστασία στο δέρμα, καταπολεμώντας έτσι τη γήρανση του και μειώνοντας την ευαισθησία μας στον ήλιο.
Σύμφωνα με Ιαπωνικές μελέτες  το 2006, η κατανάλωση μανταρινιού μειώνει σημαντικά την πιθανότητα να εμφανίσει κάποιος καρκίνο του ήπατος, καρδιοπάθειες, εγκεφαλικό επεισόδιο και διαβήτη.

Ακτινίδιο

Αποτέλεσμα εικόνας για kiwi fruit
Το ακτινίδιο είναι από πολλούς ένα παρεξηγημένο φρούτο. Έχει γλυκόξινη γεύση, με εξωτερικό καφέ φλοιό, ενώ εσωτερικά είναι πράσινο με μικρούς μαύρους σπόρους. Περιέχει την περισσότερη βιταμίνη C από οποιοδήποτε άλλο φρούτο (ναι, ακόμα κι από το πορτοκάλι!). Η βιταμίνη C αποτελεί ισχυρό αντιοξειδωτικό, το οποίο βοηθά στην καταπολέμηση των ελευθέρων ριζών, καθώς επίσης και στην παραγωγή κολλαγόνου, για τη διατήρηση της υγείας του δέρματος.

Αποτελεί εξαιρετική πηγή των λιποδιαλυτών βιταμινών Α και Ε, οι οποίες επιβραδύνουν τη διαδικασία της γήρανσης και προστατεύουν τα κύτταρα από φθορές. Βοηθάει στη διαδικασία της πέψης και προστατεύει από εποχικές ασθένειες.
Περιέχει αρκετά ιχνοστοιχεία όπως κάλιο, μαγνήσιο, ασβέστιο, φώσφορο, σίδηρο, χαλκό και ψευδάργυρο. Το κάλιο βοηθάει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης και περιέχεται στο ακτινίδιο σχεδόν στην ίδια ποσότητα που περιέχεται και στη μπανάνα.

Πολλές έρευνες έδειξαν ότι η αυξημένη κατανάλωση φυτικών τροφών, όπως το ακτινίδιο, μειώνει τον κίνδυνο παχυσαρκίας και θνησιμότητας. Επιπλέον, η κατανάλωση ακτινιδίου θεωρείται ότι μπορεί να βελτιώσει την έναρξη του ύπνου, καθώς και τη διάρκεια και την αποτελεσματικότητά του σε ενήλικες με διαταραχές ύπνου.
Από την άλλη πλευρά, οι πάσχοντες από έλκος και γαστρίτιδα καλό είναι να το αποφεύγουν.

Μήλο

Σχετική εικόνα
Η φράση «ένα μήλο την ημέρα τον γιατρό τον κάνει πέρα» δεν καθιερώθηκε τυχαία. Το μήλο έχει πολλές ευεργετικές ιδιότητες για τον οργανισμό. Έχει υψηλή περιεκτικότητα σε πηκτίνη και φυτικές ίνες, περιέχει βιταμίνες (Α, C), αντιοξειδωτικά (πολυφαινόλες) και μέταλλα. Έχει αντιγηραντική, αγχολυτική και αντιπυρετική δράση. Επιπλέον έχει δειχτεί ότι βοηθά στην πρόληψη του καταρράκτη στους ήδη διαβητικούς ασθενείς

Οι πολυφαινόλες, που περιέχονται στα μήλα, προστατεύουν από το στρες, την υπεριώδη ακτινοβολία και τις μολύνσεις. Τα μήλα έχουν την ιδιότητα να μειώνουν την ολική χοληστερόλη και την LDL-χοληστερόλη εξαιτίας της περιεκτικότητά τους σε νερό, τις διαλυτές φυτικές ίνες (πηκτίνη) και ασυνήθιστο μείγμα των πολυφαινολών που περιέχουν. Τέλος, τα μήλα βοηθούν στην καλή λειτουργία του εντέρου λόγω των διαλυτών και αδιάλυτων φυτικών ινών που περιέχονται σε αυτό.

Ρόδι

Αποτέλεσμα εικόνας για pomegranate
Το ρόδι από την αρχαιότητα αποτελεί σύμβολο της καλοτυχίας και της μακροζωΐας. Είναι πλούσιο σε βιταμίνες C, A, E, Κάλιο, σίδηρο και σε αντιοξειδωτικές ουσίες όπως οι ταννίνες, οι πολυφαινόλες και ανθοκυανίνες, οι οποίες παρουσιάζουν ευεργετικά αποτελέσματα σε κάποια χρόνια νοσήματα.

Οι αντιοξειδωτικές ουσίες που περιέχονται στο ρόδι επιδρούν στο μεταβολισμό της χοληστερόλης μειώνοντας έτσι τις καταστροφικές επιδράσεις της κακής χοληστερόλης LDL στα αιμοφόρα αγγεία και βοηθούν το καρδιαγγειακό σύστημα. Επίσης, φαίνεται ότι έχουν σημαντική κατασταλτική δράση εναντίον του καρκίνου του προστάτη και του καρκίνου του δέρματος. 

Πηγή: naturaldoctor.gr

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Υπάρχουν ανθρώπινες φυλές; Τι μας απαντά η Βιολογία; (του Γιάννη Μανέτα)

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Όπως προδίδει και η καθομιλούμενη γλώσσα, η κοινή γνώμη πιστεύει στο είδος μας υπάρχουν φυλές. Και συνηθίζει να κατατάσσει τους ανθρώπους ανάλογα με το χρώμα του δέρματος.

Όμως, ακόμη και με αυτό το κριτήριο, ένας προσεκτικός παρατηρητής θα αντιλαμβανόταν ότι δεν υπάρχει σαφής διαχωρισμός μεταξύ μαύρων και λευκών, αλλά μια συνεχής διαβάθμιση  με το χρώμα του δέρματος να γίνεται σκουρότερο από τους πόλους προς τον ισημερινό.

Δεν διαθέτουμε κανένα πειστήριο, φαίνεται όμως ότι το χρώμα του δέρματος εκείνων των πρώτων αποικών που εγκατέλειψαν την Αφρική πριν από 50.000 χρόνια πρέπει να ήταν σκούρο. Κατά τις μετακινήσεις τους, οι ανθρώπινες ομάδες συναντούσαν διαφορετικά περιβάλλοντα, στα οποία προσαρμόζονταν, με αποτέλεσμα την πολυμορφία που βλέπουμε σήμερα. Η απόκτηση όλο και ανοιχτότερου δέρματος ήταν μια αναγκαστική προσαρμογή στην πορεία προς τον Βορρά.

Τα ανθρωποειδή πρωτεύοντα, που, με εξαίρεση τον άνθρωπο είναι όλα τριχωτά, έχουν ανοιχτό χρώμα δέρματος. Δεν γνωρίζουμε πότε ο άνθρωπος έχασε το τρίχωμά του. Η απώλεια αυτή μπορεί να ήταν ευεργετική στο ζεστό κλίμα της Αφρικής, ιδιαίτερα εάν συνέβη την εποχή που οι πρόγονοί μας υιοθετούσαν τη δίποδη βάδιση και όδευαν από το δάσος προς τη σαβάνα. Η δίποδη βάδιση διευκολύνει τις μακρές πορείες, οι οποίες όμως ζεσταίνουν. Έτσι, η απώλεια του τριχώματος ενδεχομένως να είχε προσαρμοστική αξία, δεδομένου ότι διευκολύνει την εξάτμιση νερού, μέσω της εφίδρωσης, και χαρίζει ανακουφιστική δροσιά.

Ωστόσο, χωρίς τρίχωμα, το δέρμα κινδυνεύει από τις βλαβερές υπεριώδεις ηλιακές ακτίνες, που είναι εντονότερες στα μικρά γεωγραφικά πλάτη. Χωρίς υπεριώδη ακτινοβολία, όμως, το δέρμα δεν μπορεί να παραγάγει βιταμίνη D, η οποία είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική ανάπτυξη. Επομένως, ο βαθμός προστασίας του δέρματος, είτε με τρίχωμα είτε με μελανίνη, πρέπει να είναι τόσος, ώστε να συμβιβάζει τις δύο αντίθετες ανάγκες: την ικανοποιητική θωράκιση απέναντι στην υπεριώδη ακτινοβολία και την επαρκή τροφοδοσία με βιταμίνη D.

Κατά την πορεία λοιπόν προς τον Βορρά, οι άτριχοι αλλά σκουρόχρωμοι πρόγονοί μας συναντούν περιβάλλοντα με όλο και χαμηλότερες εντάσεις υπεριώδους ακτινοβολίας. Το σκούρο δέρμα  εδω δεν είναι μόνο περιττό, αλλά και επιζήμιο, μια και τα υψηλά επίπεδα μελανίνης δεν επιτρέπουν στη χαμηλή υπεριώδη ακτινοβολία να διεισδύσει στις στιβάδες εκείνες του δέρματος όπου γίνεται η σύνθεση της βιταμίνης D.

Μεταλλάξεις λοιπόν που μειώνουν τη στις μελανίνη ευνοούνται από το νέο περιβάλλον και σταδιακά καθιερώνονται. Αυτή είναι η βιολογική και περιβαλλοντική βάση της χρωματικής μας ποικιλομορφίας. Και είναι ο λόγος που οι σημερινοί Αφρικανοί πρέπει να προσέχουν την περιεκτικότητα της τροφής τους σε βιταμίνη D όταν μεταναστεύουν στον Βορρά, ενώ οι βόρειοι να καλύπτουν το δέρμα τους όταν ακολουθούν την αντίθετη πορεία. 

Το χρώμα του δέρματος ελέγχεται από ελάχιστα γονίδια. Το ίδιο  και πολλοί άλλοι χαρακτήρες, οι οποίοι κατανέμονται άνισα στις διάφορες ανθρώπινες ομάδες, ελέγχουν περισσότερο ή λιγότερο ορατές λειτουργίες και σχετίζονται περισσότερο ή λιγότερο εμφανώς με κάποια περιβαλλοντική ανάγκη.

Υπάρχει άραγε λόγος να  κατατάξουμε σε διαφορετικές «φυλές» τους Μεσογειακούς και τους κεντροευρωπαϊκούς λαούς, επειδή οι πρώτοι έχουν σε πολύ μεγάλα ποσοστά τα γονίδια που τους προστατεύουν από την ελονοσία? Αποτελούν μήπως ξεχωριστή «φυλή» οι λαοί που μπορούν να πιουν γάλα επειδή διαθέτουν τα γονίδια ανοχής στη λακτόζη(ανατολική και βόρεια Αφρική, νοτιοδυτική Ασία, Ευρώπη, Μογγολία)? Θα κατατάσσατε σε τρεις διαφορετικές φυλές τους Ινδούς, με βάση τις ομάδες αίματος;

Παράλογο, θα πουν πολλοί. Το ίδιο υποστηρίζει και η επιστημονική κοινότητα, που διακρίνει μεν συνεχείς διαβαθμίσεις στην κατανομή πολλών γονιδιακών ομάδων μεταξύ ανθρώπων με διαφορετική προέλευση, αλλά όχι υποείδη, φυλές ή «ράτσες». Η σύγχρονη βιολογία απορρίπτει τον ρατσισμό με επιστημονικά επιχειρήματα, και όχι απλώς από πολιτική ορθότητα

Το χρώμα του δέρματος οφείλεται σε έναν απλό γενετικό πολυμορφισμό, όπως οι ομάδες αίματος και η ικανότητα πέψης του γάλακτος.

Γιάννης Μανέτας «Η ζωή σήμερα, άλλοτε, αλλού και στο μέλλον» . Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης

Πηγή: antikleidi.com

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Ζούμε στην «Εποχή του Κοτόπουλου», λένε οι επιστήμονες...

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Κάποτε υπήρξε η εποχή των δεινοσαύρων. Αργότερα ήλθε η εποχή των μαμούθ. Και σήμερα ζούμε στην “Εποχή του Κοτόπουλου”, διότι, σύμφωνα με τους επιστήμονες, το πανταχού παρόν πτηνό αποτελεί πλέον το πιο εμβληματικό ζώο.

Όταν κάποτε δεν θα έχει απομείνει ούτε ένας άνθρωπος στη Γη, τα διάσπαρτα απολιθωμένα κόκαλα των κοτόπουλων θα είναι αυτά που θα αποτελούν το «σήμα κατατεθέν» της σύγχρονης γεωλογικής εποχής. Έτσι, παρά τα διαστημικά ταξίδια, το Ίντερνετ και τα τόσα ιατρικά επιτεύγματα του ανθρώπου, τελικά θα είναι μάλλον το ταπεινό κοτόπουλο που θα αφήσει το στίγμα του στην εποχή μας.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τη δρα Κάρις Μπένετ του Τμήματος Γεωγραφίας, Γεωλογίας και Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου του Λέστερ, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Βασιλικής Εταιρείας επιστημών της Βρετανίας “Royal Society Open Science”, σύμφωνα με το BBC και το New Scientist.

«Τα κοτόπουλα αποτελούν ένα πραγματικά σημαντικό σύμβολο και ένα δυνητικό μελλοντικό απολίθωμα της σύγχρονης εποχής, καθώς και της επίπτωσης του ανθρώπου πάνω στον πλανήτη μας. Μπορεί να πει να κανείς ότι ζούμε στον πλανήτη των κοτόπουλων» δήλωσε η Μπένετ.

Στον 20ό αιώνα υπήρξε πραγματική «έκρηξη» στους αριθμούς των κοτόπουλων σε όλο τον κόσμο. Σήμερα, ο πληθυσμός τους υπολογίζεται σε 22 έως 23 δισεκατομμύρια και είναι μεγαλύτερος από οποιοδήποτε άλλο σπονδυλωτό ζώο της ξηράς.

Σχεδόν 66 δισεκατομμύρια κοτόπουλα οδηγούνται στο σφαγείο κάθε χρόνο (έναντι ενάμισι δισεκατομμυρίου χοίρων) και τα κόκαλά τους που συσσωρεύονται, δεν έχουν προηγούμενο στο φυσικό κόσμο. Σύντομα τα κοτόπουλα θα ξεπεράσουν τους χοίρους ως το ζώο του οποίου το κρέας τρώνε περισσότερο οι άνθρωποι.

Εξημερώθηκαν πριν 8.000 χρόνια και οι σημερινές κότες της πτηνοτροφίας μικρή σχέση έχουν με τους προγόνους τους, καθώς μέσα σε μερικές μόνο δεκαετίες έχουν υποστεί σημαντικές βιολογικές μεταβολές μετά από τόσο εντατική μεταχείριση από την κτηνοτροφία και τη βιομηχανία κρέατος. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα σημερινά κοτόπουλα είναι συνήθως τέσσερις έως πέντε φορές βαρύτερα από εκείνα του 1957. Το κόκαλο στο μπούτι ενός σύγχρονου κοτόπουλου έχει τριπλάσιο πλάτος και διπλάσιο μήκος σε σχέση με εκείνο ενός άγριου προγόνου του πριν 10.000 χρόνια.

Στη σημερινή εποχή, εκτός από τα πλαστικά, τα λιπάσματα, τα ορυκτά καύσιμα και τα ραδιενεργά απόβλητα, τα κόκαλα από τα κοτόπουλα που καταλήγουν στις χωματερές, συνεχώς διογκώνονται, ενώ βρίσκουν εκεί τις κατάλληλες συνθήκες (έλλειψη οξυγόνου κ.α.) για να απολιθωθούν και έτσι να διατηρηθούν για εκατομμύρια χρόνια.

Όπως είπε η Μπένετ, όταν οι μελλοντικές γενιές εξετάζουν πετρώματα από την εποχή μας, «ανάμεσα στα τενεκεδάκια, στα γυάλινα μπουκάλια και στα πλαστικά, θα βρουν και κόκαλα από κοτόπουλα».

_______________________

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Είναι τα αυτόνομα οχήματα το τέλος των τροχαίων;

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

   Διαβάζει τα πάντα γύρω σου. Πού τελειώνει ο δρόμος, πού βρίσκονται οι λωρίδες, το πεζοδρόμιο, οι πεζοί, τα υπόλοιπα οχήματα. Αντιλαμβάνεται πότε πλησιάζει επικίνδυνα το πίσω αυτοκίνητο και βγάζει ένα μήνυμα που αναβοσβήνει για να το δει ο οδηγός του άλλου αυτοκινήτου: “Πήγαινε πιο σιγά!”. Υπολογίζει αν ο μπροστινός σου λοξοδρομεί επικίνδυνα και κόβει ταχύτητα, για να προλάβει ένα ατύχημα (υπάρχει βίντεο!). Ερμηνεύει ακόμη και τη διάθεσή σου. Με βάση τις εκφράσεις σου (ναι, είναι γεμάτο κάμερες), τον τόνο της φωνής σου και τη θερμοκρασία, καταλαβαίνει αν έχεις στρες και αν ήρθε η ώρα να μπει η οδήγηση στον αυτόματο.

   Αυτό είναι μόνο μία εκδοχή (το Concept-i), για ένα μέλλον χωρίς τροχαία, όπως το φαντάζεται η Toyota. Ναι αλλά πόσο κοντά είμαστε σε αυτό το μέλλον;

 

Μπορούν να μειώσουν τον αριθμό τροχαίων τα αυτόνομα;

   Το 95% των τροχαίων στην Ευρώπη προκαλούνται άμεσα ή έμμεσα από ανθρώπινο λάθος. Οπότε, θεωρητικά, μία καλή ιδέα είναι να αφαιρέσεις τον ανθρώπινο παράγοντα από την εξίσωση. Οι μηχανές υπακούν σε κανόνες πολύ πιο αποτελεσματικά απ’ ότι ο άνθρωπος. Τόσο, που μπορεί να προβλέψουν ένα ατύχημα πριν καν αυτό συμβεί:

   Ο άνθρωπος θα δει την πινακίδα για το όριο ταχύτητας και θα την αγνοήσει. Η μηχανή θα κόψει ταχύτητα, γιατί είναι προγραμματισμένη να το κάνει. Ο άνθρωπος θα αντιδράσει ακόμη και κλάσματα πιο αργά αν είναι αποσυντονισμένος, νυσταγμένος ή κουρασμένος. Οι μηχανές είναι ακούραστες.

Σύμφωνα με τις περισσότερες στατιστικές αναλύσεις, η τεχνολογία αυτόνομων οχημάτων, θα μειώσει τις απώλειες από τροχαία κατά 90%, μέχρι το 2050.

Δεν υπάρχουν 100% ασφαλή αυτόνομα οχήματα.

   Ήδη έχουν γίνει ατυχήματα που δείχνουν ότι η έξυπνη τεχνολογία δεν είναι 100% ασφαλής. Μπορεί μία AI μηχανή να αντιδρά σε κλάσματα δευτερολέπτου σε ένα εμπόδιο, αλλά δεν μπορεί να παρακάμψει τους νόμους της φυσικής – ακόμη.

   Άλλωστε, αρκεί ένα «bug», ένα τεχνικό λάθος – ή, μία πετυχημένη κυβερνοεπίθεση – για να “πέσει” το software μίας μηχανής.

 

   Μέχρι σήμερα πάντως, τα νούμερα επιβεβαιώνουν ότι ακόμη και στα ατυχήματα που έχουν γίνει με αυτόνομα οχήματα, φταίει κυρίως ο άνθρωπος. Στην Καλιφόρνια, όπου υπάρχουν 53 εταιρίες που τεστάρουν αυτόνομα οχήματα, από το 2014 μέχρι το 2018, έγιναν 37 ατυχήματα. Σε όλα εκτός από 1, έφταιγε ο άνθρωπος.

Θα είναι στους δρόμους μέχρι το 2030!

   Στην αγορά βρίσκονται αυτοκίνητα με χαμηλά επίπεδα αυτοματισμού, δηλαδή με συστήματα υποβοήθησης του οδηγού. Τα οχήματα με μερική ή πλήρη αυτοματοποίηση βρίσκονται ακόμη σε στάδιο δοκιμών.

   Το πόσο γρήγορα θα έρθει τελικά η μέρα που θα πηγαίνεις στη δουλειά με ένα αυτόνομο ταξί, θα εξαρτηθεί από πολλά. Από τις κυβερνήσεις και τις πολιτικές που θα σχεδιάσουν για να ενσωματώσουν τα αυτόνομα στους δρόμους, στις πόλεις και στη νομοθεσία. Από τις εταιρίες τεχνολογίας και τις δοκιμές που θα κάνουν μέχρι να «τελειοποιήσουν» το λογισμικό τους. Και από τις αντιδράσεις που θα υπάρξουν μέχρι τότε.

   Το σίγουρο είναι ότι ο τρόπος με τον οποίο μετακινούμαστε θα αλλάξει. Για μία ακόμη φορά. Σκέψου ότι πριν από περίπου 150 χρόνια, δε θα αντιδρούσες για μία μηχανή που θα αντικαταστήσει τον οδηγό, αλλά για ένα μηχανοκίνητο αυτοκίνητο που θα αντικαθιστούσε μία άμαξα. Και το πρόβλημα τότε δεν ήταν ο αριθμός θανάτων από τροχαία. Αλλά η ασφυκτική κοπριά των αλόγων που έσερναν τις άμαξες. Έγραφαν τότε οι Times για το Λονδίνο: «Μέχρι το 1950 κάθε δρόμος της πόλης θα έχει σκεπαστεί από 3 μέτρα κοπριάς». Από τότε, διανύσαμε μεγάλη απόσταση 🙃

_______________________

Πηγή: hellasdirect.gr

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...
web design by