Νέα (565 άρθρα)

Από το αινιγματικό χαμόγελο της Μόνα Λίζα δια χειρός Ντα Βίντσι μέχρι τα εντυπωσιακά έργα τέχνης του Johannes Stotter. Ο ταλαντούχος καλλιτέχνης του body painting εμπνέεται από τη φύση και τη συνδυάζει με το ανθρώπινο σώμα για να το μεταμορφώσει σε ζώο. Η ομορφιά των εικόνων καθηλωτική.

 Πολύχρωμα βατράχια, λύκοι, παπαγάλοι, ψάρια είναι μερικά μόνο παραδείγματα που προκαλούν ψευδαισθήσεις. Το εγχείρημα του αυτοδίδακτου Stotter κάθε φορά όλο και πιο απαιτητικό, πιο δύσκολο. Χρειάζονται περίπου οκτώ ώρες για να ολοκληρωθεί ένα έργο, με τους ηθοποιούς να μένουν εντελώς ακίνητοι.

Ίσως από τις λίγες φορές που ισχύει η φράση «δεν είναι αυτό που νομίζεις»!

—–

_______________________Πηγή:  iefimerida.gr

by Αντικλείδι , http://antikleidi.com

Σε μια παγκοσμίως θυελλώδη περίοδο για την ανθρωπότητα όπου κυριαρχούν ο διχασμός, η ξενοφοβία, οι διακρίσεις και ο ρατσισμός, η συζήτηση για πώς θα πρέπει να αφήσουμε στην άκρη όσα μας χωρίζουν και να στραφούμε σε όσα μας ενώνουν, είναι πιο επίκαιρη από ποτέ.

Καμιά φορά οι άνθρωποι εντοπίζουν δύσκολα όσα τους ενώνουν με τους άλλους, αλλά βρίσκουν με μεγάλη ευκολία όσα νομίζουν πως πρέπει να τους χωρίζουν. Αυτό είναι το κόνσεπτ της νέας διαφήμισης που κυκλοφόρησε η τηλεόραση της Δανίας TV2 που θέλησε να στείλει ένα μήνυμα κατά των διακρίσεων και υπέρ της ενότητας και της αλληλεγγύης.

Στην αρχή όλοι είναι στο δικό τους στρατόπεδο, αλλά πολύ εύκολα, μέσα σε τρία λεπτά, θα δείτε πώς το σποτ “Us vs Them” δείχνει έναν νέο τρόπο αντίληψης που ενώνει τους ανθρώπους.

——-

_______________________Πηγή: lifo.gr

by Αντικλείδι , http://antikleidi.com

«Ήρχιζε την καθημερινήν ασχολίαν του σοβαρός και αυστηρός. Επρόσεχε συντόνως, όταν εξήταζε, και είτα ανέπτυσσεν αντί να σημειώνει απλώς το παρακάτω. Εζήτει εις το έργον του βάλσαμον κατά της διπλής πληγής, της εκ του στεφανώματος και της εκ της χηρείας. Είχε υποβάλει συντόνους αναφοράς εις τον δήμαρχον, όστις, πείσας και το συμβούλιον να ψηφίσει τα έξοδα, απεφάσισε τέλος να διατάξει την επισκευήν της διαρρεούσης στέγης, των φαγωμένων παραθυροφύλλων, της σαπράς δασκαλοκαθέδρας και του πατώματος. Ολίγα τινά χωλά θρανία τα εκάρφωσε με τας χείρας του ο διδάσκαλος, άλλα πέντε ή έξ αντικατέστησαν οι ξυλουργοί.

Είχε διατάξει να καθαρίσωσι το υπό την δασκαλοκαθέδραν σωφρονιστήριον, εκεί όπου έβοσκαν εν πάση ανέσει πολυάριθμοι ψαλίδες, βλατούδες και ποντικοί. Είχε κάμει νέαν και πλούσιαν προμήθειαν από δεσμίδας βεργών, και είχεν αρχίσει «να τες βρέχει» πάλιν γερά, καθώς άλλοτε. Είχεν απαιτήσει από την Εφορευτικήν Επιτροπήν την αποβολήν, ως «ανεπιδέκτου μαθήσεως», του Γιαννιού του Βρυκολακάκη, του Στρατή του Χατζηδημήτρη, και δύο ή τριών άλλων, αλλ’ εις τούτο εύρε την επιτροπήν αντιπράττουσαν.

«Το σκολειό (κατά την θεωρίαν, την οποίαν ανέπτυσσε μεν έν των μελών της επιτροπής, ησπάζοντο δε οι πλείστοι των γονέων), το σκολειό, ας υποθέσουμε, δεν έγινε για να μαθαίνουν τα παιδιά γράμματα, δηλαδή. Έγινε για να μαζώνουνται οι κλήρες, τα παλιόπαιδα, τα διαβολόπουλα. Πώς μπορεί, το λοιπόν, ένας γονιός να τα έχει μπελά απ’ το πρωί ως το βράδυ; Και που συφτάνεται ένας φτωχός να τα θρέψει; Μπορεί να τα χορταίνει κομμάτια; Μήπως χορταίνουν, οι διαόλοι, ποτέ ; Και είναι ικανή μια χήρα γυναίκα να τρέχει από γιαλό σε γιαλό, από βράχο σε βράχο, για να τα συμμαζώνει;

Δημοτικό Σχολείο Ηπείρου-1950-

Γιατί πληρώνεται ο δάσκαλος : Για να έχει το βάρος αυτό, να είναι οι γονιοί ήσυχοι. Όταν είναι συμμαζωμένα εκεί-δά, μες στο σκολειό, γλυτώνει ο γονιός και καμπόσα κομμάτια παραδείγματος χάριν. Ας τρώνε τα θρανία, που είναι ξύλινα, ας τρώνε τους πίνακες και τα χαρτιά τους, τους τοίχους και το πάτωμα, για να είναι οι νοικοκυραίοι ησυχώτεροι για τις αχλαδιές των, τες βερυκοκκιές των, τες συκιές και τ’ αμπέλια των. Η κάθε μια πανδρεμένη, το λοιπόν, πρέπει να έχει μέρος για να ξεφορτώνεται την κλήρα της, που οι πλιότεροι άνδρες λείπουν χρόνο-χρονικής, η καθεμιά χήρα πρέπει να έχει μέρος για να ρίχνει το στρίγλικό της, τ’ αρφανό της. Η καθεμιά αρχόντισσα να έχει μέρος για να βάζει τον πάπο της, τον χήνο της, κι η καθεμιά φτωχή το θάρρος της και την απαντοχή της. Αυτά, δάσκαλε».

Ο διδάσκαλος δεν είχεν όρεξιν να αντείπει εις ταύτα, αλλ’ απλώς αφωσιώθη εις το έργον, ως να εζήτει παρηγορίαν διά το πενθος του. Την τετάρτην ημέραν μετά την κηδείαν της ατυχούς, ότε αύτη αρρωστήσασα αιφνιδίως απέθανε τεσσαράκοντα ημέρας μετά τον γάμον, εισήλθε, πρώτην φοράν από του δυστυχήματος, εις το σχολείον, στυγνός και σιωπηλός. Μετά την συνήθη δέησιν, ο πρωτόσχολος διέταξεν εκ νέου εις προσοχήν! Τα παιδία παρετάχθησαν με τα νώτα προς τον τοίχον, κατά μήκος των τεσσάρων τοίχων του σχολείου.

Ο διδάσκαλος, με τας χείρας οπίσω, κρατών την βέργαν του, ήρχισε την επιθεώρησιν. Τα παιδία, άνιπτα τα πλείστα, όπως ήσαν συνηθισμένα, έπτυον εις τα παλάμας των, ύγραινον κι έτριβον τας χείρας με τον σίελον, διά να φανώσι νιμμένα. Αλλ’ ο χηρευμένος διδάσκαλος έκυπτεν, έβλεπε καλώς, και όπου ανεκάλυπτε την πρόχειρον διά σιέλου νίψιν, επέσκηπτεν οργίλως με την βέργαν του κι έσπαζε τας σιελωμένας χείρας.

Κατά το τέλος της επιθεωρήσεως απηύθυνε σύντομον νουθεσίαν, προλέγων, ότι, όποιον ανακαλύψει εις το εξής άνιπτον θα τον αφήσει νηστικόν τρείς ημέρας και τρείς νύκτας εις το σωφρονιστήριον, να τον φάγουν οι βλατούδες. Εφυλάττετο καλώς, μη εκφέρει ως απειλήν την αποβολήν, όπως θα έπραττε ξένος μη γνωρίζων τα ήθη του τόπου, διότι εγνώριζε κάλλιστα, ότι οι μικροί διαβόλοι εγέλων με την απειλήν ταύτην, ήν ενόμιζον ως ευτυχίαν και ελευθερίαν. Επίσης τους είπεν ότι «όσοι έχουν παπούτσια, να τα φορούν εις το εξής, όταν θα πηγαίνουν εις το σχολείον».

*************

Αντικλείδι , http://antikleidi.com

Το σχολείο είναι σχεδόν ταυτόσημο στο νου του μαθητή με το πρωινό ξύπνημα, το άγχος, την αποστήθιση, τα διαγωνίσματα και τις εξετάσεις, τους βαθμούς. Αν αυτό είναι πράγματι το σχολείο, δεν αξίζει κανείς να πηγαίνει.

Αν, απεναντίας, έχει ένα προορισμό ανυψωτικό του ανθρώπου, αν είναι ένας χώρος όπου ξεδιπλώνονται οι εσωτερικές δυνάμεις του κάθε νέου, ένας χώρος όπου εξελίσσεται το πνεύμα του, μορφοποιείται και αποκτά φυσιογνωμία ο χαρακτήρας του, ένας χώρος στοχασμού, δημιουργικής πρόσληψης της γνώσης, δημιουργικότητας, χαράς και ζωντάνιας, τότε αξίζει τα πάντα.

Ο Έριχ Φρόμ παρατηρεί πως η ρίζα της λέξης education ανάγεται στο e–ducere, με τη σημασία βγάζω προς τα έξω, προς τα μπροστά ή κάνω να εκδηλωθεί κάτι εν δυνάμει παρόν. Η εκπαίδευση έχει προσλάβει έναν άχαρο και συνάμα ατελέσφορο παθητικό χαρακτήρα, της λείπει εκείνη η ενεργητικότητα που θα προάγει το μαθητευόμενο, που θα κάνει τη γνώση πηγή χαράς και παραγωγικότητας. Η εκπαίδευση, στενά περιορισμένη στην κάλυψη της καθορισμένης ύλης, περιορισμένη εν πολλοίς από τις κατευθυντήριες γραμμές που δίνονται, χάνει την αύρα της ελευθερίας και της δημιουργίας, αποκομμένη από την συστατική της ουσία, την παιδευτική της, δηλαδή, αποστολή.

Δεν είναι τωρινή η διαπίστωση πως η εκπαίδευση πάσχει. Είναι εξατασιοκεντρική, βαθμοθηρική, προωθεί την ξερή απομνημόνευση, κι όχι την ενεργητική γνώση, μπορεί να περιορίζει αντί να χαράσσει νέους δρόμους στον κόσμο της γνώσης, κι άλλα μύρια που θα μπορούσαν να της προσαφθούν.

Συνήθως περιμένουμε από τους άλλους να κάνουν την αλλαγή, να δώσουν το βήμα και εμείς κατόπι τους να ακολουθήσουμε. Οι μεγάλες αλλαγές, εντούτοις, όπως έχει καταδείξει και η ιστορία, ξεκινούν από μεγάλες-παράτολμες μονάδες, πράγμα που μεταθέτει την ευθύνη από το «εσύ» στο «εγώ». Ο εκπαιδευτικός δεν μπορεί να απεμπολήσει την υπόσχεση του, το ἐπάγγελμά του, φέρει μεγάλη ευθύνη, λόγω της φύσης του λειτουργήματός του, απέναντι στους γονείς, στα παιδιά, απέναντι σε όλη την κοινωνία.

Η γνώση είναι μία μύηση, χωρίς σκοταδισμό και αποκρυφισμό αλλά εναπόθεση μπροστά στο άπλετο φως. Η παιδεία είναι θέμα έρωτα, όπως και όλες οι ανθρώπινες δραστηριότητες. Εκπορεύεται από μία διάχυτη αγάπη του εκπαιδευτικού προς τη γνώση και γεννά αγάπη για τη γνώση. Η πρόκληση αυτής της βιωματικής συγκίνησης στον εσωτερικό κόσμο του μαθητή πρέπει να είναι η συνισταμένη της εκπαίδευσης· δεν επιτυγχάνεται, όμως, δια μαγείας, είναι ο τερματισμός της αφετηρίας.

Δεν θα γινόταν ελκυστικότερη η γλωσσική διαπαιδαγώγηση, αν εμπεριείχε γλωσσικά παιχνίδια (όπως ο αναγραμματισμός), χειροπιαστή τριβή με το λεξικό, γνωστοποίηση του ιστορικού βάρους των λέξεων, γλωσσικές συνάψεις κάθε είδους(συνώνυμα, αντώνυμα, μερώνυμα, πολύσημα); Ο καθένας μας αποτελεί μία μοναδική προσωπικότητα· στο γλωσσικό κόσμο αυτό μεταφράζεται και συστοιχείται ως μοναδική άρθρωση των φθόγγων, ως διαμόρφωση του ατομικού λεξιλογίου και τρόπου έκφρασης, της ιδιολέκτου. Στις γλωσσικές ασκήσεις, στις οποίες θα μπορούσε να συγκαταλεχθεί και η έκθεση, ο εκπαιδευτικός δεν πρέπει να μεταποιήσει το ύφος του μαθητή αλλά να το προσαρμόσει στις επικοινωνιακές συνθήκες και να το απαλλάξει από την απλοϊκότητα σε πολλές περιπτώσεις της σκέψης και της διατύπωσης.

Η εκπαίδευση θα αποκτούσε έναν πνέοντα αέρα, μια ζωντάνια, αν ο εκπαιδευτικός είχε να προσφέρει εκείνες τις πληροφορίες, που αποτελούν τροφή για σκέψη, που προσελκύουν και εν πολλοίς καθηλώνουν, που δημιουργούν συνάψεις και συνειρμούς. Ένα γνωμικό θα μπορούσε, επί παραδείγματι, εν καιρώ να εκπληρώσει το παραπάνω. Στη διδασκαλία της Αντιγόνης ή της Ελένης (όσο εξακολουθούν να διδάσκονται!) θα μπορούσε να δοθεί ο δυναμικός ορισμός της τραγωδίας από το Χέγκελ: «Τραγωδία είναι η σύγκρουση του καλού με το καλό», με τους μαθητές να κληθούν να τον εφαρμόσουν στις εν λόγω τραγωδίες. Τη δημιουργικότητα των νέων θα μπορούσε να ενεργοποιήσει και η εφαρμογή σε νεοελληνικά – και μη – κείμενα της λεγόμενης αισθητικής της πρόσληψης, με τη δέουσα βέβαια προσοχή, ώστε να μην τους εντυπώνεται η ιδέα ότι η λογοτεχνία μπορεί να ερμηνεύεται υποκειμενικά και άρα αυθαίρετα.

Θα έχει αποτύχει η γενικότερη αποστολή του σχολείου, αν δεν είναι μία δεξαμενή ερεθισμάτων. Η μία γνώση θα πρέπει να οδηγεί στην άλλη, ώστε να συμπληρώνεται σιγά-σιγά το πάζλ, χωρίς σε κάθε περίπτωση να ολοκληρώνεται ποτέ· η γνώση καθ’ ολοκληρία δεν κατακτιέται ποτέ. Είμαστε πολύ για το τίποτα και λίγο για το κάτι, όπως έχει λεχθεί. Αν δεν προτείνει λοιπόν το ίδιο το σχολείο αναγνώσματα, ποιος θα το κάνει; Αναγνώσματα, εντούτοις, που χρειάζεται να ανταποκρίνονται στα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα του κάθε νέου. Ο εκπαιδευτικός εν προκειμένω θα πρέπει να γίνει μια μηχανή αναζήτησης, που, ωστόσο, θα έχει κατεβεί στο ύψος του μαθητή. Μια δανειστική βιβλιοθήκη θα μπορούσε να λειτουργεί σε κάθε σχολείο, ενώ σε ορισμένα διαστήματα θα μπορούσαν να γίνονταν παρουσιάσεις και συζητήσεις πάνω σε ποικίλες θεματικές από το αναγνωσμένα βιβλία, λογοτεχνικά, δοκιμιακά, ελαφρώς επιστημονικά, γεωγραφικά, ιστορικά κλπ. Ας μην ξεχνάμε πως η εκπαίδευση είναι εκείνη που, μέσα από την ποικιλία των μαθημάτων που προσφέρει, καλείται να ανασύρει τις ιδιαίτερες δημιουργικές δυνάμεις, που είναι κρυμμένες στον καθένα.

Στη διδασκαλία των κειμένων μία παραστατική ανάγνωση και μετάφραση τους – αν πρόκειται για αρχαιοελληνικό κείμενο – δεσμεύει λίγο-πολύ το μαθητή να την παρ-ακολουθήσει. Στην ερμηνεία τους τώρα, κάτι το οποίο έχει παραθεωρηθεί είναι πως το πρώτο κλειδί ερμηνείας το δίνει το ίδιο το κείμενο, μέσα από τις πολλαπλές αναγνώσεις και τις επακόλουθες λογικές διασυνδέσεις. Κατά δεύτερον υποβοηθητικά θα μπορούσαν να λειτουργήσουν οι απόψεις των ερευνητών, κι όχι τα σχόλια που δίνουν τα διάφορα βοηθήματα. Οι αντικρουόμενες σε κάποιες περιπτώσεις γνώμες των ερευνητών θα καταδείξουν στο νέο πως δεν υπάρχει μία και μοναδική προσέγγιση, πως η ομορφιά της γνώσης βρίσκεται στην πολλαπλότητα και στη διαρκή ανανέωση. Η Γραμματική και το Συντακτικό δεν είναι κανόνες προς αποστήθιση, είναι η αποκωδικοποίηση των κειμένων, και σε αυτή την προοπτική θα πρέπει να διδάσκονται, όχι ως αυτοσκοπός. Μια ενδιαφέρουσα πλευρά των κειμένων είναι, ακόμη, η ιστορική τους διαδρομή μέχρι να παραδοθούν σε μας: κείμενα ευρισκόμενα σε χωματερές της Αιγύπτου, σε μούμιες, κείμενα που αλλεπάλληλα αντιγράφηκαν και εν πολλοίς αλλοιώθηκαν, είναι τα κείμενα μας.

Το σχολείο είναι ένας χώρος γνώσης και προβληματισμού, την ίδια στιγμή, εντούτοις, είναι ένας χώρος έν-πνευσης και διαμόρφωσης ήθους και αξιών. Μήπως η επίπληξη που θα κάνει ο εκπαιδευτικός, όταν ακούσει ένα μαθητή του να αθυροστομεί, δεν κινείται σε αυτή την κατεύθυνση; Σε μία εποχή ανακατατάξεων, και ίσως διαστρέβλωσης των πραγμάτων, το ποιες αξίες θα πρέπει να προωθούνται καλό θα ήταν να γίνεται σε συμμόρφωση με τον κοινώς αποδεκτό αξιακό κώδικα της κοινωνίας και του πολιτισμού αλλά και σε συνεννόηση με τους γονείς των μαθητευόμενων.

Όπως ο σπόρος που σπέρνεται, εν καιρώ βλαστάνει και δίνει πολλούς καρπούς, παρομοίως ο εκπαιδευτικός σπέρνει γνώση, παρέχει εφόδια, αναδεικνύει τις πολυμέτωπες ανάγκες της ψυχοσωματικής ανθρώπινης οντότητας, χωρίς πολλές φορές να δει να καρπίζουν. Δεν χάνονται, όμως, έχουν καταγραφεί στο ασυνείδητο και στον κατάλληλο καιρό θα καρποφορήσουν.

Ο δάσκαλος μέσα στην τάξη πρέπει να αναγνωρίζει πρόσωπα με τα οποία έχει οικοδομήσει προσωπική σχέση, όχι κεφάλια. Η παιδεία περνάει από πρόσωπα- σταθμούς στη ζωή του καθενός κατά το μάλλον ή ήττον.

Η εκπαίδευση έχει ανάγκη να αναβλέψει λίγο προς το σαχτουρικό ουρανό και να μεταδώσει αυτό που είδε, να ανανεωθεί με τρόπους παλιούς, μα παραλλήλως κλασικούς, ώστε να γίνει ένας ζωντανός οργανισμός, στον οποίο θα αγαπά να εργάζεται ο εκπαιδευτικός και στον οποίο θα αγαπά να πηγαίνει ο μαθητής. Η εκπαίδευση είναι ανάγκη να εκκολάπτει ανθρώπους κριτικούς, χωρίς πνευματικές αγκυλώσεις, ευτυχισμένους και παραγωγικούς, ικανούς να σταθούν γερά στα πόδια τους εμπιστευόμενοι τις δυνάμεις της αλλά και να επανδρώσουν το πλοίο της πολιτείας μας, να γίνουν, με άλλα λόγια, ενεργά μέλη της κοινωνίας όπου ζούμε.

Του Γαβριήλ Μπομπέτση

Αντικλείδι , http://antikleidi.com

Και τα χρόνια περνούν κι η κλεψύδρα της ζωής σου όλο και αδειάζει.

Kάθε κόκκος της σου είναι πια πολύτιμος και μονάκριβος, και όχι, δεν θέλεις να τους χαραμίζεις πια σε ανούσιες στιγμές.

Δεν έχεις πια την πολυτέλεια να δίνεις ατελείωτες ευκαιρίες σε τελειωμένες ιστορίες, δεν αντέχει άλλο το κορμί σου να χαραμίζεται από εδώ κι από εκεί.

Έχεις καταλάβει πλέον πόσο ακριβή και σπάνια είναι η ψυχή σου και δεν θέλεις να τη σπαταλάς σε ανθρώπους που ούτε στο ελάχιστο ποτέ τους δεν κατάλαβαν πόσο πολύ αξίζεις.

Δεν έχεις πλέον την υπομονή και το κουράγιο να μένεις σε καταστάσεις στάσιμες που δεν οδηγούν πουθενά. Κλείνεις τις πόρτες στο αέναο κρυφτό – κυνηγητό του παρελθόντος και στα φαντάσματα που δεν σ’αφήνουν να ησυχάσεις.

Αρκετά με τις στοιχειωμένες αναμνήσεις.

Έχει έρθει η ώρα να τις βάλεις σ’ένα κουτί και να τις κλειδώσεις εκεί.

Δεν έχεις τη θέληση πια να ξοδεύεις τον πολύτιμο εαυτό σου σε ανθρώπους που ψάχνουν από κάπου να πιαστούν, να κάθεσαι και ν’ακούς τον πόνο τους πιστεύοντας ότι μπορεί και να τους σώσεις.

Καθένας μοναχός του πορεύεται και στη ζωή και στο θάνατο.

Δεν ήσουν ποτέ υπεύθυνος για την ευτυχία κανενός παρά μονάχα για τη δική σου, κι αν θυμάσαι τις στιγμές που ήσουν πραγματικά ευτυχισμένος έκανες και τους άλλους γιατί αυτή είναι μια λάμψη που μπορεί να μην διαρκεί για πάντα αλλά μοιράζεται.

Κι όταν συμβαίνει αυτό τα πάντα γύρω σου φωτίζουν.

Κι έρχονται κι εκείνες οι στιγμές που θυμώνεις με τον εαυτό σου που σου πήρε τόσο καιρό να καταλάβεις πως ένα είναι το ταξίδι κι εσύ επιλέγεις τους προορισμούς και τους συνεπιβάτες σου.

Θυμώνεις που πέρασε η μισή ζωή και εσύ χαμπάρι δεν πήρες. Που δεν σου φτάνει πια ο καιρός για να τολμήσεις πράγματα που πάντα ήθελες αλλά πάντα κάτι σ’εμπόδιζε και δεν έχεις πια το περιθώριο να τα παρατήσεις όλα πίσω σου και να πάρεις μια βαλίτσα και να εξαφανιστείς.

Δεν έχεις πια την ανεμελιά της νιότης, τότε που ήσουν έτοιμος να κατακτήσεις τον κόσμο.

Οι κόκκοι σου τελειώνουν και εσύ τρέχεις να προλάβεις κι εύχεσαι να είχες μια δεύτερη ζωή για να προλάβεις να κάνεις όλα όσα ονειρεύτηκες και δεν τόλμησες γιατί πάντα πίστευες ότι θα έχεις χρόνο να τα κάνεις αργότερα.

Η ζωή σου πήρε την τροπή που της έδωσες.

Είσαι οι επιλογές σου.

Γι’αυτό κοίτα να είσαι όσο πιο επιλεκτικός μπορείς.

Ν’ακολουθείς πάντα το ένστικτό σου, την πρώτη σου σκέψη, αψηφώντας τον κίνδυνο.

Μη σταματήσεις ποτέ να ψάχνεις γι’ανεμόμυλους στην άκρη του πουθενά.

Και να θυμάσαι, ποτέ μα ποτέ δεν είναι αργά για να ράψεις τα φτερά σου.

_______________________

   Πηγή: wp.loveletters.gr

by Αντικλείδι , http://antikleidi.com

Η τεχνολογία διευκολύνει τις ζωές μας σε έναν κόσμο που βρίσκεται μονίμως εν κινήσει. Ο αυτοματισμός κάνει την παραγωγή οικονομικότερη, όμως θέτει και το απόλυτο ερώτημα: Μήπως στο τέλος όλη η δουλειά θα γίνεται από ρομπότ Ποιος θα είναι ο ρόλος μας ως μέλη της κοινωνίας και της οικονομίας μας;

Το όλο ζήτημα μπορεί να παρομοιαστεί με τις κυλιόμενες σκάλες.

Ο τρόπος εργασίας μας εξελίχθηκε σταθερά από την αρχή της Βιομηχανικής Επανάστασης τον 18ο αιώνα.

Από τις αρχικές ανησυχίες για τις απώλειες θέσεων εργασίας, περάσαμε στον αυτοματισμό, τη μαζική παραγωγή, την αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης και έπειτα στη δημιουργία και την άνοδο της μεσαίας τάξης.

Πλέον βρισκόμαστε στην τέταρτη φάση αυτής της Βιομηχανικής Επανάστασης. Στην πραγματικότητα εξαρτάται από εμάς τους ίδιους το να διασκεδάσουμε τους φόβους μας και να αποφασίσουμε για τα επόμενά μας βήματα.
Τι είναι το «χάσμα ψηφιακών δεξιοτήτων»;

Προκειμένου να κάνουν τη δουλειά τους, επτά στους δέκα εργαζόμενους στην Ευρώπη χρειάζονται ψηφιακές δεξιότητες.

Όμως ο ένας στους τρεις δεν διαθέτει καμία ψηφιακή δεξιότητα, ενώ οι μισοί από τους Ευρωπαίους σε δουλειές χαμηλής ειδίκευσης δεν χρησιμοποιούν καθόλου τεχνολογία.

Το 9% των θέσεων εργασίας στον ανεπτυγμένο κόσμο αναμένεται να είναι αυτοματοποιημένες. Μία στις τέσσερις αλλάζει δραματικά για την ψηφιακή εποχή, εξαιτίας της ώθησης της παραγωγικότητας λόγω της αυτοματοποίησης και των ρομποτικών μηχανισμών.

Όμως τέσσερις στις δέκα επιχειρήσεις δεν μπορούν να βρουν εργαζόμενους με δεξιότητες κατάλληλες για τις θέσεις εργασίας που δημιουργούνται.

Το κλείσιμο του χάσματος δεξιοτήτων είναι κρίσιμης σημασίας για τα τέσσερα εκατομμύρια νέων στην Ευρώπη που είτε είναι άνεργοι είτε δουλεύουν part-time.

Έχουν λίγες πιθανότητες να αναβαθμίσουν τις δεξιότητές τους σε σχέση με όσους έχουν πλήρη απασχόληση. Όσοι δεν διαθέτουν καμία ψηφιακή δεξιότητα βγάζουν την ώρα 8% λιγότερα από εκείνους που έχουν ψηφιακές δεξιότητες.

Ο υψηλότερος κίνδυνος απώλειας μιας θέσης εργασίας για τεχνολογικούς λόγους υφίσταται πλέον σε χώρες που στο παρελθόν δεν είχαν επενδύσει στην τεχνολογία.

Κάθε επανάσταση έχει νικητές και ηττημένους. Φυσικά και θα υπάρξουν απώλειες θέσεων εργασίας σε δουλειές μετρίων απαιτήσεων. Όμως για πολλούς δημιουργείται η δυνατότητα κατάρτισης για πιο απαιτητικές δουλειές.

Ποιες δουλειές θα επηρεαστούν περισσότερο και τι γίνεται με τους μεγαλύτερους σε ηλικία;

Το τι θα πρέπει γίνει με το θέμα αυτό αποτελεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο αρμοδιότητα της Μαριάν Τίσεν.

Συναντήσαμε την Ευρωπαία επίτροπο Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων, Δεξιοτήτων και Κινητικότητας Εργατικού Δυναμικού στις Βρυξέλλες και τη ρωτήσαμε σχετικά.

Να τι μας απάντησε:

«Αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη έχουμε 232 εκατομμύρια εργαζομένους. Ποτέ δεν είχαμε τόσους πολλούς. Οι δουλειές του μέλλοντος, το 90% των θέσεων εργασίας του σήμερα και του αύριο θα απαιτούν ένα συγκεκριμένο επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων. Πάνω από το 40% του εργατικού δυναμικού μας δεν διαθέτει αρκετές ψηφιακές δεξιότητες, άρα εδώ υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά.

»Ζητούμε από τους ανθρώπους να μείνουν περισσότερο στην εργασία, οπότε πρέπει να διασφαλίσουμε ότι θα παραμείνουν. Πρέπει να αξιολογήσουμε πρώτα τι δεξιότητες διαθέτουν. Δεύτερον, ποιος είναι ο ιδανικός τρόπος για τον καθέναν να προχωρήσει και φυσικά να είναι δυνατή η οικειοποίηση των νέων γνώσεων. Όμως αυτό να είναι εφικτό και για ανθρώπους, θα έλεγα, της δικής μου ηλικίας».

“Work 4.0”: Η γερμανική απάντηση

Γνωρίζουμε πως η τεχνολογία δημιουργεί άπειρες δυνατότητες. Καθώς αποφασίζουμε τις επιλογές για τη διαμόρφωση της ζωής και της εργασία μας, στη Γερμανία ξαναβλέπουν το μέλλον με το πρόγραμμα Work 4.0 .

Ένα πρόγραμμα που ασχολείται με τα πάντα: από ωράρια και καλές θέσεις εργασίας μέχρι συλλογικές διαπραγματεύσεις, κατανοώντας ότι η τεχνολογία δεν περιμένει για κανέναν.

Τρανταχτό παράδειγμα γι’ αυτό αποτελεί το εργοστάσιο της Audi στο Ίνγκολστατ, βόρεια του Μονάχου. Σχεδόν 600.000 νέα αυτοκίνητα παράγονται εκεί κάθε χρόνο. Χίλια διαφορετικά ρομπότ κατασκευάζουν κάθε ένα εξ αυτών.

Η τεχνολογία βρίσκεται παντού. Ψηφιοποίηση, εικονική πραγματικότητα και τρισδιάστατη εκτύπωση είναι στην ημερήσια διάταξη.

Όμως η επιχείρηση δεν πρόκειται να μειώσει το προσωπικό της που αποτελείται από 44.000 άτομα. Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο Ανθρωπίνων Πόρων Γιόχεν Χάμπερλαντ, «θα υπάρξουν μεγάλες αλλαγές στον τρόπο εργασίας, όμως εν τέλει, όπως και σήμερα, όλοι μας οι εργαζόμενοι θα είναι και στο μέλλον απαραίτητοι».

Στη μονάδα της Audi στο Ίνγκολστατ λειτουργούν, εκτός των άλλων, πλατφόρμες που έχουν ουσιαστικά καταργήσει την παραδοσιακή γραμμή παραγωγής.

Το όφελος από τη χρήση τους μας το εξήγησε ο Φαμπιάν Ρουσίτσκα, ο διευθύνων σύμβουλος της Arculus, της σταρτ-άπ που ανέπτυξε το συγκεκριμένο σύστημα: «Φανταστείτε ότι έχετε ένα μεγάλο εμπορικό κέντρο με πενήντα διαφορετικά καταστήματα. Με τον παραδοσιακό τρόπο θα περνούσατε από παντού, ενώ με τον δικό μας τρόπο πάτε μόνο εκεί που θέλετε. Έτσι, η παραγωγή ολοκληρώνεται πιο γρήγορα».

Εν μέσω αυτής της αλλαγής, το “Work 4.0” μιλά για έναν κοινωνικό συμβιβασμό σε όλη τη βιομηχανία. Μεγαλύτερη ισορροπία μεταξύ δουλειάς και ιδιωτικής ζωής, κάτι που η Audi θεωρεί θετικό και για τις δουλειές της και για την αφοσίωση.

«Οι θέσεις εργασίας είναι ήδη ψηφιοποιημένες. Επίσης εφαρμόζουμε την εν κινήσει εργασία. Εισάγουμε ευέλικτα ωράρια στις βάρδιες, κάτι που εντάσσεται σε ένα πιλοτικό πρόγραμμα», επισημαίνει ο Χάμπερλαντ.

Ειδικοί προβλέπουν επαναστατικές κοινωνικές αλλαγές, καθώς οι ζωές μας αποκτούν όλο και πιο φρενήρεις ρυθμούς, κάτι που επιβεβαιώνει στον απεσταλμένο μας Ντέιμον Έμπλινγκ ο σύμβουλος επιχειρήσεων Πάτρικ Χαϊτμάιερ:

«Δεν νομίζω πως είναι όλοι έτοιμοι ακόμα, η μετάβαση είναι αργή. Όμως, καθώς η τεχνολογία προχωρά και έρχεται η συνειδητοποίηση, η μετάβαση θα επιταχυνθεί. Πιστεύω ότι αυτό θα αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού».

Τα παραγωγικά κέρδη από την τεχνολογία είναι σαφή. Η πρόκληση για τους εργαζόμενους είναι η απόκτηση και, κυρίως, η οικειοποίηση νέων δεξιοτήτων.

Ο νέος πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων

Επιστρέφοντας στην επίτροπο Τίσεν, ρωτήσαμε τι θα κάνει η Κομισιόν για να αποτρέψει την ένταση της κοινωνικής ανισότητας που κάποιοι φοβούνται ότι θα δημιουργήσουν η ρομποτική και η τεχνητή νοημοσύνη.

«Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οι εργαζόμενοι απολαμβάνουν καλές εργασιακές συνθήκες σε αυτήν τη νέα ψηφιακή εποχή. Εκείνοι που εργάζονται για πλατφόρμες. Είναι εργάτες; Ποιος τους προστατεύει, είναι αυτοαπασχολούμενοι; Δεν είναι σαφές. Και πρέπει επίσης να διασφαλίσουμε πως όλοι είναι στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, δηλαδή ότι έχουν μια σύμβαση και συμβάλουν σε ένα σύστημα που τους παρέχει κάποια ωφελήματα, όπου πληρούνται οι συνθήκες».

Όσο για τις δομικές αλλαγές που θα χρειαστούν…

«Αυτή τη στιγμή σχεδιάζουμε το τελικό λανσάρισμα αυτού του πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Κάποιες αρχές και αξίες που μπορούν να λειτουργήσουν ως πλαίσιο αναφοράς. Ένα πλαίσιο που θα ελέγχει την επίδοση της εθνικής κοινωνικής και εργασιακής πολιτικής, αλλά και της ευρωπαϊκής πολιτικής».

Υπάρχουν εμπόδια; Πώς ξεπερνιούνται;

«Είμαι εργοδότης και εργαζόμενος, είμαι εργοδότης, είμαι αυτοαπασχολούμενος. Γνωρίζουμε πού βρισκόμαστε και πού ανήκουμε. Όμως έχουμε νέες εργασιακές συνθήκες και πρέπει να τις καθορίσουμε, να τις εντάξουμε στο δικό μας σύστημα κοινωνικής προστασίας, στο οικονομικό μας σύστημα. Αυτό απαιτεί αναδιοργάνωση δομών στα κράτη μέλη. Κι εμείς, ως Ευρώπη, μπορούμε να βοηθήσουμε».

Όσο για το βάρος της προετοιμασίας, η Μαριάν Τίσεν σημειώνει πως όλοι φέρουν ευθύνη.

«Όλες οι πλευρές έχουν τις ευθύνες τους. Πρέπει να προσαρμοστούμε και να αναλάβουμε τις δικές μας ευθύνες, αλλά εξαρτάται και από τους πολιτικούς, εκείνους που φέρουν την πολιτική ευθύνη για να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον για να το καταστήσουν αυτό δυνατό».

_______________________

   Πηγή: gr.euronews.com

by Αντικλείδι , http://antikleidi.com

Συναφές: 

Αλλά μέσα σε αυτήν την όμορφη αναλογία, ο σχεδιαστής του καρτούν δεν ξεκαθαρίζει ένα σημαντικό γεγονός: ο όγκος και η περιπλοκότητα της γνώσης, της εμπειρίας και της εκπαίδευσης που πρέπει να έχει συλλέξει κάποιος ώσπου να μπορέσει να γίνει ανεξάρτητος επιστήμονας, συμβάλλοντας στην διεύρυνση της ανθρώπινης γνώσης, είναι ασύγκριτα μεγαλύτερα από αυτά που χρειάζεται για την κατανόηση της μηχανής του αυτοκινήτου. Με τον ίδιο τρόπο που το σύμπαν ή έστω και ένα μικρό κομμάτι του σύμπαντος (πχ ένα χαωτικό σύστημα όπως η γήινη ατμόσφαιρα) είναι πρακτικώς απείρως μεγαλύτερο και περιπλοκότερο από οποιαδήποτε ανθρώπινη κατασκευή.

Θα σας δώσω ένα παράδειγμα: είδη ακτινοβολίας υπάρχουν στο σύμπαν πολλά. Ακτινοβολία από άτομα, από μόρια, από υποατομικά σωματίδια. Θερμική ακτινοβολία, ακτινοβολία λόγω επιτάχυνσης ή επιβράδυνσης ενός σωματιδίου. Έχω στη βιβλιοθήκη μου ένα βιβλίο τριακοσίων σελίδων που αναλύει ένα συγκεκριμένο είδος ακτινοβολίας, με τεράστιες μαθηματικές εκφράσεις και ατελείωτους μαθηματικούς υπολογισμούς – την ακτινοβολία σύγχροτρον. Και δεν εξαντλεί το θέμα. Πόσα βιβλία τριακοσίων και πλέον σελίδων θα χρειαζόμασταν για να αναλύσουμε σε βάθος αυτό το μικρό κομμάτι της φυσικής επιστήμης, την ακτινοβολία; Δέκα, είκοσι, εκατό; Πραγματικά δεν είμαι σίγουρη ότι μπορώ να υπολογίσω έστω και θεωρητικά τον τεράστιο όγκο γνώσης που εμπεριέχεται μέσα σε αυτό το μικρό, απειροελάχιστο κομμάτι της επιστήμης. Και τώρα φανταστείτε τον όγκο που περιέχεται σε άλλα πιο μεγάλα κομμάτια της επιστήμης. Κλίμα, αεροδιαστημική, πυρηνική φυσική, σχάση και σύντηξη, ανοσολογία, εξελικτική βιολογία, και ο κατάλογος είναι ατελείωτος.

Και παρ’όλα αυτά, ο μύθος των υπεροπτών επιστημόνων συνεχίζεται. Ένας διαδικτυακός φίλος μου έγραψε ως σχόλιο στο παραπάνω καρτούν ότι η απάντηση είναι «ότι ο μηχανικός και ο υδραυλικός δεν αισθάνονται την ανάγκη να δημοσιεύουν καρτούν για να εκπαιδεύσουν ανθρώπους που δεν θέλουν να μάθουν». Με λίγα λόγια, το να προσπαθεί κανείς να πείσει τους αδαείς ότι η ομάδα των ειδικών επιστημόνων που έχει περάσει όλη της τη ζωή μαθαίνοντας και ερευνώντας πολύπλοκα φαινόμενα, δεν έχει κανέναν λόγο να ανακατεύεται με τις φαντασιώσεις των αντιεμβολιαστών ή των ψεκασμένων, οι οποίοι διαβάζοντας δέκα ανυπόστατες δημοσιεύσεις σε ιστοσελίδες αμφιβόλου ποιότητας και ηθικής νομίζουν ότι οι γνώσεις τους είναι ισάξιες με εκείνου/ης που έχει διδακτορικό στην ανοσολογία ή στην μετεωρολογία, διαβάζοντας μέρα νύχτα επί δεκαετίες και προσπαθώντας να κατανοήσει φαινόμενα των οποίων η πολυπλοκότητα και μόνο απαγορεύει την κατανόησή τους σε άτομα που δεν κατέχουν βάθος γνώσεων, με κόπο αποκτημένες σε βάθος ετών, στη συγκεκριμένη επιστήμη.

Η διαφορά μεταξύ επιστημόνων και μη επιστημόνων είναι η εξής: οι επιστήμονες ξέρουν τι δεν ξέρουν. Ξέρουν ότι είναι ειδικοί σε ένα απειροελάχιστα μικρό κομμάτι αυτού που ονομάζουμε επιστήμη και έχουν περάσει χρόνια – ακόμα και δεκαετίες – ερευνώντας αυτό το μικρό και απειροελάχιστο κομμάτι. Ξέρουν ότι υπάρχει πάντα η πιθανότητα κάποιο αποτέλεσμα έρευνας να αποδειχθεί σωστό ή λάθος με μελλοντικά δεδομένα, αλλά επίσης ξέρουν τι σημαίνει όγκος στοιείων υπέρ μιας υπόθεσης και 99% πιθανότητα – που είναι για όλους τους πρακτικούς σκοπούς βεβαιότητα. Ξέρουν τι σημαίνει στατιστική και ξέρουν πώς να αξιολογούν τα επιστημονικά άρθρα που διαβάζουν. Ξέρουν, τέλος, ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος να παριστάνουν τους ανίδεους, όταν ένα αντικείμενο το κατέχουν σε βάθος.

Αλλά γνωρίζοντας ακριβώς πόση εκπαίδευση και έρευνα χρειάζεται για να γίνεις ειδικός σε ένα κομμάτι της επιστήμης, αναγνωρίζουν την ειδικότητα και την αυθεντία των συναδέλφων τους σε διαφορετικούς κλάδους της επιστήμης. Και κατανοούν ότι η επιστημονική μέθοδος – το να θέτει κανείς υποθέσεις και να τις επιβεβαιώνει ή να τις καταρρίπτει μέσω παρατηρήσεων και πειραμάτων – είναι ο καλύτερος τρόπος που έχουμε να καταλάβουμε τον κόσμο και το σύμπαν. Γι’αυτό εγώ, ως φυσικός, υποστηρίζω με μεγάλη σιγουριά τις θέσεις ενός τελείως διαφορετικού κλάδου της επιστήμης – της ανοσολογίας – που μετά από δεκαετίες, χιλιάδες έρευνες και ακόμα περισσότερες στατιστικές έχει κατορθώσει σχεδόν να εκριζώσει ασθένειες από τον πλανήτη οι οποίες ήταν καταστροφικές για μεγάλο ποσοστό ανθρώπων. Δεν έχει να κάνει με το αν υποστηρίζω έναν συγκεκριμένο επιστήμονα – υποστηρίζω το αποτέλεσμα δεκαετιών και αιώνων συστηματικής και σταθερής εφαρμογής της επιστημονικής μεθόδου.

Εκείνοι που, προκειμένου να απορρίψουν τα αποτελέσματα της αργής, δύσκολης αλλά συστηματικής προόδου της επιστήμης, τα οποία έχουν επιτευχθεί με τη συνεισφορά χιλιάδων επιστημόνων, αρκούνται στο να μιλούν για «υπερόπτες επιστήμονες». Είναι κυρίως εκείνοι οι οποίοι δεν κατέχουν πολλές γνώσεις. Είναι ένα ψυχολογικό φαινόμενο: όταν αισθάνομαι άσχημα επειδή δεν έχω τις ικανότητες και τις γνώσεις του άλλου, προσπαθώ να τον μειώσω με όποιον τρόπο μπορώ. Όταν είμαι ανίδεος και ο εγωισμός μου δε μου επιτρέπει να αποδεχτώ το γεγονός ότι ο επιστήμονας έχει πολύ περισσότερες γνώσεις και πιο ανεπτυγμένη κριτική ικανότητα από εμένα, τουλάχιστον σε θέματα αξιολόγησης επιστημονικών θεμάτων, λόγω δεκαετιών εξάσκησης και μάθησης, τότε η εύκολη λύση είναι να προσπαθώ να πείσω τον εαυτό μου ότι ο/η επιστήμονας είναι υπερόπτης, επειδή προσπαθεί να με πείσει ότι πράγματι κάτι ξέρει.

Η αλήθεια είναι ότι δεν έχουμε την υποχρέωση να κρυβόμαστε από κανέναν. Δεν είναι δική μου υποχρέωση, ως ειδικός σε έναν κλάδο της επιστήμης, να προσπαθώ να «κρύβομαι» σαν να είχα κάποια μολυσματική ασθένεια και να προσποιούμαι ότι είμαι το ίδιο ανίδεη, ή το ίδιο απαίδευτη, με τον ψεκασμένο της διπλανής πόρτας. Δεν είμαι υποχρεωμένη να αποδέχομαι την «άποψή» του ως ισάξια – η άγνοια δεν είναι άποψη. Φυσικά και μπορεί κανείς να πιστεύει ό,τι θέλει, αλλά αυτό δεν αναιρεί τα γεγονότα και την πραγματικότητα. Αλλά το να ανάγουμε τη γνώση, την προσπάθεια, την εργατικότητα σε ελάττωμα, κάνοντας τους επιστήμονες να «κρύβονται» για να μην τους πούμε υπερόπτες, και εξυψώνοντας την ανιδεότητα σε ιδανικό, είναι μία από τις μεγαλύτερες αποτυχίες της κοινωνίας μας.

Αν δεν καλέσω τον μηχανικό και προσπαθήσω να επισκευάσω το αυτοκίνητό μου, ίσως μείνω χωρίς αυτοκίνητο. Αν δεν καλέσω τον υδραυλικό, μπορεί να μείνω χωρίς καζανάκι ή χωρίς νερό. Αν ακυρώνω όμως την επιστήμη και τους επιστήμονες, μπορεί το παιδί μου να πεθάνει επειδή ξέρω καλύτερα από το γιατρό, ή αν δεν εμβολιάσω το παιδί μου, μπορεί να μολύνω βρέφη προκαλώντας τους βλάβες ή ακόμα και θάνατο. Αν δεν ακούσω τους επιστήμονες που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου σχετικά με το κλίμα και συνεχίσω να συμπεριφέρομαι με τρόπο καταστροφικό, ανησυχώντας περισσότερο για τα ανύπαρκτα chemtrails παρά για την πολύ υπαρκτή μόλυνση με μεθάνιο, διοξείδιο του άνθρακα και τεράστιες ποσότητες πλαστικών, τότε θα προκαλέσω με μαθηματική βεβαιότητα τον ολοκληρωτικό αφανισμό της ανθρωπότητας, και πιθανόν της ζωής στον πλανήτη.

Και το κίνημα της αντι-επιστημονικότητας με πολύ βολικό τρόπο ξεχνάει ότι όλα όσα απολαμβάνει σήμερα, από το φούρνο μικροκυμάτων και το κινητό τηλέφωνο έως το αυτοκίνητο, τις μεθόδους διάγνωσης ασθενειών που δεν φαίνονται με γυμνό  μάτι και τις εντυπωσιακές προόδου της χειρουργικής που έχουν ανεβάσει το προσδόκιμο της ζωής πάνω από τα 70 χρόνια, είναι αποτέλεσμα επιστημονικής έρευνας. Το γεγονός ότι σήμερα δεν πεθαίνουν τα μισά παιδιά πριν την ενηλικίωση, ή μία στις δέκα γυναίκες στη γέννα, είναι προϊόν της επιστημονικής εξέλιξης της ανθρωπότητας. Κοιτάξτε γύρω σας και βρείτε τα αντικείμενα που δεν είναι αποτέλεσμα της επιστημονικής προόδου. Δε θα βρείτε και πολλά. Ακόμα και το νάυλον ή οι βαφές στα ρούχα οφείλονται στην επιμονή κάποιου/ας που πάλευε στο εργαστήριο με έναν δοκιμαστικό σωλήνα πριν πολλά χρόνια.

Ήρθε η ώρα να ξαναβάλουμε την επιστήμη στη ζωή μας και να της δείξουμε τον σεβασμό που της αξίζει.

*******

Ιωάννα Αρκά – Φυσικός

by Αντικλείδι , http://antikleidi.com

Το πείραμα του Μίλγκραμ είναι ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα πειράματα στην ιστορία. Οι άνθρωποι είναι πάντα πρόθυμοι να υπακούσουν στις εντολές που θα πάρουν, ακόμη και αν πρόκειται να κάνουν ηλεκτροσόκ στους συνανθρώπους τους.

Εννέα στους δέκα θα έκαναν κάτι τέτοιο, αν αυτή είναι η άνωθεν εντολή, όπως απέδειξαν Πολωνοί κοινωνικοί ψυχολόγοι, οι οποίοι επανέλαβαν το διάσημο Πείραμα του Μίλγκραμ, με το οποίο ο αμερικανός ψυχολόγος είχε σοκάρει τον κόσμο στη δεκαετία του 1960.

Τότε, σε ένα πείραμα-ορόσημο για την επιστήμη της ψυχολογίας, το οποίο «φώτισε» τις συνθήκες που επικρατούσαν στη ναζιστική Γερμανία (και όχι μόνο), ο Στάνλεϊ Μίλγκραμ του Πανεπιστημίου Γιέηλ είχε αποδείξει ότι, υπό συνθήκες πίεσης από την εξουσία, οι άνθρωποι είναι πρόθυμοι να εκτελέσουν τις εντολές, ακόμη και αν θα βλάψουν τους άλλους. Αν και στην πραγματικότητα το πείραμα δεν περιλάμβανε πραγματικά ηλεκτροσόκ, οι συμμετέχοντες -που νόμιζαν ότι κάνουν ηλεκτροσόκ- υλοποίησαν στην πλειονότητα τις άνωθεν εντολές.

Τώρα, οι ερευνητές της Σχολής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Αθρωπιστικών Επιστημών του Βρότσλαβ της Πολωνίας, με επικεφαλής τον Τόμας Γκρζιμπ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό κοινωνικής ψυχολογίας “Social Psychological and Personality Science”, επανέλαβαν το πείραμα με 40 άνδρες και 40 γυναίκες ηλικίας 18 έως 69 ετών.

Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να πατούν δέκα κουμπιά, που το καθένα αντιστοιχούσε σε ολοένα ισχυρότερο ηλεκτροσόκ (που πάλι δεν ήταν πραγματικό, αλλά οι συμμετέχοντες δεν το ήξεραν). Αποδείχθηκε ότι το 90% (οι εννέα στους δέκα) ήσαν πρόθυμοι να πατήσουν το κουμπί με το πιο έντονο ηλεκτροσόκ. Οι ερευνητές σκοπίμως παρότρυναν τους συμμετέχοντες με φράσεις του τύπου «το πείραμα απαιτεί να συνεχίσετε», «είναι απολύτως ουσιώδες να συνεχίσετε» και «δεν έχετε άλλη επιλογή παρά να συνεχίσετε».
Είναι αξιοσημείωτο ότι όταν το «θύμα» (στην πραγματικότητα ήταν ηθοποιός) που βρισκόταν σε διπλανό δωμάτιο και δεχόταν το «σοκ» ουρλιάζοντας υποκριτικά, ήταν γυναίκα, τότε ο αριθμός των συμμετεχόντων που αρνούνταν να εκτελέσουν την εντολή, ήταν τριπλάσιος από ότι όταν το «θύμα» ήταν άνδρας.

«Όταν μαθαίνουν για το πείραμα του Μίλγκραμ, η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων ισχυρίζονται πως ‘εγώ ποτέ δεν θα συμπεριφερόμουν με τέτοιο τρόπο’. Η μελέτη μας όμως έδειξε για μια ακόμη φορά την τρομερή δύναμη των συνθηκών του κοινωνικού περιβάλλοντος και πόσο εύκολα οι άνθρωποι μπορούν να συμφωνήσουν να κάνουν πράγματα που βρίσκουν δυσάρεστα», δήλωσε ο Γκρζιμπ.

Με άλλα λόγια, η κοινωνία δεν έχει αλλάξει και πολύ εδώ και 50 χρόνια. Όπως επεσήμανε ο Πολωνός κοινωνικός ψυχολόγος, «μισό αιώνα μετά την αρχική έρευνα του Μίλγκραμ για την υπακοή στην εξουσία, μια εντυπωσιακή πλειονότητα των ανθρώπων είναι ακόμη πρόθυμοι να κάνουν ηλεκτροσόκ σε έναν αβοήθητο άνθρωπο».
Ίσως μάλιστα τα πράγματα να έχουν στο μεταξύ χειροτερεύσει, επειδή στο πείραμα του Μίλγκραμ, «μόνο» τα δύο τρίτα των συμμετεχόντων είχαν δείξει προθυμία να κάνουν το πιο ισχυρό ηλεκτροσόκ των 450 βολτ, ενώ τώρα το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 90%.

_______________________

   Πηγή:  ΑΠΕ-ΜΠΕ , journals.sagepub.com

by Αντικλείδι , http://antikleidi.com