Νέα (430 άρθρα)

Συνθετική εργασία με το Α4

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

"ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟ Α4"

Με μεγάλη μου χαρά σας κονοποιώ την συνθετική εργασία του τμήματος Α4 Λυκείου της Ερασμείου Ελληνογερμανικής Σχολής,
με τίτλο "ΤΟ ΑΝΕΞΗΓΗΤΟ" και υπεύθυνους καθηγητές την κυρία Κατσαρού Ευγενία και εμένα.
Αξίζει να το δείτε.

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο..., Νέα

Εφηβεία: Τα χρόνια της ωρίμανσης, τα χρόνια των συγκρούσεων

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Illustration-John-Holcroft-12Εφηβεία: Τα χρόνια της ωρίμανσης, τα χρόνια των συγκρούσεων 
Ομιλία στα Εκπαιδευτήρια “νέα παιδεία” τον Μάρτιο του 2002 για τα χρόνια της εφηβείας. 
του Ψυχολόγου Ευάγγελου Καναβιτσά 

 

Η εφηβεία σαν έννοια είναι, σε μεγάλο βαθμό, δημιούργημα του δυτικού πολιτισμού. Σε άλλες πιο απλές κοινωνίες, οι νέοι μόλις καταστούν έτοιμοι βιολογικά για τεκνοποίηση, θεωρούνται ενήλικες. Αντίθετα, στις δυτικές κοινωνίες η εφηβεία είναι μια περίοδος χάριτος _ μια περίοδος προπαρασκευής και ωρίμανσης _ ώστε οι έφηβοι να προετοιμαστούν για τις πολυσύνθετες υποχρεώσεις που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν ως ενήλικες. Στην Ελλάδα ειδικότερα, η εφηβεία τείνει να παρατείνεται για όλο και περισσότερα χρόνια, καθώς συχνά οι οικογένειες προστατεύουν τα παιδιά τους κατά τη δεύτερη αλλά και τρίτη δεκαετία της ζωής τους. Η εφηβεία μπορεί να παρομοιαστεί με έναν ανεμοστρόβιλο που παρασύρει τα πάντα στο πέρασμά του, και αφήνει πίσω του ένα τελείως νέο τοπίο. Όλοι μας την έχουμε περάσει, περισσότερο ή λιγότερο έντονα, οι πιο πολλοί από εμάς την έχουμε συνδέσει με τα μαθητικά μας χρόνια και συχνή είναι η νοσταλγία που νιώθουμε για την εποχή εκείνη. Στην πραγματικότητα, είναι μια ηλικία που πολύ συχνά ωραιοποιείται από τους μεγάλους. Το μυαλό όμως ξεγελιέται, τείνει να απωθεί, να σβήνει όλα εκείνα τα δυσάρεστα πράγματα που μας βασάνισαν τα χρόνια εκείνα, και θυμάται μόνο πως τα πράγματα τότε ήταν πιο έντονα, πιο χρωματιστά, πολλές πράξεις ρουτίνας σήμερα, τότε είχαν την υπόσταση πρωτόγνωρων εμπειριών. Σήμερα θα προσπαθήσουμε να διερευνήσουμε τα χρόνια της εφηβείας, όχι τόσο για να τα εκλογικεύσουμε και μοιραία να απομυθοποιήσουμε την αίγλη που έχουν επάνω σε μας τους μεγάλους, αλλά για να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε τους εφήβους καλύτερα, να αφουγκραστούμε τις ανησυχίες και τους πόθους τους, και να κατανοήσουμε τις αδυναμίες τους. Σήμερα λοιπόν, θα αναφερθούμε στις αλλαγές που συμβαίνουν κατά την εφηβεία, αλλαγές τόσο ορμονικές, βιολογικές όσο και συναισθηματικές, διανοητικές και κοινωνικές, και θα διερευνήσουμε τις συγκρούσεις που δημιουργούνται, και είναι απόρροια των αλλαγών αυτών.

Οι βιολογικές αλλαγές 

Ο έφηβος μπορεί να παρομοιαστεί με μια κερασιά την άνοιξη: Αφουγκράζεται τις αλλαγές των καιρών καταλαβαίνει πως είναι η ώρα να ξυπνήσει από την χειμερία νάρκη της και οι χυμοί αρχίζουν να κυλάν στα κλαδιά της. Φύλλα ξεφυτρώνουν και λουλουδάκια που δειλά δειλά θα μεταμορφωθούν σε άγουρους καρπούς αρχικά, αλλά θα ωριμάζουν ταχύτατα κάτω από τις ευεργετικές επιδράσεις του ήλιου. Η ήβη ξεκινάει όταν οι πρώτες ορμόνες του φύλου αρχίζουν και παράγονται σε μικρές αρχικά, αλλά σταδιακά σε όλο και μεγαλύτερες ποσότητες. Η τεστοστερόνη στα αγόρια και η οιστραδιόλη στα κορίτσια ξεχύνονται στα αγγεία τους και είναι υπεύθυνες για μια ορμονική έκρηξη που μετατρέπεται σε αναπτυξιακές και βιολογικές εκρήξεις. Τα αγόρια αποκτούν περισσότερη μυϊκή μάζα, ψηλώνουν απότομα, τα γεννητικά τους όργανα μεγαλώνουν και οι όρχεις καθίστανται ικανοί για σπερματογένεση. Ο χώρος του εφηβαίου και οι μασχάλες αποκτούν τρίχωση και το πρώτο χνούδι ξεπροβάλει στο πρόσωπο. Τα οστά του σώματος αναπτύσσονται με γοργούς ρυθμούς, με αποτέλεσμα για κάποια περίοδο να φαίνεται πως έχουν δυσανάλογα μακριά χέρια και πόδια. Η φωνή σπάει, κυμαίνεται από πολύ χαμηλούς σε πολύ υψηλούς τόνους για να έρθει και να σταθεροποιηθεί στην βραχνάδα της ανδρικής φωνής. Ενώ στα αγόρια το πιο ορατό και χαρακτηριστικό σημάδι της επίδρασης των ορμονών του φύλου είναι οι ονειρώξεις, στα κορίτσια το πιο εντυπωσιακό τέτοιο σημάδι είναι η έμμηνος ρήση. Η έμμηνος ρήση μπορεί να είναι μια τρομακτική εμπειρία για τα κορίτσια που δεν έχουν σωστή και υπεύθυνη πληροφόρηση για το τι ακριβώς είναι και τι ακριβώς σημαίνει, και σίγουρα είναι μια τραυματική εμπειρία για όσα κορίτσια έχουν πλήρη άγνοια για το θέμα αυτό. Κατά την ήβη το σώμα των κοριτσιών αρχίζει να αποκτά περισσότερο λιπώδη ιστό και να στρογγυλεύει. Το στήθος αναπτύσσεται, και με γεωμετρικούς προόδους, το βιολογικό υπόβαθρο της εφήβου ετοιμάζεται ώστε να της επιτρέψει αργότερα να γίνει μητέρα. Η φωνή των κοριτσιών επίσης παίρνει μια χαρακτηριστική χροιά, μπορεί για κάποιο χρονικό διάστημα να γίνει ιδιαίτερα βραχνή και να σπάει, για να σταθεροποιηθεί αργότερα στην χαρακτηριστική φωνή της γυναίκας. Όπως θα δούμε παρακάτω το πρώτο συναίσθημα που αντιμετωπίζει ο έφηβος είναι ο φόβος, ο τρόμος για όλες τις αλλαγές που συμβαίνουν επάνω του. Όση πληροφόρηση κι αν παράσχουμε στα παιδιά πριν την έναρξη της εφηβείας για αυτά που θα συμβούν στο σώμα τους, τα παιδιά είναι αναπόφευκτο να ανησυχήσουν και να τρομάξουν με τις αλλαγές αυτές. Ο φόβος αυτός είναι απόλυτα φυσιολογικός, και συχνά θα συγκρούεται με το αίσθημα της υπερηφάνειας, το αίσθημα της χαράς πως μεγαλώνουν, πως αφήνουν πίσω τους την παιδική ηλικία και μπαίνουν αργά αλλά σταθερά στη φάση της ενήλικης ζωής. Βέβαια, το να αφήνουμε πίσω μας μια ηλικία, και ειδικότερα την παιδική ηλικία είναι κάτι που πονάει, όπως πονάει οποιοσδήποτε αποχωρισμός. Οι έφηβοι το διαισθάνονται αυτό και μπορεί να έχουν κρίσεις ταυτότητας και μελαγχολίας όπως θα δούμε πιο αναλυτικά στη συνέχεια.

Οι Διανοητικές Αλλαγές 

Στην εφηβεία γίνεται η ολοκλήρωση της διανοητικής ανάπτυξης των παιδιών. Σύμφωνα με την ορολογία της παιδοψυχολογίας, οι έφηβοι περνούν από το στάδιο της ενεργητικής νοημοσύνης, στο στάδιο της τυπικής νοημοσύνης. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως τα παιδιά μέχρι την ηλικία των 11-12 ετών σκέφτονται κυρίως με βάση την εμπειρία τους, και με πραγματιστικά, αντικειμενικά δεδομένα. Δυσκολεύονται να κάνουν συσχετίσεις και να εξάγουν επαγωγικά συμπεράσματα. Η σκέψη τους βασίζεται κυρίως στην εμπειρία τους. Μετά την ηλικία των 12 μια πραγματική έκρηξη συμβαίνει σε νοητικό επίπεδο. Ξαφνικά οι έφηβοι δεν βασίζονται μόνο στην εμπειρία τους, η σκέψη τους μπορεί να πάει πολύ μακρύτερα από όσα έχουν ζήσει. Αναπτύσσουν αυτό που λέμε αφηρημένη σκέψη, που πάει πέρα από την στενή καθημερινή εμπειρία, κι αντίθετα έχει την ικανότητα να προσεγγίζει το άπειρο. Μπορούν να κάνουν λογικές υποθέσεις και να τις ελέγξουν για το κατά πόσο ισχύουν. Μπορούν να κάνουν συσχετίσεις και να σκέφτονται επαγωγικά, δηλαδή να βγάζουν συμπεράσματα για μια κατάσταση, βάση των όσων γνωρίζουν σχετικά με μια άλλη ανάλογη κατάσταση. Όλη αυτή η διανοητική έκρηξη σαστίζει τους έφηβους. Βλέπουν πόσες πολλές επιλογές έχουν σε διανοητικό επίπεδο, και παίζουν με αφηρημένες έννοιες. Ελέγχουν την ορθότητα των όσων έχουν διδαχθεί με τη βοήθεια των νεοαποκτηθέντων νοητικών τους ικανοτήτων. Πολλές φορές απορροφιούνται από αφηρημένες σκέψεις και κάνουν διανοητικά παιχνίδια. Όλα αυτά μας δείχνουν πως ο έφηβος αποκτά μια ισχυρότερη και πιο πλατιά ικανότητα για ανάλυση και έλεγχο της πραγματικότητας, ιδιότητα που θα του φανεί ιδιαίτερα χρήσιμη όταν παρουσιάσει τις πρώτες τάσεις αμφισβήτησης.

Οι συναισθηματικές αλλαγές 

Μέσα στον κυκεώνα των αλλαγών που περιγράψαμε παραπάνω, ο έφηβος πλημμυρίζει από συναισθήματα έντονα και ευμετάβλητα. Αρχικά, νιώθει δέος για τη νέα κατάσταση, για τις νέες τους ικανότητες που καλείται να εκμεταλλευτεί, για το γεγονός πως ο ρόλος του ενήλικα που θα κληθεί να παίξει παύει να είναι μια απλή φήμη και γίνεται πλέον μια πληροφορία. Δεν έχει μια σταθερή ταυτότητα, καθώς ο εαυτός του αλλάζει καθημερινά. Δοκιμάζει διάφορους ρόλους και ταυτότητες ώστε να δει ποια του ταιριάζει καλύτερα. Όσο ήταν παιδί ο έφηβος, έβλεπε τους γονείς και τους δασκάλους του σαν πρότυπα, σαν θεούς αλλά καθώς η εφηβεία εξελίσσεται, φεύγει αυτή η σιγουριά του για αυτά τα πρότυπα, κι αρχίζει κρυφά ή φανερά να τα αμφισβητεί και να διερευνά τα όριά τους. Το πιο επώδυνο στάδιο αυτής της αμφισβήτησης και της απομυθοποίησης είναι όταν οι έφηβοι καταλάβουν πως οι γονείς τους είναι κοινοί θνητοί με αδυναμίες και ελαττώματα, και πως τα προηγούμενα χρόνια που προσπαθούσαν να τους μοιάσουν, θεωρώντας πως μιμούνταν την τελειότητα, ουσιαστικά κυνηγούσαν μια ουτοπία. Ο έφηβος λοιπόν, μέσα από την αποκαθήλωση των γονιών του νιώθει απογοήτευση, θυμό, γιατί είχε ξεγελαστεί τόσα χρόνια, και άγχος για το πώς θα καλύψει το κενό αυτό. Σταδιακά, θα στραφεί σε παρέες συνομηλίκων, θα ψάξει για νέα πρότυπα, θα θεοποιήσει σύμβολα της μαζικής κουλτούρας, όπως μουσικά συγκροτήματα και ηθοποιούς, θα αναζητήσει έναν αληθινό μύθο για να αντικαταστήσει το πεσμένο μύθο των γονιών του. Αυτή η αναζήτηση είναι επώδυνη για τους γονείς που νιώθουν πως αποκαθηλώνονται από τα παιδιά τους και συνάμα μπορεί να γίνει επικίνδυνη για τους εφήβους που μπορεί να στραφούν σε μη γνήσια κι επικίνδυνα πρότυπα. Ο ρόλος των γονιών σε αυτό είναι δύσκολος και υπεύθυνος. Από τη μια πρέπει να ξεπεράσουν το ναρκισσιστικό τους πλήγμα, και να αποδεχτούν την απομυθοποίησή τους, κι από την άλλη με επιμονή και υπομονή θα πρέπει να προασπίζουν τα όριά τους και να προβάλουν σαν μια σταθερή βάση στην οποία ο έφηβος μπορεί να στηριχτεί για να πάει παραπέρα. Ένας κίνδυνος που ελοχεύει σε αυτή τη διαδικασία, έχει να κάνει με τις παρέες στις οποίες ο έφηβος θα αφοσιωθεί για να καλύψει αυτό του το κενό. Οι παρέες που σχηματίζουν οι έφηβοι συνήθως χαρακτηρίζονται από πολύ έντονους συναισθηματικούς δεσμούς, και διέπονται από αυστηρά άτυπα ή και τυπικά καταστατικά συμπεριφοράς. Θέλουν όλοι μαζί να έχουν μια κοινή ταυτότητα για να νιώθουν πιο δυνατοί στο να αφήσουν πίσω την παιδική ηλικία, να συμβιβαστούν με την επώδυνη αποιδανικοποίηση των γονιών τους και να δοκιμάσουν τα όριά τους. Έτσι, στα πλαίσια τέτοιων ομάδων οι έφηβοι υιοθετούν ίδιο ντύσιμο, λεξιλόγιο και συμπεριφορά και μπορεί να φτάσουν μέχρι και στη διάπραξη αξιόποινων πράξεων ή σε πράξεις που σε άλλη φάση της ζωής τους θα θεωρούνταν ψυχοπαθολογικές. Όλα αυτά τους είναι απαραίτητα για να θρηνήσουν, να πάρουν δύναμη ο ένας από τον άλλο και να προχωρήσουν παραπέρα δοκιμάζοντας τα νέα τους όρια. Ωστόσο αυτές οι εκδηλώσεις θορυβούν ιδιαίτερα τους γονείς τους, και καμιά φορά τους φέρνουν σε απόγνωση. Μια στάση που συνδυάζει την επιείκεια και την αποδοχή, με τη θέσπιση ξεκάθαρων ορίων και την προάσπιση των αξιών είναι ίσως η πιο βοηθητική, καθώς δίνει στον έφηβο τα όρια που αναζητά χωρίς να μπλοκάρει την επικοινωνία του μαζί μας. Κάτι άλλο που μπορεί να θορυβήσει τους γονείς, σε αυτή την ηλικία, είναι η ποιότητα των προτύπων που τα παιδιά τους υιοθετούν. Οι έφηβοι τείνουν να απορρίπτουν τα παραδοσιακά πρότυπα καθώς αυτά είναι αντιπροσωπευτικά των γονιών τους, και μέσα στη λαίλαπα της κατάρριψης των γονικών προτύπων συμπαρασύρονται κι αυτά. Έτσι, στρέφονται σε άλλα πρότυπα της μαζικής κουλτούρας κυρίως μουσικούς, αθλητές και παλιότερα πολιτικούς. Θέλουν να τους μοιάσουν, μιμούνται το ντύσιμό τους και επαναλαμβάνουν τα κλισέ τους. Η κύρια ανάγκη, ωστόσο, των εφήβων είναι η γνησιότητα, δεν θέλουν να ξαναζήσουν μια νέα αποιδανιοκοποίηση για αυτό και ανεβάζουν τα πρότυπά τους σε ένα βάθρο και φροντίζουν με κάθε τρόπο να υπερασπίζονται την τελειότητά τους. Είναι ευθύνη της κοινωνίας μας, και της εκπαίδευσής μας η προβολή γνήσιων προτύπων, προτύπων πέρα από τη σφαίρα της εμπορικής εκμετάλλευσης. Δυστυχώς ζούμε στην εποχή που όλα είναι αναλώσιμα ακόμα και τα πρότυπα και οι ιδεολογίες. Έτσι οι έφηβοι σήμερα, σπάνια έχουν κάποιο πρότυπο από το οποίο δεν απορρέουν κάποια οικονομικά οφέλη. Από την άλλη, οι γονείς κάνοντας κριτική στα πρότυπα των εφήβων, το μόνο που καταφέρνουν είναι το να απομακρύνουν τα παιδιά τους από τους ίδιους, και να διευρύνουν το χάσμα ανάμεσά τους. Ο έφηβος δεν υπερασπίζεται την ανωτερότητα του προτύπου του αλλά την ανάγκη του να καλύψει τα συναισθηματικά του κενά, ανάγκη αναντίρρητη και ζωτική. Η οικογένεια και η κοινωνία γενικότερα οφείλει αφενός μεν να το σεβαστεί αυτό, κι από την άλλη να είναι σε θέση να του δώσει τα κατάλληλα πρότυπα. Όπως είδαμε, κατά την εφηβεία έχουμε έντονες συναισθηματικές αλλαγές, οι έφηβοι τρομάζουν μπροστά στην απομυθοποίηση των γονιών τους, δημιουργούν παρέες με έντονους συναισθηματικούς δεσμούς και στρέφονται σε πρότυπα έξω από την οικογένειά τους για να αναπληρώσουν αυτό τους το συναισθηματικό κενό. Στη συνέχεια θα δούμε κάποια από τα πιο αντιπροσωπευτικά προβλήματα της εφηβείας, απόρροια των διεργασιών που περιγράψαμε πιο πάνω. Θα επιχειρήσουμε απλώς να αναφέρουμε κάποια από αυτά, σαν ερεθίσματα για προβληματισμό και συζήτηση μιας και η λεπτομερής ανάπτυξη του καθενός είναι πέρα από τους στόχους της σημερινής μας διάλεξης και το κάθε ένα από αυτά θα απαιτούσε μια διάλεξη ξεχωριστά.

Χαρακτηριστικά Προβλήματα της Εφηβείας 

α) Εφηβεία και Κατάχρηση Νόμιμων και Παράνομων Ουσιών: Αποτελεί για πολλούς το πιο σημαντικό πρόβλημα όχι μόνο της εφηβείας αλλά και της κοινωνίας μας ολόκληρης, και πιθανόν να είναι, καθώς τα ναρκωτικά τις πιο πολλές φορές αποτελούν ένα ταξίδι χωρίς γυρισμό. Η τάση των εφήβων να εξαρτώνται από αυτά έχει να κάνει με τα χαρακτηριστικά της εύθραυστης εφηβικής προσωπικότητας: Χαμηλή αυτοεκτίμηση, που διογκώνεται και ξεφουσκώνει τάχιστα, άγχος, δυσκολία στις κοινωνικές σχέσεις, περιέργεια η, ανάγκη συμμετοχής σε μια παρέα, η επιθυμία τους να δείξουν πως μεγάλωσαν, η αμφισβήτηση των κοινωνικών κανόνων, όλα αυτά αποτελούν ευαίσθητους παράγοντες που δύνανται να οδηγήσουν τους εφήβους στη δοκιμή αρχικά και στον εθισμό μετέπειτα σε εξαρτησιογόνες ουσίες. Δεν μπαίνω στον πειρασμό να προτείνω λύσεις για το θέμα αυτό. Οι ρίζες του είναι τόσο βαθιές και πολυσύνθετες και μια επιφανειακή και ευκαιριακή του προσέγγιση θα ήταν ανεύθυνη. Επιτρέψτε μου ωστόσο να επισημάνω πως οι έφηβοι ενδιαφέρονται ελάχιστα για το μέλλον τους, η ζωή τους είναι το παρών, και προειδοποιήσεις που έχουν να κάνουν με την μελλοντική τους υγεία λίγο μπορούν να τους αγγίξουν. Δυστυχώς τα ναρκωτικά έχουν συνυφαστεί με τη διαδικασία της κοινωνικοποίησης κατά την εφηβεία, με το μεγάλωμα του εφήβου και οποιαδήποτε αντιμετώπιση πρέπει να το λαβαίνει αυτό υπ’ όψιν της.

β) Εφηβεία και Διαταραχές διατροφής. Στις διαταραχές διατροφής εντάσσονται η νευρική ανορεξία και η βουλιμία. Οι διαταραχές αυτές δεν είναι τόσο συχνές όσο η κατάχρηση εξαρτησιογόνων ουσιών αλλά η συχνότητά τους αυξάνεται ανησυχητικά τα τελευταία χρόνια και είναι θανατηφόρες, η ανορεξία μάλιστα σε ένα ποσοστό 10 % των περιπτώσεων. Η νευρική ανορεξία πλήττει πολύ πιο συχνά τα κορίτσια από ότι τα αγόρια και μπορεί να εγκαθιδρυθεί ακόμα κι από την ηλικία των 12 ετών. Χαρακτηρίζεται από μια έντονη ενασχόληση του εφήβου με το σώμα του και το φόβο της παχυσαρκίας. Τα άτομα με νευρική ανορεξία πιστεύουν πως είναι παχύσαρκα ακόμα κι αν είναι σκελετωμένα. Απέχουν συστηματικά από το φαγητό και βρίσκονται σε δίαιτες διαρκείας. Συχνά έχουν βουλιμικά επεισόδια κατά τα οποία καταβροχθίζουν μεγάλες ποσότητες φαγητού και μετά της αφαιρούν με προκλητό εμετό. Είναι μια αρκετά επικίνδυνη κατάσταση καθώς αν δεν αντιμετωπισθεί οδηγεί σε ασιτία και σε κάποιες περιπτώσεις στο θάνατο. Αντίθετα η βουλιμία χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια καταβρόχθισης φαγητού που συχνά συνοδεύονται από εμετό. Τα βουλιμικά άτομα μέσα από τους επαναλαμβανόμενους εμετούς διαταράσσουν το πεπτικό τους σύστημα και την ηλεκτρολυτική τους ισορροπία με δυσάρεστες επιπτώσεις. Όπως γίνεται κατανοητό και οι δύο αυτές διαταραχές είναι αρκετά σοβαρές και χρήζουν εξειδικευμένης και άμεσης αντιμετώπισης. Αν και πολλοί παράγοντες έχουν ενοχοποιηθεί ως υπεύθυνοι για τη γένεση και τη συντήρηση αυτών των διαταραχών, τελευταία έχει γίνει σαφές πως πρόκειται για πολιτισμικές διαταραχές. Αυτό σημαίνει πως γεννιούνται και συντηρούνται στη βάση των προτύπων ομορφιάς που προβάλει κάθε κοινωνία. Έτσι σε χώρες της Αφρικής και σε άλλες κοινωνίες που δεν προβάλλονται τα καχεκτικά μοντέλα ως πρότυπο ομορφιάς, οι διαταραχές αυτές είναι άγνωστες. Και πάλι ένοχοι φαίνεται να είναι οι εμπορικές εταιρείας μόδας κι ομορφιάς, οι οποίες για να μεγιστοποιήσουν το κέρδος τους, προβάλλουν τον υποσιτισμό ως πρότυπο κομψότητας. Όπως και να χει η νευρική ανορεξία και η νευρική βουλιμία είναι δυνητικά θανατηφόρες διαταραχές που πρέπει να αντιμετωπίζονται στα πρώτα τους στάδια με τη δέουσα σοβαρότητα.

Τέλος, θα αναφερθούμε στις σχέσεις των εφήβων με το άλλο φύλο, όχι σαν πρόβλημα αλλά σαν μια πηγή ευχαρίστησης και άγχους ταυτόχρονα, που μπορεί να έχει πολύ βοηθητικές αλλά και δυσάρεστες συνέπειες. Οι έφηβοι θέλουν να αρέσουν στο άλλο φύλο, ώστε να νιώσουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και να διαπιστώσουν πως μπορούν να παίξουν σωστά τους νεοαποκτηθέντες τους ρόλους του άντρα και της γυναίκας. Από την άλλη ωστόσο, είναι άπειροι, η αυτοπεποίθησή τους είναι εύθραυστη και τα όρια τους ασαφή. Έτσι, τείνουν να ερωτεύονται_ πλατωνικά και μη_ ναα εξιδανικεύουν τους συντρόφους τους, να δίνουν υποσχέσεις παντοτινής αγάπης και να πλήγονται έντονα. Όλα αυτά τα παιχνίδια είναι απαραίτητα ώστε οι έφηβοι να μπορέσουν να γνωρίσουν καλύτερα τον εαυτό τους, και να αποκτήσουν πολύτιμες εμπειρίες για το μέλλον. Προσοχή χρειάζεται ώστε οι έφηβοι να είναι ενημερωμένοι γύρω από το σεξ και την αντισύλληψη και σε καμιά περίπτωση να μην κάνουν κάτι παρορμητικό για το οποίο δεν είναι απολύτως σίγουροι. Κατά τη γνώμη μου η κύρια _ αλλά όχι η μόνη _ πηγή πληροφόρησης των εφήβων για το σεξ δεν πρέπει να είναι ούτε οι συνομήλικοί τους, αλλά ούτε και οι επιστήμονες. Στην πρώτη περίπτωση η πληροφόρηση θα είναι ανεύθυνη, στη δεύτερη θα είναι ψυχρή και μηχανική. Οι γονείς είναι αυτοί που μπορούν υπεύθυνα και με ευαισθησία να μεταδώσουν στα παιδιά τους όλα όσα πρέπει να ξέρουν για το σεξ. Κάπου εδώ τελειώνει η σημερινή μας διάλεξη για την εφηβεία. Θέλω να κλείσω τονίζοντας πως η εφηβεία είναι, και πρέπει να είναι, μια υπέροχη περίοδος αποκαλύψεων κι έντονων εμπειριών. Εμείς οι μεγάλοι πρέπει να παρέχουμε στους εφήβους ένα δίκτυ ασφαλείας, να αποτελούμε μια σταθερή βάση ώστε οι εξερευνήσεις των εφήβων να γίνονται με ασφάλεια. Στην εφηβεία οι συγκρούσεις είναι απαραίτητες και η απουσία συγκρούσεων μάλλον είναι αυτή που θα πρέπει να μας θορυβήσει. Οι γονείς καλούνται να οπλιστούν με υπομονή, επιμονή και χιούμορ ώστε να συνοδεύσουν τα παιδιά τους στο ταξίδι τους προς τον κόσμο των ενηλίκων.

Ευάγγελος Καναβιτσάς
Ψυχολόγος,

Κατηγορίες:
Νέα

Tα 7 θαύματα του σύγχρονου κόσμου από drone!

| 0 ΣΧΟΛΙΑ
 

earth-wonders

 

Τα 7 νέα θαύματα του κόσμου επιλέγησσαν το 2007! Παρακάτω τα βλέπουμε σε 7 εντυπωσιακές φωτογραφίες τραβηγμένες από drone!

1. Σίτζεν Ίτζα, Μεξικό

Chichen Itza

2. Χριστός Λυτρωτής, Βραζιλία

Christ The Redeemer in Rio de Janeiro

Christ The Redeemer in Rio de Janeiro-2

3. Κολλοσαίο, Ιταλία

Colosseum

4. Σινικό Τείχος, Κίνα

Great Wall

5. Μάτσου Πίτσου, Περού

Machu

 6. Πέτρα, Ιορδανία

Petra

7. Ταζ Μαχάλ, Ινδία

Taj Mahal

————

Σύμφωνα με την παγκόσμια ψηφοφορία στο Internet που έληξε στις 07/07/07, ανακοινώθηκαν στη Λισσαβόνα της Πορτογαλίας, τα αποτελέσματα για τα νέα 7 θαύματα του κόσμου. Η ιδέα ήταν ενός Ελβετοκαναδού κινηματογραφιστή, του Μπερνάρντ Ουέμπερ, ο οποίος σκέφτηκε να αναδείξει την αρχιτεκτονική του σύγχρονου κόσμου.

Οι 21 υποψηφιότητες ήταν:

1. Ακρόπολη – Αθήνα, Ελλάδα
2. Παλάτι της Αλάμπρα – Γρανάδα, Ισπανία
3. Ναός του Ανγκόρ – Καμπότζη
4. Τσίτσεν Ίτζα – Γιουκατάν, Μεξικό
5. Άγαλμα του Χριστού του Λυτρωτή – Ρίο ντε Τζανέιρο, Βραζιλία
6. Κολοσσαίο – Ρώμη, Ιταλία
7.Τα αγάλματα στα Νησιά του Πάσχα – Χιλή
8. Πύργος του Άιφελ – Παρίσι, Γαλλία
9. Σινικό Τείχος – Κίνα
10. Αγία Σοφία – Κωνσταντινούπολη, Τουρκία
11. Ναός Κιομίζου – Κιότο, Ιαπωνία
12. Κρεμλίνο – Μόσχα, Ρωσία
13. Μάτσου Πίτσου – Περού
14. Κάστρο Νοϊσβανστάιν – Φούσεν, Γερμανία
15. Πέτρα – Ιορδανία
16. Η Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας – Αίγυπτος
17. Άγαλμα της Ελευθερίας – Νέα Υόρκη, ΗΠΑ
18. Στόουνχεντζ – Αμεσμπέρι, Μεγάλη Βρετανία
19. Όπερα του Σίδνει – Αυστραλία
20. Ταζ Μαχάλ – Άγκρα, Ινδία
21. Τιμπουκτού – Μάλι, Αφρική

Με την ευκαιρία, να θυμηθούμε τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου:

Ο Φάρος της Αλεξάνδρειας (280 π.Χ.)

Κατασκευάστηκε τον 3ο αιώνα π.Χ. και παρέμεινε σε λειτουργία έως την πλήρη καταστροφή του από δύο σεισμούς τον 14ο αιώνα μ.Χ. Ήταν ένας πύργος συνολικού ύψους 140 μέτρων και ήταν για εκείνη την εποχή το πιο ψηλό ανθρώπινο οικοδόμημα του κόσμου μετά τις πυραμίδες του Χέοπα και του Χεφρήνου ή Χεφρένης. Κατασκευάστηκε από κομμάτια άσπρης πέτρας και ήταν δομημένος σε τέσσερα επίπεδα. Το χαμηλότερο ήταν η τετράγωνη βάση, το δεύτερο ήταν ένα τετράγωνο κτίσμα, το τρίτο οκτάγωνο κτίσμα και το τέταρτο το ψηλότερο ένα κυκλικό κτίσμα επί της κορυφής του οποίου το άγαλμα του Ποσειδώνα ή Απόλλωνα. Στο τέταρτο επίπεδο υπήρχε ένας καθρέπτης που αντανακλούσε το φώς του ήλιου κατά την διάρκεια της μέρας ενώ το βράδυ έκαιγε μία φλόγα για να προειδοποιεί τα διερχόμενα πλοία για την ύπαρξη εμποδίων. Για τη συντήρηση της φωτιάς χρειάζονταν τεράστιες ποσότητες καυσίμων. Την τροφοδοτούσαν με ξύλα, που μετέφεραν χάρη στο σπειροειδές κεκλιμένο επίπεδο άλογα και μουλάρια. Πίσω από τη φωτιά υπήρχαν φύλλα ορείχαλκου που αντανακλούσαν τη λάμψη προς τη θάλασσα. Τα πλοία μπορούσαν να τη διακρίνουν από 50 χιλιόμετρα μακριά. Κατά το δωδέκατο αιώνα το λιμάνι της Αλεξάνδρειας γέμισε από λάσπη και τα πλοία έπαψαν να το χρησιμοποιούν. Ο φάρος έπεσε σε αχρηστία. Ενδεχομένως τα φύλλα του ορειχάλκινου κάτοπτρου αποσπάστηκαν κι έγιναν νομίσματα. Κατά το δέκατο τέταρτο αιώνα ένας σεισμός κατάστρεψε το φάρο. Μερικά χρόνια αργότερα οι Μουσουλμάνοι χρησιμοποίησαν τα υλικά του για την κατασκευή ενός οχυρού. Το οχυρό αυτό ανακατασκευάστηκε και παραμένει ακόμη στη θέση του πρώτου φάρου στον κόσμο.

Ο Ναός της Αρτέμιδος στην Έφεσο (356 π.Χ)

Ο ναός της Αρτέμιδος βρισκόταν στην Έφεσο της σημερινής Τουρκίας. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι χρειάστηκαν 120 χρόνια για να αποπερατωθεί ενώ είχε αρχικά ξεκινήσει από τον βασιλιά της Λυδίας, Κροίσο. Ο ναός κτίστηκε από μάρμαρο και ασβεστόλιθο, υλικά που μεταφέρθηκαν από γειτονικούς λόφους. Κάπου 120 μαρμάρινοι κίονες υποστήριζαν το κύριο τμήμα του ναού. Κάθε κίονας είχε ύψος 20 μέτρα. Οι τεράστιοι ογκόλιθοι μεταφέρθηκαν εκεί με τροχαλίες και συνδέθηκαν με μεταλλικούς πείρους. Μετά την ολοκλήρωση της οροφής καλλιτέχνες διακόσμησαν το κτίριο με υπέροχες γλυπτές παραστάσεις. Στη μέση του ναού υπήρχε το μαρμάρινο άγαλμα της Άρτεμης. Ο ναός υπήρξε από τους μεγαλύτερους του κλασικού κόσμου, πολύ μεγαλύτερος από τον Παρθενώνα που χτίστηκε αργότερα στην Αθήνα. Η βάση των θεμελίων του είχε μήκος 131 μέτρα και πλάτος 79 μ. Το 356 π.Χ. ο ναός καταστράφηκε από πυρκαγιά. Τη φωτιά την έβαλε κάποιος Ηρόστρατος, που θέλησε με τον τρόπο αυτό να γίνει διάσημος. Κατά σύμπτωση, την ημέρα της καταστροφής του ναού, γεννήθηκε ο Μέγας Αλέξανδρος. Αργότερα, ο Αλέξανδρος επισκέφτηκε την Έφεσο και έδωσε διαταγής να οικοδομηθεί και πάλι ο ναός, στην ίδια θέση. Ο ναός του Αλέξανδρου επέζησε μέχρι τον 3ο μ.Χ. αιώνα. Με το πέρασμα του χρόνου η λάσπη κατέκλυσε το λιμάνι της Εφέσου και η πόλη κατάντησε ασήμαντη! Οι Γότθοι λεηλάτησαν στη συνέχεια το ναό και οι πλημμύρες ολοκλήρωσαν την καταστροφή Σήμερα ό,τι απομένει από το ναό στη Έφεσο είναι λίγοι ογκόλιθοι των θεμελίων και ένας μόνο αναστηλωμένος κίονας!

 

Το άγαλμα του Δία στην Ολυμπία (430 π.Χ)

Το Άγαλμα του Ολυμπίου Διός ήταν από τα πιο μεγαλοπρεπή μνημεία που κατασκευάστηκαν στην αρχαιότητα. Φιλοτεχνήθηκε από τον διάσημο γλύπτη της εποχής, Φειδία γύρω στο 430 π.Χ. και τοποθετήθηκε ως λατρευτικό άγαλμα στο Ναό του Δία στην Ολυμπία. Η γλύπτης Φειδίας, ήδη είχε φτιάξει άλλα δύο υπέροχα αγάλματα στην Αθήνα, της θεάς Αθηνάς. Στην Ολυμπία ο Φειδίας με τους συνεργάτες του αρχικά έφτιαξε μια ξύλινο κατασκευή προκειμένου να λειτουργήσει ως σκελετός του αγάλματος. Στη συνέχεια το κάλυψαν με πλάκες από ελεφαντόδοντο για να απεικονίσουν τη γυμνή επιδερμίδα του θεού και φύλλα χρυσού για τα ενδύματά του. Οι τεχνίτες κάλυψαν τις συνδέσεις τόσο καλά ώστε τα άγαλμα να δείχνει ενιαίο. Το άγαλμα ήταν τοποθετημένο πάνω σε θρόνο με ένθετες διακοσμήσεις από έβενο και πολύτιμους λίθους. Όταν ολοκληρώθηκε το ύψος του ήταν 13 μέτρα και το κεφάλι του έφτανε σχεδόν στην οροφή του ναού. Έδινε την εντύπωση πως αν σηκωνόταν ο Ζευς όρθιος θα σάρωνε την οροφή! Στους τοίχους του ναού κατασκευάστηκαν εξέδρες προκειμένου οι επισκέπτες να θαυμάζουν από κοντά το πρόσωπο του θεού.Μετά την κατάργηση των Ολυμπιακών Αγώνων το 393 μ.Χ. το άγαλμα μεταφέρθηκε το 394 μ.Χ., στην πρωτεύουσα της Βυζαντινής αυτοκρατορίας, στην Κωνσταντινούπολη, όπου και εικάζεται ότι καταστράφηκε από φωτιά το 475 μ.Χ.

Ο Κολοσσός της Ρόδου

Ήταν ένα τεράστιο σε διαστάσεις άγαλμα το οποίο απεικόνιζε τον θεό Ήλιο. Ανεγέρθηκε από τον Χάρη τον Λίνδιο μαθητή του Λύσιππου τον 3ο αιώνα π.Χ. Είχε το ίδιο περίπου μέγεθος με το Άγαλμα της Ελευθερίας που βρίσκεται στη Νέα Υόρκη, αν και στηριζόταν σε χαμηλότερη βάση. Κατασκευάστηκε από ορείχαλκο και είχε ύψος 33 μέτρα. ο ορειχάλκινο περίβλημα στερεώθηκε επάνω σε ένα σιδερένιο σκελετό. Το άγαλμα ήταν κούφιο στο εσωτερικό και καθώς προχωρούσε η κατασκευή του οι εργάτες γέμιζαν τα κενά με βαριές πέτρες προκειμένου να διασφαλίσουν τη σταθερότητά του. Ο Κολοσσός ολοκληρώθηκε γύρω στο 280 π.Χ. Γύρω στο 226 π.Χ., δηλαδή λιγότερο από πενήντα χρόνια μετά την ολοκλήρωσή του, ο Κολοσσός έπεσε. Τον συγκλόνισε ένας σεισμός και τον έκοψε από τα γόνατα. Ένας χρησμός συμβούλεψε τους Ρόδιους να μην τον ξαναστήσουν κι έτσι τον άφησαν πεσμένο στο έδαφος Παρέμεινε στη θέση αυτή για 900 χρόνια και πολλοί επισκέπτες είδαν το πεσμένο άγαλμα του θεού Ήλιου. Το 654 μ.Χ. ένας Σύρος πρίγκιπας κατέλαβε τη Ρόδο και απογύμνωσε το άγαλμα από τις ορειχάλκινες πλάκες. Λέγεται ότι τις μετέφερε στη Συρία χρησιμοποιώντας 900 καμήλες. Ο ορείχαλκος πουλήθηκε στους εμπόρους που μάλλον τον έλιωσαν και τον έκοψαν σε νομίσματα.

Οι Κρεμαστοί Κήποι της Βαβυλώνας

Οι κρεμαστοί κήποι της Βαβυλώνας πιθανολογείται ότι αποτελούσαν μέρος των εξωτερικών τειχών της Βαβυλώνας. Εικάζεται ότι χτίστηκαν περίπου το 600 π.Χ. απο τον βασιλιά της δυναστείας των Βαβυλωνίων, Ναβουχοδονόσορα τον Β’ για να ικανοποιηθεί η σύζυγός του Αμυίτις που νοσταλγούσε τα πράσινα βουνά της πατρίδας της, Μηδίας, και ήθελε να διατρέφεται με φυτά που υπήρχαν στη χώρα της αλλά όχι στη Βαβυλώνα. Για το λόγο αυτό στους κρεμαστούς κήπους υπήρχε και βοτανικός κήπος όπου καλλιεργούνταν εκείνα τα φυτά. Οι Κρεμαστοί Κήποι κατασκευάστηκαν μάλλον κοντά στον ποταμό Ευφράτη. Αποτελούνταν από διαδοχικές αναβαθμίδες, όπου η ψηλότερη πρέπει να είχε 40 μέτρα ύψος. Εκεί φύτρωνε κάθε είδος δέντρου και φυτού, που μεταφέρθηκαν με βοϊδάμαξες από κάθε περιοχή της αυτοκρατορίας. Ανάμεσά τους υπήρχαν συκιές, αμυγδαλιές, καστανιές, ροδιές, τριανταφυλλιές, νούφαρα, και αρωματικοί θάμνοι. Υπήρχε ένα πολύ καλό υδρευτικό σύστημα που τροφοδοτούσε συνεχώς τα φυτά με νερό από τον Ευφράτη. Το νερό του συστήματος το αντλούσαν με δοχεία που τα ανέβαζαν με τα χέρια τους ή με μάγγανο οι δούλοι! Στη συνέχεια το νερό κατέβαινε στις πιο χαμηλές αναβαθμίδες από αυλάκια και τεχνικούς καταρράκτες, διατηρώντας το έδαφος πάντα υγρό.

Το Μαυσωλείο της Αλικαρνασσού

Ήταν ο τάφος του Μαύσωλου, Πέρση σατράπη της Καρίας από το 377 μέχρι το 353 π.Χ. Υπολογίζεται ότι το ύψος του Μαυσωλείου ήταν 45 μέτρα και ήταν λευκού χρώματος. Οι Έλληνες αρχιτέκτονες, Σάτυρος και Πύθεος, το σχεδίασαν και άλλοι τέσσερις Έλληνες γλύπτες το φιλοτέχνησαν. Ο Μαύσωλος, παντρεύτηκε την αδερφή του, την Αρτεμισία. Όταν απέκτησε πλούτο και δύναμη σχεδίασε έναν τάφο για τον ίδιο και τη βασίλισσα. Έναν τάφο τόσο μεγαλόπρεπο που θα θύμιζε ανά τους αιώνες, τη δόξα του. Ωστόσο, ο Μαύσωλος πέθανε πριν τελειώσει το έργο του, το οποίο ολοκλήρωσε η Αρτεμισία γύρω στο 350 π.Χ. Το όνομα Μαυσωλείο το πήρε από το ίδιο το όνομα του βασιλιά και το ίδιο έχει επικρατήσει να λέγεται ακόμη και σήμερα για κάθε κρατικό μεγαλόπρεπο τάφο π.χ. το Μαυσωλείο του Λένιν, στη Μόσχα. Οι στάχτες του βασιλικού ζεύγους τοποθετήθηκαν μέσα σε χρυσά αγγεία στον ταφικό θάλαμο στη βάση του οικοδομήματος. Πέτρινοι λέοντες ανέλαβαν τη φύλαξη του θαλάμου. Επάνω από την ισχυρή πέτρινη βάση υψώθηκε ένα κτίσμα, όμοιο με αρχαίο ελληνικό ναό, περιζωμένο από κίονες και αγάλματα. Στην κορυφή του κτιρίου υπήρχε μια κλιμακωτή πυραμίδα και επάνω σ’ αυτήν, σε ύψος 43 μέτρων από το έδαφος, στήθηκε το άγαλμα ενός άρματος, που το έσερναν άλογα. Μέσα στο άρμα υπήρχαν ίσως τα αγάλματα του βασιλιά και της βασίλισσας. Δεκαοχτώ αιώνας αργότερα ένας φοβερός σεισμός κατάστρεψε το Μαυσωλείο. Το 1489, χριστιανοί Ιππότες του Αγίου Ιωάννου, πήραν τα υλικά προκειμένου να οικοδομήσουν το γειτονικό φρούριο. Ορισμένα τείχη του φρουρίου χτίστηκαν από πράσινους ογκόλιθους που κάποτε πλαισίωναν το κύριο τμήμα του Μαυσωλείου. Μερικά χρόνια αργότερα οι Ιππότες ανακάλυψαν τον ταφικό θάλαμο του Μαύσωλου και της Αρτεμισίας. Αλλά μια νύχτα τον άφησαν αφύλαχτο, με αποτέλεσμα να τον λεηλατήσουν οι πειρατές και να αρπάξουν όσα χρυσά και άλλα πολύτιμα αντικείμενα υπήρχαν. Πέρασαν άλλα 300 χρόνια μέχρι να ερευνήσουν την περιοχή οι αρχαιολόγοι. Ανέσκαψαν τμήμα των θεμελίων του Μαυσωλείου και βρήκαν αγάλματα και άλλα γλυπτά που διατηρήθηκαν ανέπαφα. Ανάμεσά τους εντόπισαν και μεγάλα αγάλματα, τα οποία ίσως παρίσταναν το βασιλέα και τη βασίλισσα. Το 1857 τα μετέφεραν στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου κι εκεί βρίσκονται ακόμη. Τα τελευταία χρόνια έγιναν κι άλλες ανασκαφές κι έτσι σήμερα λίγες πέτρες θυμίζουν τη δόξα του Μαυσωλείου της Αρχαίας Αλικαρνασσού.

________________

by Αντικλείδι , https://antikleidi.com

Κατηγορίες:
Νέα

Είναι ένας υπέροχος κόσμος εκεί έξω

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

 

Ενα πανέμορφο ουράνιο τόξο πάνω από τις Νήσους Φερόε, ένας καπετάνιος δαμάζει τα κύματα της Βαλτικής, μικροί βουδιστές ξεκαρδίζονται παρακολουθώντας ένα βίντεο σε κινητό, η μαγευτική κοιλάδα του Θορ στην Ισλανδία: είναι μερικές από τις εικόνες που βραβεύτηκαν στον φετινό διαγωνισμό OPOTY, σε κατηγορίες όπως Τοπία, Αγρια φύση, Drone, Ταξίδι και Περιπέτεια. Tο έγκριτο περιοδικό «Outdoor Photography» διοργάνωσε για έβδομη χρονιά τον διαγωνισμό για τον καλύτερο φωτογράφο υπαίθρου και οι εικόνες του προσφέρουν μία μοναδική ματιά στον πλανήτη μας

«Πνεύμα του Ταξιδιού». «Τρεις ημέρες αναμονής σε μία τέντα στη βροχή και μία δύσκολη διαδικασία σύνθεσης της τελικής εικόνας από εννιά διαφορετικές λήψεις, αλλά άξιζε τον κόπο» όπως λέει ο ίδιος φωτογράφος, καθώς ο «φάρος Καλούρ στις νήσους Φερόε, βρίσκεται στο ομορφότερο μέρος του πλανήτη»

 

«Θέα από Ψηλά». Ηλιοβασίλεμα, ο ποταμός Πινγκ και δύο ντόπιοι που οδηγούν μηχανάκι πάνω στην ειδικά σχεδιασμένη γέφυρα. Οταν ο φωτογράφος συνάντησε αυτή την υπέροχη στιγμή στο Τσιάνγκ Μάι της Ταϊλάνδης, έσπευσε να την απαθανατίσει με το drone του. @Tom Sweetman

 

«Το Πνεύμα του Ταξιδιού». Τα κόκκινα αεροπλάνα της Air Greenland ξεχωρίζουν στο χιονισμένο, πολυσύχναστο αεροδρόμιο Kangerlussuaq της Γροιλανδίας. Αυτό το απλό χρωματικό μοτίβο της εικόνας τράβηξε την προσοχή του φωτογράφου, ο οποίος περίμενε τρεις ημέρες την πτήση του να αναχωρήσει λόγω κακοκαιρίας. @Andy Holliman

 

«Μικρός Κόσμος». «Το φυτό σπαράγγι στον κήπο μου προσφέρει καταφύγιο στην άγρια Φύση. Συνήθως ψάχνω για αράχνες μέσα σε αυτό για να φωτογραφίσω, αλλά εκείνο το απόγευμα μετά από έντονη βροχή, είχε καταληφθεί από σαλιγκάρια. Το φως πίσω προέρχεται από έναν φωτισμένο καρπό του φυτού. Πάντα προσπαθώ να επισκέφτομαι το φυτό μετά από βροχή, καθώς οι φωτισμένες σταγόνες ζωντανεύουν την εικόνα» γράφει ο βρετανός φωτογράφος από το Εσεξ. @William Mallett

 

 

 

«Ζήσε την Περιπέτεια». Ο έμπειρος καπετάνιος Γιάσεκ Πασικόφσκι διασχίζει την Βαλτική Θάλασσα, από τις ακτές της Σουηδίας με κατεύθυνση την Πολωνία, μέσα σε τρομερή καταιγίδα και άγρια κύματα, παραμένοντας ήρεμος και χαλαρός. @Mikolaj Nowacki

 

 

«Στην Ακρη του Νερού». Ενα τοπίο που κόβει την ανάσα, η κοιλάδα του Θορ στην Ισλανδία, όπου παραλίγο ο φωτογράφος να βουλιάξει με το αυτοκίνητό του στον ποταμό πριν τραβήξει το παραπάνω εκπληκτικό καρέ. @Witold Ziomek

 

«Υποφωτισμένο». Τους καλοκαιρινούς μήνες, το ψάρι Sohal Surgeonfish τείνει να ζευγαρώνει και να γεννάει στην κορυφή των υφάλων της Ερυθράς Θάλασσας. Τα συγκεκριμένα ψάρια προστατεύουν με κάθε τρόπο τα αυγά τους και σπεύδουν να επιτεθούν σε οτιδήποτε εισβάλλει στην περιοχή. Συχνά χτυπούν με την ουρά τους, η οποία έχει μια οσφυϊκή προεξοχή κοφτερή όσο και το νυστέρι χειρουργού, τον εισβολέα. Για αυτό σιγουρευτείτε ότι δεν είστε πολύ κοντά, καθώς τα χέρια ενός φωτογράφου γίνονται πολύ εύκολα στόχος και συχνά κόβονται», μας ενημερώνει ο Σαϊντ Ρασίντ. @Saeed Rashid

 

Φιναλίστ στη κατηγορία το «Πνεύμα του Ταξιδιού». Ορφανά που εκπαιδεύονται για να γίνουν βουδιστές μοναχοί στο μοναστήρι Shwe Gu της Μιανμάρ, ξεσπούν σε γέλια με το αστείο βίντεο που τους δείχνει ο φωτογράφος στο κινητό του. «Μόλις τους είδα να γελούν, αμέσως έβγαλα την κάμερά μου γα να αιχμαλωτίσω τη μαγική στιγμή» γράφει ο ινδονήσιος φωτογράφος. @Gunarto Gunawan

 

«Ματιά στην Αγρια Φύση». Δύο καμηλοπάρδαλεις και τρεις αφρικανικές αντιλόπες μέσα στη βροχή στο Εθνικό Πάρκο του Ναϊρόμπι, στην Κένυα, όπου φιλοξενούνται επίσης και λιοντάρια. Σύμφωνα με τον φωτογράφο είναι αμυντικός μηχανισμός για διαφορετικά είδη θηραμάτων να μένουν μαζί προκειμένου να προστατευτούν από ελλοχεύοντες θηρευτές. @Jose Fragozo

 

«Νέος Φωτογράφος». Ενα κριάρι του είδους προς εξαφάνιση Σιέρα Νεβάδα στέκεται μεγαλοπρεπές στους -25 βαθμούς Κελσίου, στη Βρετανική Κολομβία του Καναδά. @Josiah Launstein

 

«Φως στη Γη». «Υπέροχες και σπάνιες συνθήκες στο Βόρειο Γιόρκσαϊρ που δεν γινόταν να μην αποτυπώσω: πυκνή ομίχλη και μια ιδέα ζεστού φωτός καθώς ο πρωινός ήλιος προσπαθεί να βγει» γράφει ο φωτογράφος στη συνοδευτική λεζάντα. @Simon Baxter

_______________________

  by Αντικλείδι , https://antikleidi.com

Κατηγορίες:
Νέα

Γιατί οι σημερινοί έφηβοι διασκεδάζουν λιγότερο

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

 

Οι έφηβοι της iGen, δηλαδή οι σημερινοί έφηβοι, μεγάλωσαν με κινητά, είχαν λογαριασμό στο Instagram πριν πάνε γυμνάσιο και δεν θυμούνται την εποχή πριν το Ίντερνετ. Αλλά περνούν λιγότερο χρόνο διασκεδάζοντας από κάθε άλλη προηγούμενη γενιά.

Την ίδια τάση εμφανίζουν και οι φοιτητές. Οι σημερινοί νέοι περνούν δύο ώρες την εβδομάδα διασκεδάζοντας, π.χ. πηγαίνοντας σε πάρτι, ενώ εκείνοι της Generation X ξόδευαν τριπλάσιες ώρες. Αλλά η μείωση των ωρών διασκέδασης της iGen δεν οφείλεται στο ότι οι σημερινοί έφηβοι ασχολούνται περισσότερο με τα μαθήματά τους: η ώρα που αφιερώνουν στο σπίτι για τις εργασίες του σχολείου είναι ίση ή λιγότερη από τις προηγούμενες γενιές.

Έρευνα ανάμεσα στους πρωτοετείς φοιτητές του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Σαν Ντιέγκο στις ΗΠΑ, που δημοσιεύεται στο περιοδικό Wired, έδειξε ότι τα περισσότερα πάρτυ στα οποία είχαν πάει την τελευταία χρονιά στο λύκειο είχαν οργανωθεί από ενήλικες (γονείς ή δασκάλους). Καμία σχέση με τα πάρτι που διοργάνωναν οι νέοι της δεκαετίας του ’80 όταν έλειπαν οι γονείς τους, μεθούσαν και «κατέστρεφαν» το σπίτι με τους φίλους τους.

Γιατί είναι λιγότερο δημοφιλή τα πάρτυ σήμερα; Ο Κέβιν, που έλαβε μέρος στην έρευνα, έχει μια αληθοφανή εξήγηση: «Ο κόσμος πάει σε πάρτυ επειδή βαριέται _ θέλει να κάνει κάτι. Σήμερα έχουμε το Netflix, μπορούμε να βλέπουμε σειρές ασταμάτητα. Υπάρχουν τόσα να κάνουμε στο Ίντερνετ».

Επίσης, οι σημερινοί έφηβοι έχουν άλλους τρόπους για να επικοινωνούν, όπως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το πάρτυ δεν τελειώνει ποτέ αλλά γίνεται στο Snapchat.

Οι έφηβοι της iGen δεν βλέπουν ούτε τους φίλους τους. Ο αριθμός όσων συναντώνται με τους φίλους τους καθημερινά μειώθηκε στο μισό μέσα σε 15 χρόνια, και η μεγαλύτερη μείωση καταγράφηκε πρόσφατα. Η iGen περνά λιγότερο χρόνο αλληλεπιδρώντας με τους φίλους της από κάθε άλλη προηγούμενη γενιά.

 

Η έρευνα στους πρωτοετείς του πανεπιστημίου στο Σαν Ντιέγκο έδειξε ότι οι σημερινοί φοιτητές περνούν τέσσερις ώρες λιγότερες την εβδομάδα συναντώντας τους φίλους τους και τρεις ώρες λιγότερες διασκεδάζοντας απ’ όσες οι φοιτητές στα τέλη της δεκαετίας του ’80 -δηλαδή επτά ώρες λιγότερες την εβδομάδα αλληλεπιδρώντας κοινωνικά πρόσωπο με πρόσωπο.

Αυτό σημαίνει ότι η iGen βλέπει τους φίλους της μία ώρα την ημέρα λιγότερο απ’ όσο η Generation X και οι Millennials. Το οποίο ισοδυναμεί με μία ώρα λιγότερο για οικοδόμηση κοινωνικών δεξιοτήτων. Η ώρα αυτή δεν αντικαθίσταται με μελέτη αλλά με χρόνο μπροστά από κάποια οθόνη.

Ποιοι ακριβώς ανήκουν στην iGen και ποιοι συγκαταλέγονται στους Millennials; Οι Millennials ήδη «γερνάνε» -οι μεγαλύτεροι από αυτούς πλησιάζουν τα 40. Η γενιά που τους ακολουθεί ονομάζεται iGen και οι μεγαλύτεροι από αυτούς τελειώνουν σήμερα τα πανεπιστήμιο. Οι New York Times βάζουν μια τάξη: οι Millennials γεννήθηκαν μεταξύ 1981 και 2000, η Generation X μεταξύ 1965 και 1980 και οι baby boomers μεταξύ 1946 και 1964

______________________

~ Τάνια Μποζανίνου

   Πηγή:  news.in.gr

by Αντικλείδι , https://antikleidi.com

Κατηγορίες:
Νέα

Διάσημες φράσεις που αγνοούμε ή μπερδεύουμε τη σημασία τους

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

 

Πολλά δημοφιλή αποφθέγματα συχνά χάνονται στη μετάφραση. Ορισμένοι, όχι πολλοί, τα γνωρίζουν απ’έξω κι ανακατωτά. Άλλοι “κάπου” τα έχουν ακούσει, αλλά δεν είναι βέβαιοι τι σημαίνουν – κάτι σπουδαίο όμως, μάλλον. Ένας φιλόλογος, ίσως εδώ να αναφωνούσε ανήσυχος: “Πού βαδίζουμε κύριοι; O tempora! Ο mores!” Δηλαδή, Ω καιροί, Ω ήθη! Το είχε πει ο Κικέρων το 63 π.Χ. κι έκτοτε χρησιμοποιείται για να εκφράσει κανείς ανησυχία για την κατάπτωση των ηθών. Ή, πιο συχνά, για να σαρκάσει.

Η ουσία αυτών των αποφθεγμάτων βρίσκεται κυρίως στο περιεχόμενο, όχι στη γλώσσα. Και η μετάφρασή τους μας συνδέει καλύτερα με την ουσία.

Houston, we have a problem

Μπορεί το πλήρωμα του Apollo 13 να μην κατάφερε να προσγειωθεί στο φεγγάρι, έμεινε όμως στην ιστορία χάρη στην ατάκα με την οποία ανέφερε στη βάση του Χιούστον ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα. Από τότε χρησιμοποιείται κυρίως για πλάκα, όταν τα πράγματα γίνονται μαντάρα!

To be or not to be?

“Να είσαι ή να μην είσαι;” Ιδού η απορία! Το θεμελιώδες υπαρξιακό ερώτημα, διατυπωμένο με κρυστάλλινη σαιξπηρική ευκρίνεια.

We’ll always have Paris

“Θα έχουμε πάντα το Παρίσι” (ακόμη κι αν δεν ξαναβρεθούμε ποτέ). Ο Χάμφρει Μπόγκαρτ ετοιμάζεται να αποχωριστεί την Ίνγκριντ Μπέργκμαν στην Καζαμπλάνκα και την παρηγορεί όπως μόνο ένας cool ευαίσθητος τύπος ξέρει. Θυμίζοντάς της ότι κανείς δεν μπορεί να τους στερήσει την πιο όμορφη ανάμνηση όσων πρόλαβαν να ζήσουν.

Carpe diem!

Άδραξε τη μέρα! Φυσικά το είπε ο πιο γλυκός καθηγητής που έχει ποτέ πατήσει το πόδι του στη γη: Ο Ρόμπιν Ουίλιαμς, ως καθηγητής Κίτινγκ, στον Κύκλο των Χαμένων Ποιητών. Πολύ πριν από αυτόν το είχε εκστομίσει ο Οράτιος: Carpe diem. Γιατί η ζωή είναι μικρή.

Cogito ergo sum

Σκέφτομαι, άρα υπάρχω. Η καθαρή λογική του Καρτέσιου σε τρεις απλές λέξεις.

 

Find what you love and let it kill you

Βρες αυτό που αγαπάς και ασ’το να σε σκοτώσει. Το Facebook είναι σίγουρο ότι πρόκειται για απόφθεγμα του Τσαρλς Μπουκόφσκι, αλλά δεν υπάρχει καμία γραπτή πηγή που να το αποδεικνύει. Όπως και να έχει, είναι μια γνήσια μπουκοφσκική ατάκα κι ένας οδηγός ζωής για όποιον ζει με πάθος.

 

Stay away from negative people. They have a problem for every solution

Απόφυγε τους αρνητικούς ανθρώπους. Σε κάθε λύση βλέπουν κι ένα πρόβλημα. Αποδίδεται στον Άλμπερτ Αϊνστάιν.

Quiet people have the loudest minds

Οι σιωπηλοί άνθρωποι έχουν τα πιο “ηχηρά” μυαλά.

Easy come, easy go

Όπως έρχονται, έτσι φεύγουν. Όταν κερδίζεις κάτι χωρίς προσπάθεια, το αφήνεις εύκολα να χαθεί.

Better late than never

Κάλλιο αργά παρά ποτέ. Η ατάκα που δικαιολογεί τους αναβλητικούς κι εξαγριώνει τους συνεπείς εμφανίζεται γραπτά για πρώτη φορά στη μεσαιωνική Αγγλία και στις Ιστορίες του Καντέρμπερι.

There’s no such thing as a free lunch

Τίποτα δεν είναι τσάμπα. Όλα έχουν ένα κρυφό κόστος. Η φράση εμφανίζεται σε σατιρικές αμερικανικές εφημερίδες, λίγο πριν από το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και παραμένει δημοφιλής.

If it ain’t broke, don’t fix it

Διαχρονική αρχή: Αν κάτι δουλεύει καλά μην το μαστορεύεις – γιατί είναι πιθανό αυτή η “τελευταία πινελιά” να το διαλύσει.

_______________________

by Αντικλείδι , https://antikleidi.com

Κατηγορίες:
Νέα

Ένας υπέροχος κόσμος (video)

| 0 ΣΧΟΛΙΑ
 

 

Ένα εξαιρετικό ντοκιμαντέρ μικρού μήκους που έγινε σε συνεργασία με 8 κινηματογραφιστές αεροφωτογραφιών απ όλο τον κόσμο

Aerial Entertainment Studios

Πηγή: Αντικλείδι

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο..., Νέα

Γιατί οι σημερινοί έφηβοι διασκεδάζουν λιγότερο

| 0 ΣΧΟΛΙΑ
 

 

Οι έφηβοι της iGen, δηλαδή οι σημερινοί έφηβοι, μεγάλωσαν με κινητά, είχαν λογαριασμό στο Instagram πριν πάνε γυμνάσιο και δεν θυμούνται την εποχή πριν το Ίντερνετ. Αλλά περνούν λιγότερο χρόνο διασκεδάζοντας από κάθε άλλη προηγούμενη γενιά.

Την ίδια τάση εμφανίζουν και οι φοιτητές. Οι σημερινοί νέοι περνούν δύο ώρες την εβδομάδα διασκεδάζοντας, π.χ. πηγαίνοντας σε πάρτι, ενώ εκείνοι της Generation X ξόδευαν τριπλάσιες ώρες. Αλλά η μείωση των ωρών διασκέδασης της iGen δεν οφείλεται στο ότι οι σημερινοί έφηβοι ασχολούνται περισσότερο με τα μαθήματά τους: η ώρα που αφιερώνουν στο σπίτι για τις εργασίες του σχολείου είναι ίση ή λιγότερη από τις προηγούμενες γενιές.

Έρευνα ανάμεσα στους πρωτοετείς φοιτητές του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Σαν Ντιέγκο στις ΗΠΑ, που δημοσιεύεται στο περιοδικό Wired, έδειξε ότι τα περισσότερα πάρτυ στα οποία είχαν πάει την τελευταία χρονιά στο λύκειο είχαν οργανωθεί από ενήλικες (γονείς ή δασκάλους). Καμία σχέση με τα πάρτι που διοργάνωναν οι νέοι της δεκαετίας του ’80 όταν έλειπαν οι γονείς τους, μεθούσαν και «κατέστρεφαν» το σπίτι με τους φίλους τους.

Γιατί είναι λιγότερο δημοφιλή τα πάρτυ σήμερα; Ο Κέβιν, που έλαβε μέρος στην έρευνα, έχει μια αληθοφανή εξήγηση: «Ο κόσμος πάει σε πάρτυ επειδή βαριέται _ θέλει να κάνει κάτι. Σήμερα έχουμε το Netflix, μπορούμε να βλέπουμε σειρές ασταμάτητα. Υπάρχουν τόσα να κάνουμε στο Ίντερνετ».

Επίσης, οι σημερινοί έφηβοι έχουν άλλους τρόπους για να επικοινωνούν, όπως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το πάρτυ δεν τελειώνει ποτέ αλλά γίνεται στο Snapchat.

Οι έφηβοι της iGen δεν βλέπουν ούτε τους φίλους τους. Ο αριθμός όσων συναντώνται με τους φίλους τους καθημερινά μειώθηκε στο μισό μέσα σε 15 χρόνια, και η μεγαλύτερη μείωση καταγράφηκε πρόσφατα. Η iGen περνά λιγότερο χρόνο αλληλεπιδρώντας με τους φίλους της από κάθε άλλη προηγούμενη γενιά.

 

Η έρευνα στους πρωτοετείς του πανεπιστημίου στο Σαν Ντιέγκο έδειξε ότι οι σημερινοί φοιτητές περνούν τέσσερις ώρες λιγότερες την εβδομάδα συναντώντας τους φίλους τους και τρεις ώρες λιγότερες διασκεδάζοντας απ’ όσες οι φοιτητές στα τέλη της δεκαετίας του ’80 -δηλαδή επτά ώρες λιγότερες την εβδομάδα αλληλεπιδρώντας κοινωνικά πρόσωπο με πρόσωπο.

Αυτό σημαίνει ότι η iGen βλέπει τους φίλους της μία ώρα την ημέρα λιγότερο απ’ όσο η Generation X και οι Millennials. Το οποίο ισοδυναμεί με μία ώρα λιγότερο για οικοδόμηση κοινωνικών δεξιοτήτων. Η ώρα αυτή δεν αντικαθίσταται με μελέτη αλλά με χρόνο μπροστά από κάποια οθόνη.

Ποιοι ακριβώς ανήκουν στην iGen και ποιοι συγκαταλέγονται στους Millennials; Οι Millennials ήδη «γερνάνε» -οι μεγαλύτεροι από αυτούς πλησιάζουν τα 40. Η γενιά που τους ακολουθεί ονομάζεται iGen και οι μεγαλύτεροι από αυτούς τελειώνουν σήμερα τα πανεπιστήμιο. Οι New York Times βάζουν μια τάξη: οι Millennials γεννήθηκαν μεταξύ 1981 και 2000, η Generation X μεταξύ 1965 και 1980 και οι baby boomers μεταξύ 1946 και 1964

______________________

~ Τάνια Μποζανίνου

Πηγή: Αντικλείδι

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο..., Νέα

Διάσημες φράσεις που αγνοούμε ή μπερδεύουμε τη σημασία τους

| 0 ΣΧΟΛΙΑ
 

 

Πολλά δημοφιλή αποφθέγματα συχνά χάνονται στη μετάφραση. Ορισμένοι, όχι πολλοί, τα γνωρίζουν απ’έξω κι ανακατωτά. Άλλοι “κάπου” τα έχουν ακούσει, αλλά δεν είναι βέβαιοι τι σημαίνουν – κάτι σπουδαίο όμως, μάλλον. Ένας φιλόλογος, ίσως εδώ να αναφωνούσε ανήσυχος: “Πού βαδίζουμε κύριοι; O tempora! Ο mores!” Δηλαδή, Ω καιροί, Ω ήθη! Το είχε πει ο Κικέρων το 63 π.Χ. κι έκτοτε χρησιμοποιείται για να εκφράσει κανείς ανησυχία για την κατάπτωση των ηθών. Ή, πιο συχνά, για να σαρκάσει.

Η ουσία αυτών των αποφθεγμάτων βρίσκεται κυρίως στο περιεχόμενο, όχι στη γλώσσα. Και η μετάφρασή τους μας συνδέει καλύτερα με την ουσία.

Houston, we have a problem

Μπορεί το πλήρωμα του Apollo 13 να μην κατάφερε να προσγειωθεί στο φεγγάρι, έμεινε όμως στην ιστορία χάρη στην ατάκα με την οποία ανέφερε στη βάση του Χιούστον ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα. Από τότε χρησιμοποιείται κυρίως για πλάκα, όταν τα πράγματα γίνονται μαντάρα!

To be or not to be?

“Να είσαι ή να μην είσαι;” Ιδού η απορία! Το θεμελιώδες υπαρξιακό ερώτημα, διατυπωμένο με κρυστάλλινη σαιξπηρική ευκρίνεια.

We’ll always have Paris

“Θα έχουμε πάντα το Παρίσι” (ακόμη κι αν δεν ξαναβρεθούμε ποτέ). Ο Χάμφρει Μπόγκαρτ ετοιμάζεται να αποχωριστεί την Ίνγκριντ Μπέργκμαν στην Καζαμπλάνκα και την παρηγορεί όπως μόνο ένας cool ευαίσθητος τύπος ξέρει. Θυμίζοντάς της ότι κανείς δεν μπορεί να τους στερήσει την πιο όμορφη ανάμνηση όσων πρόλαβαν να ζήσουν.

Carpe diem!

Άδραξε τη μέρα! Φυσικά το είπε ο πιο γλυκός καθηγητής που έχει ποτέ πατήσει το πόδι του στη γη: Ο Ρόμπιν Ουίλιαμς, ως καθηγητής Κίτινγκ, στον Κύκλο των Χαμένων Ποιητών. Πολύ πριν από αυτόν το είχε εκστομίσει ο Οράτιος: Carpe diem. Γιατί η ζωή είναι μικρή.

Cogito ergo sum

Σκέφτομαι, άρα υπάρχω. Η καθαρή λογική του Καρτέσιου σε τρεις απλές λέξεις.

 

Find what you love and let it kill you

Βρες αυτό που αγαπάς και ασ’το να σε σκοτώσει. Το Facebook είναι σίγουρο ότι πρόκειται για απόφθεγμα του Τσαρλς Μπουκόφσκι, αλλά δεν υπάρχει καμία γραπτή πηγή που να το αποδεικνύει. Όπως και να έχει, είναι μια γνήσια μπουκοφσκική ατάκα κι ένας οδηγός ζωής για όποιον ζει με πάθος.

 

Stay away from negative people. They have a problem for every solution

Απόφυγε τους αρνητικούς ανθρώπους. Σε κάθε λύση βλέπουν κι ένα πρόβλημα. Αποδίδεται στον Άλμπερτ Αϊνστάιν.

Quiet people have the loudest minds

Οι σιωπηλοί άνθρωποι έχουν τα πιο “ηχηρά” μυαλά.

Easy come, easy go

Όπως έρχονται, έτσι φεύγουν. Όταν κερδίζεις κάτι χωρίς προσπάθεια, το αφήνεις εύκολα να χαθεί.

Better late than never

Κάλλιο αργά παρά ποτέ. Η ατάκα που δικαιολογεί τους αναβλητικούς κι εξαγριώνει τους συνεπείς εμφανίζεται γραπτά για πρώτη φορά στη μεσαιωνική Αγγλία και στις Ιστορίες του Καντέρμπερι.

There’s no such thing as a free lunch

Τίποτα δεν είναι τσάμπα. Όλα έχουν ένα κρυφό κόστος. Η φράση εμφανίζεται σε σατιρικές αμερικανικές εφημερίδες, λίγο πριν από το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και παραμένει δημοφιλής.

If it ain’t broke, don’t fix it

Διαχρονική αρχή: Αν κάτι δουλεύει καλά μην το μαστορεύεις – γιατί είναι πιθανό αυτή η “τελευταία πινελιά” να το διαλύσει.

_______________________

Πηγή: Αντικλείδι

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο..., Νέα

Yuval Noah Harari – Ο Επίκουρος και το δικαίωμα στην ευτυχία

| 0 ΣΧΟΛΙΑ
 

 

Σε όλη την ιστορία, πολυάριθμοι στοχαστές, προφήτες και απλοί άνθρωποι όρισαν την ευτυχία και όχι την ίδια τη ζωή ως υπέρτατο αγαθό. Στην αρχαία Ελλάδα, ο φιλόσοφος Επίκουρος εξηγούσε ότι η λατρεία των θεών είναι χαμένος χρόνος, ότι δεν υπάρχει ζωή μετά το θάνατο και ότι η ευτυχία είναι ο μοναδικός σκοπός της ζωής.

Οι περισσότεροι άνθρωποι στην αρχαιότητα απέρριπταν τον επικουρισμό, ο οποίος όμως σήμερα αποτελεί καθιερωμένη άποψη. Ο σκεπτικισμός απέναντι στη ζωή μετά το θάνατο δεν κάνει την ανθρωπότητα να αναζητά μόνο την αθανασία, αλλά και την επίγεια ευτυχία. Γιατί ποιος θα ήθελε να ζήσει για πάντα σε μια αιώνια δυστυχία;

Για τον Επίκουρο, η επιδίωξη της ευτυχίας ήταν μια προσωπική αναζήτηση. Αντίθετα, οι σύγχρονοι στοχαστές τη θεωρούν συνήθως συλλογικό εγχείρημα. Χωρίς κυβερνητικό σχεδίασμά, οικονομικούς πόρους και επιστημονική έρευνα, οι άνθρωποι δεν θα φτάσουν μακριά στην αναζήτηση της ευτυχίας. Αν η χώρα σας διαλύεται από πολέμους, αν η οικονομία βρίσκεται σε κρίση και η φροντίδα υγείας είναι ανύπαρκτη, το πιθανότερο είναι να είστε δυστυχισμένοι.

Στα τέλη του 18ου αιώνα, ο βρετανός φιλόσοφος Τζέρεμι Μπένθαμ δήλωνε ότι το υπέρτατο καλό είναι «η μεγαλύτερη δυνατή ευτυχία για τον μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων» και κατέληγε στο ότι ο μοναδικός άξιος λόγου στόχος του κράτους, της αγοράς και της επιστημονικής κοινότητας είναι η αύξηση της ανθρώπινης ευτυχίας. Οι πολιτικοί πρέπει να κάνουν ειρήνη, οι επιχειρηματίες να καλλιεργούν την ευμάρεια και οι σοφοί να μελετούν τη φύση – όχι για τη δόξα του βασιλιά, της χώρας ή του Θεού, αλλά έτσι ώστε εσείς κι εγώ να μπορούμε να ζήσουμε μια πιο ευτυχισμένη ζωή.

Κατά τη διάρκεια του 19ου και του 20ού αιώνα, μολονότι πολλοί υποστήριζαν στα λόγια το όραμα του Μπένθαμ, κυβερνήσεις, εταιρίες και εργαστήρια έστιαζαν σε πιο άμεσους και ξεκάθαρους στόχους. Οι χώρες μετρούσαν την επιτυχία τους με βάση την έκταση της επικράτειάς τους, την αύξηση του πληθυσμού τους και την αύξηση του ΑΕΠ τους – όχι με βάση την ευτυχία των κατοίκων τους. Βιομηχανοποιημένες χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιαπωνία θέσπισαν γιγαντιαία συστήματα εκπαίδευσης, υγείας και πρόνοιας, ωστόσο τα συστήματα αυτά είχαν στόχο κυρίως να ενισχύσουν τη χώρα και όχι να διασφαλίσουν την ατομική ευημερία.

Ιδρύθηκαν σχολεία για να παράγουν καταρτισμένους και πειθήνιους πολίτες που θα υπηρετούσαν πιστά τη χώρα. Στα δεκαοχτώ τους, οι νέοι δεν αρκούσε να είναι πατριώτες· έπρεπε να είναι και εγγράμματοι, ώστε να μπορούν να διαβάσουν τις διαταγές του ταξιάρχου και να μπορούν να καταρτίσουν τα αυριανά σχέδια μάχης. Έπρεπε να ξέρουν μαθηματικά για να μπορούν να υπολογίσουν την τροχιά ενός βλήματος ή να σπάσουν τον μυστικό κώδικα του εχθρού. Έπρεπε να κατανοούν στοιχειωδώς την ηλεκτρολογία, τη μηχανική και την ιατρική για να μπορούν να χρησιμοποιούν ασυρμάτους, να οδηγούν άρματα μάχης και να φροντίζουν τους τραυματισμένους συμπολεμιστές. Όταν απολύονταν από το στρατό, έπρεπε να υπηρετήσουν τη χώρα ως υπάλληλοι, δάσκαλοι και μηχανικοί, οικοδομώντας μια σύγχρονη οικονομία και πληρώνοντας πολλούς φόρους.

 

Το ίδιο ίσχυε και για το σύστημα δημόσιας υγείας. Στα τέλη του 19ου αιώνα, χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιαπωνία άρχισαν να παρέχουν δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη για τις μάζες. Χρηματοδοτούσαν τους εμβολιασμούς για τα νήπια, την ισορροπημένη διατροφή για τα παιδιά και τη σωματική αγωγή για τους εφήβους. Αποξήραιναν μολυσματικούς βάλτους, εξολόθρευαν κουνούπια και κατασκεύαζαν κεντρικά συστήματα αποχέτευσης. Ο στόχος δεν ήταν να κάνουν τους ανθρώπους ευτυχισμένους, αλλά να κάνουν ισχυρότερο το έθνος. Η χώρα χρειαζόταν ρωμαλέους στρατιώτες και εργάτες, υγιείς γυναίκες που θα μπορούσαν να γεννήσουν κι άλλους στρατιώτες και εργάτες, και γραφειοκράτες που στις 8 ακριβώς θα βρίσκονταν στο γραφείο τους, όχι άρρωστοι στο σπίτι.

Ακόμα και το σύστημα πρόνοιας είχε αρχικά σχεδιαστεί για το συμφέρον του κράτους, όχι για τις ανάγκες των ατόμων. Όταν ο Ότο φον Μπίσμαρκ εισήγαγε τις κρατικές συντάξεις και την κοινωνική ασφάλιση στη Γερμανία, στα τέλη του 19ου αιώνα, ο κύριος στόχος του ήταν να διασφαλίσει την αφοσίωση των πολιτών, όχι να αυξήσει την ευημερία τους. Πολεμούσες για τη χώρα σου στα δεκαοχτώ σου και πλήρωνες τους φόρους σου στα σαράντα, γιατί υπολόγιζες ότι το κράτος θα σε φροντίσει στα εβδομήντα σου.

Το 1776, οι Πατέρες του Έθνους των Ηνωμένων Πολιτειών θέσπισαν το δικαίωμα στην επιδίωξη της ευτυχίας ως ένα από τα τρία αναπαλλοτρίωτα ανθρώπινα δικαιώματα, μαζί με το δικαίωμα στη ζωή και το δικαίωμα στην ελευθερία. Έχει σημασία, ωστόσο, ότι η αμερικανική Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας κατοχύρωνε το δικαίωμα στην επιδίωξη της ευτυχίας, όχι στην ίδια την ευτυχία.

Είναι σημαντικό ότι ο Τόμας Τζέφερσον δεν κατέστησε το κράτος υπεύθυνο για την ευτυχία των πολιτών του. Αντίθετα, ο σκοπός του ήταν μόνο να περιορίσει την εξουσία του κράτους. Η κεντρική ιδέα ήταν να εξασφαλιστεί για τα άτομα μια ιδιωτική σφαίρα επιλογών, απαλλαγμένη από την κρατική επιτήρηση. Αν νομίζω ότι θα είμαι πιο ευτυχισμένος αν παντρευτώ τον Τζον αντί για τη Μέρι, αν μένω στο Σαν Φρανσίσκο αντί για το Σολτ Λέικ Σίτι κι αν δουλεύω σε μπαρ αντί σε φάρμα γαλακτοκομίας, είναι δικαίωμά μου να επιδιώξω την ευτυχία με τον δικό μου τρόπο, και το κράτος δεν πρέπει να παρέμβει, ακόμα κι αν η επιλογή μου είναι λανθασμένη.

Ωστόσο, τις τελευταίες δεκαετίες οι όροι έχουν αντιστραφεί και το όραμα του Μπένθαμ αντιμετωπίζεται πολύ πιο σοβαρά. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν ότι τα κολοσσιαία συστήματα που δημιουργήθηκαν πριν από περισσότερο από έναν αιώνα για να ενισχύσουν το έθνος, θα έπρεπε στην πραγματικότητα να υπηρετούν την ευτυχία και την ευημερία των μεμονωμένων πολιτών. Δεν είμαστε εδώ για να υπηρετούμε το κράτος – εκείνο είναι εδώ για να υπηρετεί εμάς.

Το δικαίωμα στην επιδίωξη της ευτυχίας, που αρχικά το είχαν φανταστεί σαν έναν περιορισμό στην κρατική εξουσία, έχει μορφοποιηθεί ανεπαίσθητα στο δικαίωμα στην ευτυχία – σαν οι άνθρωποι να έχουν το φυσικό δικαίωμα να είναι ευτυχισμένοι και οτιδήποτε μας δυσαρεστεί να αποτελεί παραβίαση αυτού του θεμελιώδους ανθρώπινου δικαιώματος μας, οπότε το κράτος θα πρέπει να κάνει κάτι.

Στον 20ό αιώνα, το κατά κεφαλή ΑΕΠ ήταν ίσως το υπέρτατο μέτρο για την αξιολόγηση της εθνικής επιτυχίας. Από αυτή τη σκοπιά, η Σιγκαπούρη, που κάθε πολίτης της παράγει κατά μέσο όρο αγαθά και υπηρεσίες που αντιστοιχούν σε 56.000 δολάρια ετησίως, είναι πιο επιτυχημένη χώρα από την Κόστα Ρίκα, της οποίας οι πολίτες παράγουν μόνο 14.000 δολάρια ετησίως. Σήμερα όμως, στοχαστές, πολιτικοί, ακόμα και οικονομολόγοι, ζητούν την αντικατάσταση του ΑΕΠ με την ΑΕΕ – ακαθάριστη εθνική ευτυχία.

Στο κάτω κάτω, τι θέλουν οι άνθρωποι; Δεν θέλουν να παράγουν. Θέλουν να είναι ευτυχισμένοι. Η παραγωγή είναι σημαντική γιατί προσφέρει την υλική βάση για την ευτυχία. Αλλά είναι μόνο το μέσο, όχι ο σκοπός. Στη μια έρευνα μετά την άλλη, οι κάτοικοι της Κόστα Ρίκα αναφέρουν πολύ υψηλότερα επίπεδα ικανοποίησης από τη ζωή απ’ ό,τι οι κάτοικοι της Σιγκαπούρης. Τι θα προτιμούσατε να είστε, ένας πολύ παραγωγικός αλλά ανικανοποίητος Σιγκαπουριανός ή ένας λιγότερο παραγωγικός αλλά ικανοποιημένος Κοσταρικανός;

Αυτή η λογική θα μπορούσε να κάνει την ανθρωπότητα να θέσει την ευτυχία ως δεύτερο στόχο της για τον 21ο αιώνα. Με μια πρώτη ματιά, αυτό το σχέδιο μπορεί να φαίνεται σχετικά εύκολο. Αν ο λιμός, οι επιδημίες και οι πόλεμοι κοντεύουν να εξαφανιστούν, αν η ανθρωπότητα ζει μια πρωτοφανή ειρήνη και ευμάρεια, αν το προσδόκιμο ζωής αυξηθεί θεαματικά, όλα αυτά σίγουρα θα κάνουν τους ανθρώπους ευτυχισμένους, έτσι δεν είναι;

Όχι. Όταν ο Επίκουρος όριζε την ευτυχία ως υπέρτατο αγαθό, προειδοποιούσε τους μαθητές του ότι, για να γίνουν ευτυχισμένοι, χρειάζεται πολλή δουλειά. Τα υλικά επιτεύγματα από μόνα τους δεν μας ικανοποιούν για πολύ. Μάλιστα, το τυφλό κυνήγι του χρήματος, της δόξας και της απόλαυσης θα μας κάνει δυστυχισμένους. Ο Επίκουρος συνιστούσε, για παράδειγμα, να τρώει και να πίνει κανείς με μέτρο και να συγκρατεί τις σεξουαλικές του ορέξεις. Μακροπρόθεσμα, μια βαθιά φιλία θα μας δώσει περισσότερη ικανοποίηση απ’ ό,τι ένα ξέφρενο όργιο. Ο Επίκουρος σκιαγράφησε μια ολόκληρη ηθική με πράγματα που πρέπει και που δεν πρέπει να κάνουμε για να οδηγήσει τους ανθρώπους στο δύσκολο μονοπάτι της ευτυχίας.

Όπως φαίνεται, ο Επίκουρος είχε καταλάβει κάτι σημαντικό. Η ευτυχία δεν έρχεται εύκολα. Παρά τα πρωτοφανή μας επιτεύγματα στις τελευταίες δεκαετίες, δεν είναι καθόλου προφανές ότι οι σύγχρονοι άνθρωποι είναι σημαντικά πιο ικανοποιημένοι από τους προγόνους τους στο παρελθόν. Μάλιστα, υπάρχει το δυσοίωνο σημάδι ότι, παρά την αυξημένη ευμάρεια, άνεση και ασφάλεια, τα ποσοστά αυτοκτονιών στον ανεπτυγμένο κόσμο είναι επίσης πολύ υψηλότερα σε σχέση με τις παραδοσιακές κοινωνίες.

Στο Περού, την Αϊτή, τις Φιλιππίνες και τη Γκάνα -αναπτυσσόμενες χώρες  που μαστίζονται από φτώχεια και πολιτική αστάθεια- αυτοκτονούν κάθε χρόνο λιγότεροι από πέντε ανθρώπους στις 100.000. Σε πλούσιες και ειρηνικές χώρες πως η Ελβετία, η Γαλλία, η Ιαπωνία και η Νέα Ζηλανδία, αφαιρούν τη ζωή τους ετησίως πάνω από δέκα άτομα στις 100.000. Το 1985, η Νότια Κορέα ήταν μια σχετικά φτωχή χώρα, με αυστηρές παραδόσεις κι ένα αυταρχικό καθεστώς. Σήμερα η χώρα αυτή είναι ηγετική οικονομική δύναμη, οι πολίτες της έχουν ένα από τα υψηλότερα επίπεδα μόρφωσης στον κόσμο και απολαμβάνει ένα σταθερό και σχετικά φιλελεύθερο δημοκρατικό καθεστώς. Ωστόσο, ενώ το 1985 αυτοκτονούσαν περίπου εννέα Νοτιοκορεάτες στις 100.000, σήμερα το ετήσιο ποσοστό αυτοκτονιών είναι 36 στις 100.000.

Φυσικά, υπάρχουν και αντίθετες και πολύ πιο ενθαρρυντικές τάσεις. Έτσι, η δραστική μείωση της παιδικής θνησιμότητας έχει σίγουρα αυξήσει την ανθρώπινη ευτυχία, αποζημιώνοντας εν μέρει τους ανθρώπους για το άγχος της σύγχρονης ζωής. Εντούτοις, ακόμα κι αν είμαστε λίγο πιο ευτυχισμένοι από τους προγόνους μας, η αύξηση της ευημερίας μας είναι πολύ μικρότερη απ’ όσο θα μπορούσαμε να περιμένουμε. Στη Λίθινη Εποχή, ο μέσος άνθρωπος είχε στη διάθεσή του περίπου 4.000 θερμίδες ενέργειας κάθε μέρα. Σε αυτές δεν περιλαμβανόταν μόνο η τροφή, αλλά και η ενέργεια που επενδυόταν για τη δημιουργία εργαλείων, ένδυσης, τέχνης και φωτιάς.

Σήμερα, ο μέσος Αμερικανός χρησιμοποιεί 228.000 θερμίδες ενέργειας καθημερινά, όχι μόνο για να γεμίσει το στομάχι του, αλλά και το αυτοκίνητο, τον υπολογιστή, το ψυγείο και την τηλεόρασή του. Ο μέσος Αμερικανός χρησιμοποιεί εξήντα φορές περισσότερη ενέργεια από τον μέσο τροφοσυλλέκτη της Λίθινης Εποχής. Είναι, άραγε, και εξήντα φορές πιο ευτυχισμένος; Καλό θα ήταν να αντιμετωπίζουμε τέτοιες ρόδινες απόψεις με κάποιο σκεπτικισμό.

Κι ακόμα κι αν έχουμε ξεπεράσει πολλές από τις δυστυχίες τού χτες, η θετική απόκτηση ευτυχίας μπορεί να είναι κάτι πολύ πιο δύσκολο από την απλή κατάργηση της οδύνης. Το μόνο που χρειαζόταν για να χαρεί ένας πεινασμένος χωρικός του Μεσαίωνα ήταν ένα κομμάτι ψωμί. Πώς να φέρεις τη χαρά σε έναν βαριεστημένο, καλοπληρωμένο και παραταϊσμένο μηχανικό;

Το δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα ήταν μια χρυσή εποχή για τις ΗΠΑ. Η νίκη στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και στη συνέχεια η ακόμα πιο αποφασιστική νίκη στον Ψυχρό Πόλεμο τη μετέτρεψαν στη μεγαλύτερη παγκόσμια υπερδύναμη. Από το 1950 ώς το 2000, το αμερικανικό ΑΕΠ αυξήθηκε από τα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια στα 12. Το πραγματικό κατά κεφαλή εισόδημα διπλασιάστηκε.

Το πρόσφατα επινοημένο αντισυλληπτικό χάπι έκανε το σεξ πιο ελεύθερο από ποτέ. Γυναίκες, ομοφυλόφιλοι, Αφροαμερικανοί και άλλες μειονότητες εξασφάλισαν επιτέλους ένα μεγαλύτερο κομμάτι από την αμερικανική πίτα. Μια πλημμύρα από φτηνά αυτοκίνητα, ψυγεία, κλιματιστικά, ηλεκτρικές σκούπες, πλυντήρια πιάτων, πλυντήρια ρούχων, τηλέφωνα, τηλεοράσεις και υπολογιστές έκανε αγνώριστη την καθημερινή ζωή. Ωστόσο, μελέτες έχουν δείξει ότι τα υποκειμενικά επίπεδα ευημερίας των Αμερικανών στη δεκαετία του 1990 παρέμεναν στα ίδια περίπου επίπεδα με τη δεκαετία του 1950.34

Στην Ιαπωνία, το μέσο πραγματικό εισόδημα πολλαπλασιάστηκε επί πέντε από το 1958 μέχρι το 1987, σε μια από τις περιπτώσεις ταχύτερης οικονομικής ανάπτυξης στην ιστορία. Ο αντίκτυπος που είχε αυτή η χιονοστιβάδα πλούτου, μαζί με τις αμέτρητες θετικές και αρνητικές αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις κοινωνικές σχέσεις, στα υποκειμενικά επίπεδα ευημερίας των Ιαπώνων ήταν εντυπωσιακά μικρός. Οι Ιάπωνες στη δεκαετία του 1990 ήταν το ίδιο ικανοποιημένοι -ή δυσάρεστημένοι- με τη δεκαετία του 1950.

Φαίνεται ότι η ευτυχία μάς κοντράρει σε κάποια μυστηριώδη γυάλινη οροφή που δεν της επιτρέπει να αυξηθεί, παρά τα άνευ προηγουμένου επιτεύγματά μας. Ακόμα κι αν εξασφαλίσουμε δωρεάν τροφή για όλους, θεραπεύσουμε όλες τις ασθένειες και διασφαλίσουμε την παγκόσμια ειρήνη, η γυάλινη αυτή οροφή δεν είναι βέβαιο ότι θα σπάσει. Η επίτευξη της πραγματικής ευτυχίας δεν θα είναι πολύ ευκολότερη από το ξεπέρασμα των γηρατειών και του θανάτου.

Η γυάλινη οροφή της ευτυχίας στηρίζεται σε δύο γερούς πυλώνες, έναν ψυχολογικό κι έναν βιολογικό.

Στο ψυχολογικό επίπεδο, η ευτυχία εξαρτάται από τις προσδοκίες και όχι από τις αντικειμενικές συνθήκες.

Δεν ευχαριστιόμαστε επειδή ζούμε μια ειρηνική και πλούσια ζωή. Αντίθετα, ευχαριστιόμαστε όταν η πραγματικότητα ταιριάζει με τις προσδοκίες μας. Το άσχημο είναι πως, όσο βελτιώνονται οι συνθήκες, αυξάνονται και οι προσδοκίες. Μια εντυπωσιακή βελτίωση των συνθηκών, όπως αυτή που έχει βιώσει η ανθρωπότητα τις τελευταίες δεκαετίες, μεταφράζεται σε υψηλότερες προσδοκίες και όχι μεγαλύτερη ικανοποίηση. Αν δεν κάνουμε κάτι γι’ αυτό, μπορεί και τα μελλοντικά μας επιτεύγματα να μας αφήσουν με την ίδια έλλειψη ικανοποίησης.

Σε βιολογικό επίπεδο, τόσο οι προσδοκίες μας όσο και η ευτυχία μας καθορίζονται από τη βιοχημεία μας και όχι από την οικονομική, κοινωνική ή πολιτική κατάσταση.

Σύμφωνα με τον Επίκουρο, νιώθουμε ευτυχισμένοι όταν βιώνουμε ευχάριστες αισθήσεις και είμαστε απαλλαγμένοι από τις δυσάρεστες. Με παρόμοιο τρόπο, ο Τζέρεμι Μπένθαμ υποστήριζε ότι η φύση έδωσε στον άνθρωπο δύο αφέντες -την απόλαυση και τον πόνο-, κι αυτοί είναι οι μόνοι που καθορίζουν ό,τι κάνουμε, λέμε και σκεφτόμαστε. Ο διάδοχος του Μπένθαμ, ο Τζον Στιούαρτ Μιλ, εξήγησε ότι η ευτυχία δεν είναι παρά απόλαυση και απουσία πόνου και ότι πέρα από την απόλαυση και τον πόνο δεν υπάρχει καλό και κακό. Όποιος προσπαθεί να συναγάγει το καλό και το κακό από κάτι άλλο (όπως ο λόγος του Θεού ή το εθνικό συμφέρον) σας κοροϊδεύει, όπως ίσως και τον εαυτό του.

Στην εποχή του Επίκουρου, κάτι τέτοιο θα ήταν βλασφημία. Στην εποχή του Μπένθαμ και του Μιλ, ήταν μια ριζική ανατροπή. Αλλά στις αρχές του 21ου αιώνα, είναι η επιστημονική ορθοδοξία. Σύμφωνα με τις επιστήμες της ζωής, η ευτυχία και η οδύνη δεν είναι τίποτα άλλο παρά διαφορετικές ισορροπίες σωματικών αισθήσεων. Δεν αντιδρούμε στα συμβάντα του εξωτερικού κόσμου, αλλά στις αισθήσεις μέσα στο σώμα μας. Κανείς δεν υποφέρει επειδή έχασε τη δουλειά του, επειδή χώρισε ή επειδή η κυβέρνηση ξεκίνησε έναν πόλεμο.

Το μόνο πράγμα που κάνει τους ανθρώπους δυστυχισμένους είναι οι δυσάρεστες αισθήσεις στο σώμα τους. Το να χάσει κανείς τη δουλειά του μπορεί σίγουρα να είναι αιτία κατάθλιψης, αλλά η ίδια η κατάθλιψη είναι ένα είδος δυσάρεστης σωματικής αίσθησης. Χίλια πράγματα μπορεί να μας θυμώσουν, αλλά ο θυμός δεν είναι κάτι αφηρημένο. Εμφανίζεται πάντα σαν μια αίσθηση ζέστης και έντασης στο σώμα, και αυτό είναι που κάνει το θυμό τόσο εξοργιστικό. Δεν λέμε τυχαία ότι «βράζουμε» από θυμό.

Αντίστροφα, η επιστήμη λέει ότι κανείς ποτέ δεν έγινε ευτυχισμένος επειδή πήρε μια προαγωγή, επειδή κέρδισε το λαχείο ή έστω επειδή βρήκε την αληθινή αγάπη. Οι άνθρωποι γίνονται ευτυχισμένοι από ένα και μόνο πράγμα – τις ευχάριστες αισθήσεις στο σώμα τους. ….

Ισχύει και το αντίθετο. Αν μόλις απολυθήκατε (ή χάσατε έναν αποφασιστικής σημασίας ποδοσφαιρικό αγώνα), αλλά δεν βιώνετε δυσάρεστες αισθήσεις (ίσως επειδή έχετε πάρει κάποιο χάπι), μπορεί να συνεχίζετε να αισθάνεστε ο πιο ευτυχισμένος άνθρωπος του κόσμου.

Το κακό είναι ότι οι ευχάριστες αισθήσεις σύντομα υποχωρούν και αργά ή γρήγορα μετατρέπονται σε δυσάρεστες… Αν θέλω να νιώσω ξανά αυτές τις υπέροχες αισθήσεις, πρέπει να πάρω κι άλλη προαγωγή. Και μετά κι άλλη. Κι αν δεν πάρω προαγωγή, μπορεί τελικά να καταλήξω πολύ πιο πικραμένος και θυμωμένος απ’ ό,τι αν είχα παραμείνει ένα ταπεινό πιόνι.

Για όλα αυτά φταίει η εξέλιξη. Για αμέτρητες γενιές, το βιοχημικό μας σύστημα έχει προσαρμοστεί έτσι ώστε να αυξάνει τις πιθανότητές μας για επιβίωση και αναπαραγωγή, όχι την ευτυχία μας. Το βιοχημικό σύστημα ανταμείβει τις πράξεις που ευνοούν την επιβίωση και την αναπαραγωγή με ευχάριστες αισθήσεις. Αλλά πρόκειται απλώς για εφήμερα διαφημιστικά κόλπα. Παλεύουμε για να αποκτήσουμε τροφή και ερωτικούς συντρόφους, για να αποφύγουμε τη δυσάρεστη αίσθηση της πείνας και για να απολαύσουμε ευχάριστες γεύσεις και υπέροχους οργασμούς. Αλλά οι ευχάριστες γεύσεις και οι υπέροχοι οργασμοί δεν κρατάνε για πολύ, κι αν θέλουμε να τα ξανανιώσουμε, πρέπει να ψάξουμε για περισσότερη τροφή και συντρόφους.

***

Γιουβάλ Νόα Χαράρι – Homo Deus. Μια σύντομη ιστορία του μέλλοντος

Πηγή: Αντικλείδι

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο..., Νέα
web design by