Και κάτι άλλο... (112 άρθρα)

Γνωμικά για τη γυναίκα (Διεθνής Ημέρα της Γυναίκας)

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Πορτραίτο της ηθοποιού Jeanne Samary, 1877 (study) by Renoir, Pierre Auguste (1841-1919)

Μια σειρά από εκλεκτά γνωμικά και από φράσεις για τη γυναίκα.

Μερικά αμφιλεγόμενα, άλλα διθυραμβικά, κάποια από άντρες και κάποια από γυναίκες, προκαλούν τη σκέψη, στο πλαίσιο της Διεθνούς Ημέρας της Γυναίκας.

 

~Τα τετραθέμελα του κόσμου τούτου: ψωμί, κρασί, φωτιά, γυναίκα.

~Ολάνθιστος γκρεμός της γυναικός το σώμα.

Νίκος Καζαντζάκης, 1883-1957, Έλληνας συγγραφέας

 

                      ~Πριν απ’ τα μάτια μου ήσουν φως.
                       Πριν απ’ τον Έρωτα έρωτας
                           Κι όταν σε πήρε το φιλί,
                         Γυναίκα

Οδυσσέας Ελύτης, 1911-1996, Ποιητής, Νόμπελ 1979

 

https://d2jv9003bew7ag.cloudfront.net/uploads/Sandro_Botticelli_-_La_nascita_di_Venere.jpg

Η Αφροδίτη του Boticelli

 

«Οι γυναίκες, όπως κάνουν και οι άντρες, θα πρέπει να προσπαθούν το απίθανο. Και όταν αποτυχαίνουν, η αποτυχία τους θα πρέπει να είναι πρόκληση για τις υπόλοιπες.»

Amelia Earhart, 1897-1939, Αμερικανίδα πρωτοπόρος της αεροπορίας, συγγραφέας και υπέρμαχος των δικαιωμάτων των γυναικών

 

«Γυναίκες, μιλώ ακούστε. Να σας σερβίρω ένα βασιλόπουλο είναι αδύνατο φυσικά. Εκείνο που μπορώ να κάνω για σας είναι να σκοτώσω το βασιλόπουλο. Και τη Σταχτοπούτα. Αυτή η ξευτελισμένη, αυτή η δούλα που δεν έχει ίχνος περηφάνιας και ρεαλισμού, αα, δε μου ξεφεύγει»

(Απόσπασμα από τον πρόλογο της Λιλής Ζωγράφου στο βιβλίο "Μου σερβίρετε ένα βασιλόπουλο, παρακαλώ")

Λιλή Ζωγράφου, 1922-1998, Ελληνίδα δημοσιογράφος και συγγραφέας

 

https://2.bp.blogspot.com/-aPhtCc8TOMk/Vl40fwfYubI/AAAAAAAAAuA/Jh_gCyuUl3Q/s1600/Tassos-Ta-paidia-tis-asfaltou-1974%252869x142cm%25292.jpg

Χαρακτικό Τάσσου

 

Το να κερδίσεις ένα άντρα είναι τέχνη. Το να τον κρατήσεις είναι επάγγελμα.

Σιμόν ντε Μπωβουάρ, 1908-1986, Γαλλίδα συγγραφέας

 

Ένας άντρας έχει πάντα δύο χαρακτήρες: τον δικό του και αυτόν που του δίνει η γυναίκα του.

Αλμπέρ Καμύ, 1913-1960, Γάλλος συγγραφέας, Νόμπελ 1957

 

https://www.pablopicasso.org/images/paintings/bathers.jpg

Οι Λουόμενες, Pablo Picasso

 

Η Πηνελόπη ήταν η τελευταία δοκιμασία του Οδυσσέα στο τέλος του ταξιδιού του.

Ζαν Κοκτώ, 1889-1963, Γάλλος καλλιτέχνης

 

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Ένα βίντεο κατά του bullying για την Πανελλήνια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας και του Εκφοβισμού

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Γιατί το βούρτσισμα των δοντιών, κάνει την πορτοκαλάδα πικρή; (Η χημεία της οδοντόκρεμας)

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Γιατί αφού βουρτσίσουμε τα δόντια μας ο χυμός πορτοκάλι έχει κακή γεύση;

Δεν χάνει ο χυμός τη γλυκύτητά του αλλά εμείς δεν μπορούμε για λίγο να γευτούμε όλες τις γεύσεις λόγω της οδοντόκρεμας.

Μπορούμε να διακρίνουμε 5 τύπους γεύσεων: το γλυκό, το ξινό, το αλμυρό, το πικρό και το ουμάμι.

Ένα από τα βασικά συστατικά της οδοντόκρεμας, η καθαριστική ουσία (detergent), που μειώνει την επιφανειακή τάση του σάλιου και κάνει την οδοντόκρεμα να αφρίζει και να διαχέεται σε όλο το στόμα δίνοντας την αίσθηση της καθαριότητας, είναι αυτή που ευθύνεται για το φαινόμενο.

Συγκεκριμένα ένας τύπος γνωστός ως λαουρυλοθειικό νάτριο (sodium lauryl sulfate, SLS) καταστέλλει τους υποδοχείς του γλυκού στη γλώσσα μας και διαλύει τα φωσφολιπίδια που καταστέλλουν του υποδοχείς του πικρού. Έτσι μας εμποδίζει να γευτούμε τη γλυκύτητα του χυμού πορτοκαλιού και ανοίγει το δρόμο για τους πικρούς τόνους.

Φυσικά το ίδιο μπορεί να συμβεί με οποιοδήποτε ζαχαρούχο ρόφημα. Απλώς ο χυμός πορτοκάλι είναι το πιο διαδεδομένο ρόφημα στο πρωινό μας αφού βουρτσίσουμε τα δόντια.

Για να επανέλθει η ισορροπία γεύσεων, βρέθηκε ότι χρειαζόμαστε τουλάχιστον μια ώρα. Με άλλα φαγητά και ροφήματα, όπως τα λιπαρά και ο καφές η ισορροπία έρχεται πολύ πιο γρήγορα, σε μόλις 4 λεπτά.

Μια άλλη εξήγηση υποστηρίζει ότι η κακή γεύση οφείλεται στην αντίδραση του φθοριούχου κασσίτερου της οδοντόκρεμας με το οξικό οξύ του χυμού πορτοκαλιού, που αναδεικνύει τη γεύση του μετάλλου.

http://data.medicalrepublic.com.au/wp-content/uploads/2018/06/toothpaste-3067569_960_720.jpg

Η χημική σύσταση της οδοντόκρεμας

Γλυκερίνη: Η προσθήκη της στην οδοντόπαστα μάλλον δεν είναι και η ιδανική χρήση αυτής της, κατά τα άλλα, πολύτιμης ουσίας. Υπάρχουν πολλοί που υποστηρίζουν πως η γλυκερίνη αφήνει ένα film πάνω στα δόντια που αποτρέπει τη φυσική τους ικανότητα για αναδόμηση. Επίσης μπορεί να είναι επιβλαβής για την υγεία μας, αν έχει επεξεργαστεί με χημικά. 

SLS (Sodium Laurel Sulfate):
Είναι επιφανειοδραστικός παράγοντας (τασιενεργός ουσία), στον οποίο οφείλεται ουσιαστικά το «καθαριστικό» κομμάτι της οδοντόκρεμας. Αν κάποιες φορές, μετά το βούρτσισμα, νιώσατε να έχετε χάσει την αίσθηση του γλυκού, ευθύνεται το SLS. Είναι αποδεδειγμένα ερεθιστικό για το δέρμα και προστίθεται μόνο σε προϊόντα που ξεπλένονται μετά τη χρήση τους (πχ. σαμπουάν, οδοντόκρεμες), όχι σε αυτά που παραμένουν πάνω στο δέρμα, χωρίς να ξεπλυθούν (πχ. κρέμες). Τα γνωστά μας SLS φημολογείται πως είναι καρκινογόνα. Ωστόσο πολλές εταιρείες τα χρησιμοποιούν στις οδοντόκρεμες τους, ισχυριζόμενες πως είναι ασφαλή.

Triclosan:

Το συναντάμε συνήθως σε αντιβακτηριδιακά προϊόντα και σε πολλές οδοντόκρεμες του εμπορίου. Κατατάσσεται από τους περιβαλλοντολογικούς οργανισμούς στα εντομοκτόνα, γεγονός που το καθιστά επικίνδυνο τόσο για τον άνθρωπο, όσο και το περιβάλλον. Ενοχοποιείται για ορμονικές διαταραχές, μυοπάθεια, υπογονιμότητα, αποβολές εμβρύων και καρκίνο του δέρματος. Ακόμη η εκτεταμένη χρήση του συνδέεται με τη κατακόρυφη αύξηση των αλλεργιών στα παιδιά. Όταν το triclosan αντιδράσει με το χλώριο (που περιέχεται και αυτό σε πολλά προϊόντα καθαρισμού), δημιουργούνται επίκίνδυνες για την υγεία ενώσεις, όπως το χλωροφόρμιο.

Τεχνητά γλυκαντικά:
Είναι ίσως το πρώτο συστατικό που πρέπει να σας κάνει να αμφισβητήσετε τις οδοντόκρεμες. Όλα τα τεχνητά γλυκαντικά είναι καρκινογόνα και καταστρέφουν τα εγκεφαλικά κύτταρα, τελεία και παύλα. Ακόμα και στον κύριο στόχο τους, δηλαδή τη καταπολέμηση της παχυσαρκίας, απέτυχαν παταγωδώς, μιας και αποδείχτηκε πως προκαλούν περαιτέρω αύξηση βάρους.

Φθόριο (fluoride):
Στη μορφή που υπάρχει στην οδοντόκρεμα, το φθόριο είναι τοξικό. Είναι υποπροϊόν του αλουμινίου και χρησιμοποιείται σε ποντικοφάρμακα και σε βιομηχανικά εντομοκτόνα. Φθόριο σε αυτή τη μορφή δεν υπάρχει πουθενά στη φύση. Ουσιαστικά η προσθήκη του στις οδοντόκρεμες δε κάνει αυτό που υπόσχεται, δηλαδή να προστατεύσει τα δόντια από τη τερηδόνα. Σύμφωνα με τον FDA είναι φάρμακο και ιδιαίτερα τοξικό αν καταναλωθεί σε μεγάλη ποσότητα. Με λίγα λόγια δηλητηριάζετε κάθε μέρα τον οργανισμό σας. Μια πολύ μικρή ποσότητα (~3gr) μπορεί να σκοτώσει έναν ενήλικο άντρα 70+kg.

Αιθανολαμίνες (DEA):
Είναι συστατικό που δίνει αφριστικές ιδιότητες στην οδοντόκρεμα. Προκαλεί ορμονικές διαταραχές και σχηματίζει καρκινογόνες νιτρικές ενώσεις. Επαναλαμβανόμενη χρήση του DEA στο δέρμα (που υπάρχει σε πολλά καλλυντικά και καθαριστικά), αυξάνει το κίνδυνο για καρκίνο ήπατος και νεφρών. Δε ζεις ούτε χωρίς το ένα, ούτε χωρίς το άλλο.

Φορμαλδεΰδη:
Αυτή ακριβώς την ουσία που χρησιμοποιούν τα νεκροτομεία σε καθημερινή βάση για τη διατήρηση πτωμάτων, περιέχει και η οδοντόκρεμα σας. Σκοτώνει όλα τα βακτηρίδια στα δόντια μετά από το γεύμα σας και σιγά-σιγά και εσάς. Εάν καταποθεί σε μεγάλη ποσότητα είναι θανατηφόρος.

Υποπροϊόντα του πετρελαίου (Parabens):
Προστίθενται στις οδοντόκρεμες για να προσδώσουν απαλή υφή. Παράγωγα του πετρελαίου, σίγουρα δεν είναι συστατικά για να τα βάζετε στο στόμα σας ή οπουδήποτε αλλού. Τόμοιολόκληροι έχουν γραφτεί για τα parabens, οπότε δε θα επεκταθώ παραπάνω.

Οξείδιο του τιτανίου:
Χρησιμοποιείται κυρίως στη βιομηχανία χρωμάτων, κυρίως στο λευκό χρώμα. Στην οδοντόκρεμα, κάνει ακριβώς την ίδια δουλειά. Δίνει στα δόντια σας, για λίγη ώρα, μια πιο λευκή όψη, ξεγελώντας σας για τις δήθεν λευκαντικές ιδιότητες της οδοντόκρεμας.

Hydrated silica:
Είναι μεταλλικό στοιχείο που αποκαλείται και διοξείδιο του πυριτίου. Όταν το διοξείδιο του πυριτίου ενωθεί με άνθρακα, σε υψηλή θερμοκρασία, προκύπτει η σιλικόνη (silicone). Με περαιτέρω επεξεργασία της σιλικόνης προκύπτουν διάφορα πολυμερή, γνωστά ως σιλικόνια, σε μορφή υγρού, γέλης ή ουσία με ελαστική σύσταση. Είναι απαραίτητη προσθήκη στις οδοντόκρεμες, ώστε να μπορέσει να δράσει το φθόριο (fluoride). Βρίσκεται κυρίως στις οδοντόκρεμες σε μορφή gel και σε αυτές με ρίγες, αλλά και στις λευκές.

Αλλαντοΐνη:
Χρησιμοποιείται για να καταπραΰνει τους ερεθισμούς, που προκαλούνται στους βλεννογόνους (ούλα, χείλη, γλώσσα) από τα παραπάνω χημικά.

Γευστικά βελτιωτικά:
Είτε λέγεται μενθόλη, είτε κάπως αλλιώς, χωρίς αυτά η οδοντόκρεμα θα είχε γεύση μπογιάς και λιπαντικού μαζί.

Πηγή: bioximikos.gr, newsbomb.gr

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Ο Καραγκιόζης, η ιστορία του και το μουσείο Θεάτρου Σκιών Χαρίδημου

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Λαϊκό θέατρο σκιών, ανατολίτικης προέλευσης, που πήρε το όνομά του από τον πρωταγωνιστή του, τον Καραγκιόζη, ένα πανέξυπνο τύπο, μόνιμα φτωχό και σαρκαστή των πάντων.

Για την καταγωγή του Καραγκιόζη έχουν διατυπωθεί αρκετές θεωρίες. Πιο πειστική είναι αυτή που τον θέλει να κατάγεται από τη μακρινή Ανατολή (Κίνα και Ινδία) και μέσω Τουρκίας να ήλθε στην Ελλάδα κατά την εποχή της Τουρκοκρατίας. Ο τουρκικός Καραγκιόζης (Karagöz = μαυρομάτης στα τουρκικά) διαδόθηκε σε όλες τις επαρχίες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ήδη από τον 17ο αιώνα, διασκεδάζοντας το κοινό με την ιθυφαλλική εμφάνισή του και την αισχρολογία του.

Πρώτη γραπτή μαρτυρία για τον Καραγκιόζη στον ελληνικό χώρο έχουμε στις 18 Αυγούστου 1841, όταν η αθηναϊκή εφημερίδα «Ταχύπτερος Φήμη» αναγγέλλει: «Την 21 του παρόντος, θα παρουσιαστεί εις Ναύπλιον η κωμωδία του Καραγκιόζη, έχουσα αντικείμενον τον Χατζ-Αββάτην και Κουσζούκ-Μεϊμέτην». Το 1852 η εφημερίδα «Αθηνά» άσκησε κριτική στη διεύθυνση της Αστυνομίας Αθηνών, διότι ανεχόταν «την εν τισιν καφενείοις παράστασιν του λεγόμενου Καραγκιόζη, ενώ άλλοτε αυστηρώς εμποδίζετο αύτη». Και κατήγγηλλε ότι «αισχρών και ασέμνων πράξεων σκηναί παρίστανται δια των νευροσπάστων εις τα βωμολοχικά τοιαύτα των Ασιατών θέατρα», ώστε η διαφθορά να περνάει σε ολόκληρη την κοινωνία, αφού «απειράριθμον πλήθος διαφόρων παίδων, και πολλοί μάλιστα εκ των μαθητών των γυμνασίων και των σχολείων μας» σύχναζαν εκεί κάθε βράδυ «αδιακόπως».

Ο εξελληνισμός του Καραγκιόζη πρέπει να ξεκίνησε το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα, από την Ήπειρο, όταν καραγκιοζοπαίχτες της εποχής εκείνης παρουσίαζαν την παράσταση με το Μεγαλέξανδρο και το φίδι, συνδέοντας έτσι για πρώτη φορά τον Καραγκιόζη με την ελληνική λαϊκή παράδοση. Η Πάτρα ήταν το μέρος, όπου ο Καραγκιόζης εξελληνίστηκε οριστικά μέσα από τις καινοτομίες, που επέφερε σε πρόσωπα και θέματα ο καραγκιοζοπαίχτης Μίμαρος, καλλιτεχνικό ψευδώνυμο του Δημητρίου Σαραντούνη (1865-1912).

Ο Μίμαρος δημιούργησε νέους χαρακτήρες (Κολλητήρι, Σιορ Διονύσιος, Βεληγκέκας), έστρεψε τις παραστάσεις του Καραγκιόζη και προς το ηρωικό δράμα (με αναφορές στους ήρωες του ‘21), μεγάλωσε τη σκηνή, τοποθετώντας την καλύβα και το σαράι, ενώ άρχισε να φτιάχνει τις φιγούρες με χαρτόνι και όχι από τενεκέ, όπως κατασκευάζονταν μέχρι τότε. Ο μαθητής του Μίμαρου, Γιάννης Ρούλιας, δημιούργησε τον τύπο του Μπαρμπαγιώργου, ο Γιάννης Μώρος τον Σταύρακα και ο σπουδαίος καραγκιοζοπαίχτης Αντώνης Μόλλας (1871-1949) λιγότερο δημοφιλείς ήρωες, όπως τον Πεπόνια, τον Καικαί και τον Νώντα.

Οι παραστάσεις του Καραγκιόζη ήταν ιδιαίτερα δημοφιλείς στη χώρα μας μέχρι τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και προσέλκυαν κόσμο κάθε ηλικίας. Σταδιακά, μετά τον πόλεμο και με την άνοδο του κινηματογράφου, ο Καραγκιόζης άρχισε να χάνει την αίγλη του και περιορίστηκε μόνο στο παιδικό κοινό. Στις μέρες μας και τα παιδιά ακόμα δείχνουν να τον εγκαταλείπουν, έχοντας ανακαλύψει νέους ήρωες από την τηλεόραση και το διαδίκτυο.

Οι βασικοί ήρωες του Καραγκιόζη

Καραγκιόζης: Ο πρωταγωνιστής του θεάτρου σκιών. Είναι κακάσχημος και καμπούρης, μόνιμα φτωχός και σαρκαστής των πάντων. Σοφίζεται χίλια τεχνάσματα για να τα βολέψει στη ζωή και τα καταφέρνει περίφημα, μ’ όλο που φορτώνεται καρπαζιές κάθε τόσο. Σύμφωνα με το συγγραφέα Γιώργο Ιωάννου «το σπουδαιότερο μήνυμά του μπροστά στην απελπισία της νεοελληνικής ζωής είναι ο αντιστασιακός αμοραλισμός του και το αιώνιο κέφι του».
Κολλητήρης και Κοπρίτης: Γιοι του Καραγκιόζη, «κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν» του πατέρα τους.
Μπαρμπαγιώργος: Θείος του Καραγκιόζη, που εκφράζει τον πρωτόγονο, απλοϊκό, αλλά αχάλαστο Έλληνα. Ζει σε κάποιο χωριό της Ρούμελης και έρχεται στην πόλη για δουλειές ή για να βοηθήσει τον ανιψιό του.
Χατζηαβάτης: Φοράει τουρκική φορεσιά και σκούφια. Είναι τίμιος και σοβαρός, αλλά συχνά ενδίδει στους πειρασμούς του Καραγκιόζη και διαπράττει μαζί του διάφορες μικροαπάτες. Του αρέσει να κολακεύει τους ισχυρούς και στη νεοελληνική ζωή έχει ταυτιστεί με τον δουλοπρεπή τύπο, «τον αιώνια συμβιβαστικό και συνεργαζόμενο πάντα με τις δυνάμεις κατοχής της εξουσίας.» (Ιωάννου)
Σιορ-Διονύσιος ή Νιόνιος: Είναι κατά φαντασία αριστοκράτης, που δυτικοφέρνει και μιλάει με το ζακυνθινό ιδίωμα.
Σταύρακας: Μάγκας και ψευτοπαλληκαράς, φίλος του Καραγκιόζη, που συχνά πυκνά τον χλευάζει.
Βεληγκέκας: Τουρκαλβανός, εκτελεστικό όργανο του Πασά.
Μορφονιός: Υπερβολικά άσχημος, με μεγάλο κεφάλι και τεράστια μύτη, που θεωρεί τον εαυτό του μέγα εραστή.
Εβραίος: Κατάγεται από τη Θεσσαλονίκη και μιλάει σπαστά ελληνικά.
Μπέης: Πλούσιος αστός, που αναθέτει δουλειές στο Καραγκιόζη μέσω του Χατζηαβάτη.
Βεζύρης ή Πασάς: Αντιπροσωπεύει την τουρκική εξουσία.

 

Το Μουσείο Χαρίδημου 

Καραγκιόζης: Εσύ μεσαίε Σκορπιέ, εσένα ρωτάω, σε λίγο καιρό θα πας στρατιώτης, για πες μου λοιπόν, στο στρατό tχουμε τον Λόχο, μετά τι έχουμε;

Σκορπιός: Έχουμε το Σύνταγμα
Καραγκιόζης: Μπράβο ξεφτέρι μου. Και μετά το Σύνταγμα τι έχουμε Σκορπιέ;

Σκορπιός: Έχουμε, έχουμε την Ομόνοια.
Ο Καραγκιόζης του ρίχνει καρπαζιά.

https://www.lifo.gr/uploads/image/663148/Haridimos_-31-.jpg

Ο Σωτήρης Χαρίδημος

Λίγο πολύ αυτοί οι στίχοι προκαλούν αναμνήσεις σε μικρούς και μεγάλους.
Ποιος δεν έχει ακούσει έστω και δυο λόγια για τον Καραγκιόζη;
Ποιος δε θυμάται τις καρπαζιές που έτρωγε αυτός ο κωμικοτραγικός ήρωας του ελληνικού Θεάτρου Σκιών;

Επισκεφθήκαμε το Μουσείο Χαρίδημου που στεγάζεται εδώ και ενάμιση χρόνο στο ισόγειο του Πολιτιστικού Κέντρου «Μελίνα» του Δήμου Αθηναίων, στην οδό Ηρακλειδών 66 και Θεσσαλονίκης στο Θησείο.
Εκεί μας ξενάγησε ο ίδιος ο Σωτήρης Χαρίδημος, μέγας Καραγκιοζοπαίχτης και συνεχιστής του Χρήστου και Γιώργου Χαρίδημου.

Ο Σωτήρης Χαρίδημος (1941), ο Βενιαμίν της οικογένειας, μεγάλωσε μέσα στο ονειρικό αλλά και σκληρό περιβάλλον του «καραγκιόζικου μπερντέ» του πατέρα και του αδελφού του. Μετά τη συνταξιοδότησή του αφιερώνεται απόλυτα στο Θέατρο Σκιών με εκθεσιακή δραστηριότητα και συμμετοχές σε πολιτιστικές εκδηλώσεις, σε προγράμματα Λαϊκής Επιμόρφωσης του Δήμου Αθηναίων κατασκευής φιγούρας και σκηνικών, συνεχίζοντας την τέχνη του πατέρα του και του αδελφού του.

https://i.pinimg.com/originals/3f/0c/02/3f0c026efeff2dad3f8e27f895d85a8f.jpg

Το κτήριο όπου στεγάζεται το μουσείο, υπήρξε πιλοποιείο

Ο Καραγκιόζης ξεκίνα το 1860 από το μπαρμπα-Γιάννη το Βράχαλη, που ήταν Έλληνας καταγόμενος από την Καλαμάτα κι ο οποίος εγκαταστάθηκε σε ένα καφενείο, απέναντι από το τελωνείο, στον Άγιο Σπυρίδωνα στον Πειραιά και εκεί έστησε το μπερντεδάκι του και έπαιζε με τις πρωτόγονες φιγούρες του.

Στο μουσείο Θεάτρου Σκιών «Χαρίδημος» παρουσιάζονται πάνω από χίλια εκθέματα, όπως φιγούρες από δέρμα βουβαλιού, χαρτόνι, ζελατίνη, σκηνικά, πανόδετα χειρόγραφα βιβλία, μυθολογικές παραστάσεις, φωτογραφικά ντοκουμέντα και εργαλεία ξεδιπλώνοντας τον πλούτο και την ιστορία μιας εποχής 150 χρόνων του Ελληνικού Λαϊκού Θεάτρου Σκιών.
«Ήταν υποτιμητικό το να είσαι Καραγκιοζοπαίχτης, γι’ αυτό και τα παλιά χρόνια αλλάζανε ονόματα. Μεγάλοι Καραγκιοζοπαίχτες όπως ο Μίμαρος, ο Μόλλας και ο Χαρίδημος αλλάξανε τα επίθετα τους. Από Σαντούνης ονομάστηκε Μίμαρος, από Παπούλιας Μόλλας, κι από Χαρίτος ονομάστηκε Χαρίδημος», μας εξηγεί.
-Ποιος θα λέγατε ότι είναι ο σύγχρονος Καραγκιόζης, ρωτώ τον κ. Χαρίδημο.
-Ένας απλός άνθρωπος, είναι σήμερα ο Καραγκιόζης. Αυτός που δυστυχεί, γιατί δε ζουν όλοι καλά. Ο Καραγκιόζης είναι αυτός που σηκώνει όλα τα βάρη της οικογένειας στην πλάτη του ∙ άντε να κάνεις παιδιά, άντε να τα σπουδάσεις, άντε να κάνεις εγγόνια. Ο Καραγκιόζης τι κάνει; Διαμαρτύρεται, πεινάει…Είναι ο καθημερινός άνθρωπος με τις δυσκολίες του, όχι όμως με την ειρωνική έννοια που λέμε «καραγκιόζης». Ο Καραγκιόζης είναι ο ήρωας της ζωής, αντιμετωπίζει τη ζωή, δε σκύβει το κεφάλι, κάνει αντίσταση. Αυτός που σκύβει το κεφάλι και γλείφει τον Πασά είναι ο Χατζατζάρης.
Και υποδύεται με χαμηλή φωνή το Χατζατζάρη και τον Καραγκιόζη μουρμουρίζοντας έναν διάλογο από μία παράσταση.
«Πολυχρονεμένε μου Βεζίρη πείτε μου τι θέλετε, όλα τα θελήματα του κόσμου…Προσκύνα ρε Καραγκιόζη, θα μας τσακίσει ο Πασάς».

Ο Σωτήρης Χαρίδημος αγωνίστηκε πολύ για να φτιαχτεί αυτό το Μουσείο. Περνάει ώρες εκεί μέσα, στο εργαστήριο του, μόνο και μόνο επειδή αγαπάει αυτό που κάνει. «Είναι πολύ πεισματάρης άνθρωπος. Μόνο εγώ ξέρω πόσο πάλεψε γι’ αυτό το μουσείο» τονίζει η Άννα Φόνσου, Πρόεδρος του ιδρύματος «Το Σπίτι του Ηθοποιού» που τυχαίνει να ήταν εκεί την ώρα της επίσκεψης μας. Αμέσως, αμέσως με πολύ αυθόρμητο τρόπο, κατά τη διάρκεια της συζήτησης, η κ. Φόνσου παρακίνει τον κ. Χαρίδημο να παίξουνε μία πολύ σύντομη παράσταση υποδυόμενοι το Κολλητήρι και τον Καραγκιόζη αντίστοιχα, για τους επισκέπτες που βρίσκονταν στο μουσείο εκείνη τη στιγμή.

Ο Σωτήρης Χαρίδημος εξήγησε επίσης πως, ακριβώς επειδή είχε τη στήριξη του Δήμου Αθηναίων κατάφερε να «χτίσει» αυτό το Μουσείο που αποτελεί σημαντική πολιτιστική κληρονομιά του ελληνικού λαού.

Όσον αφορά τα Άτομα με Αναπηρία (ΑμεΑ), το «Μουσείο Χαρίδημος» δίνει μεγάλη σημασία σε αυτά. Παίζονται διαφορετικές παραστάσεις για τους ανθρώπους που έχουν κάποιες ιδιαιτερότητες. «Για τα παιδιά με αναπηρία παίζονται διαφορετικές παραστάσεις γιατί συχνά, από τον ήχο της καρπαζιάς για παράδειγμα, φοβούνται, η κίνηση και η φωνή δεν πρέπει να είναι βροντώδεις».

Στο εργαστήριο του Χαρίδημου μαθαίνουν να παίζουν παραστάσεις και ΑμεΑ. Στη Γλυφάδα τέσσερα παιδιά με αναπηρία, μετά την επιλογή του κ. Χαρίδημου, δώσανε παράσταση Καραγκιόζη, για την οποία βραβεύτηκε και ο δάσκαλός τους Χαρίδημος. Στο Μουσείο υπάρχει μεγάλη προσέλευση κοινού καθώς επίσης και μαθητών, μόνο που οι τελευταίοι δεν είναι πολλοί.
-Υπάρχουν συνεχιστές; ρωτώ τον κ. Χαρίδημο
-Υπάρχουν, αλλά είναι μετρημένοι στα δάχτυλα και δεν είναι τόσο καλοί όσο τα παλιά χρόνια, λέει μελαγχολικά.

Image result for μουσείο χαρίδημου

Όσο περνάνε τα χρόνια τα γούστα των ανθρώπων αλλάζουν. Τώρα πια υπάρχει η τηλεόραση, το σινεμά τα οποία αντικαταστήσανε το Θέατρο Σκιών, την αθωότητα του και τα βαθιά πολιτικά μηνύματα που αυτό περνούσε.

Υπάρχουν βέβαια κι αυτοί που θα κρατήσουν τις παραδόσεις και θα γίνουν μαθητές του κ. Χαρίδημου που τον ευχαριστεί πολύ να τους διδάσκει. Σήμερα μαθαίνει Καραγκιόζη σε παιδαγωγούς, σε φιλολόγους, σε φοιτητές και σε μικρά παιδιά. Όλα τα μαθήματα είναι δωρεάν για όλες τις ηλικίες με μόνη προϋπόθεση την όρεξη για δημιουργική απασχόληση.

Πηγές: sansimera.gr, haridimos.gr (Λορύ Μπαραζιάν)

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Τέσσερα αναπάντεχα οφέλη της αιμοδοσίας και γιατί είναι σημαντικό να δίνεις αίμα

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Κάθε δύο δευτερόλεπτα κάποιος στον κόσμο έχει άμεση ανάγκη για αίμα. Αυτή μπορεί να είναι μια λυπηρή στατιστική, αλλά ακόμα πιο στενάχωρα είναι τα εξαιρετικά χαμηλά νούμερα των δωρητών αίματος. Μήπως λοιπόν να σκεφτόσασταν την περίπτωση να γίνετε και εσείς αιμοδότης; Καθώς οι απαιτήσεις για αίμα αυξάνονται συνεχώς, αυξάνεται και η ανάγκη για αιμοδότες. Κι αν και η βοήθεια που προσφέρετε ως δωρητές στον συνάνθρωπό μας είναι αδιαμφισβήτητες, γνωρίζατε ότι η αιμοδοσία προσφέρει πολλά οφέλη και στη δική σας υγεία;
Γιατί να γίνουμε αιμοδότες: Οι χρήσεις της αιμοδοσίας

Η αιμοδοσία αποτελεί έναν απαραίτητο κρίκο στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Άνθρωποι με συγκεκριμένες παθήσεις όπως καρκίνο και δρεπανοκυτταρική αναιμία χρειάζονται πολλές μεταγγίσεις μέσα στο χρόνο. Και απαιτούνται κατά μέσο όρο 500 ml αίματος για μια μετάγγιση. Και ας μη μιλήσουμε για τις πολλές περιπτώσεις αυτοκινητιστικών ατυχημάτων όπου ένας τραυματίας μπορεί να χρειαστεί μέχρι και 47 λίτρα αίματος. Τραυματισμένοι με εγκαύματα, με πολλά τραύματα, γυναίκες που γεννούν, όπως επίσης και εκείνοι που πάσχουν από ασθένειες του αίματος, όπως μεσογειακή αναιμία, κληρονομικές παθήσεις όπως η αιμοφιλία, σοβαρές μορφές αναιμίας ή λευχαιμία χρειάζονται επίσης αίμα.

Πλεονεκτήματα της αιμοδοσίας για τον δότη

Η πράξη της αιμοδοσίας προχωρά και πέρα από τη βοήθεια προς τον συνάνθρωπο που χρειάζεται το αίμα σας. Για την ακρίβεια, η αιμοδοσία μπορεί να ωφελήσει κατά πολύ και τη δική σας υγεία ως δότες. Σας προσφέρει:

1. Ένα γενικό checkup

Πριν δώσετε αίμα, θα χρειαστεί να εξεταστείτε για κάποιες ασθένειες που μπορεί να σας αποκλείσουν από την αιμοδοσία. Και αυτή η διαδικασία μπορεί να είναι εκείνη η ώθηση που επιτέλους θα σας κάνει να εξετάσετε τη γενική εικόνα της υγείας σας. Επίσης, πριν δώσετε αίμα, σίγουρα θα εξετάσουν την πίεση και τους καρδιακούς σας παλμούς. Ύστερα, θα εξεταστεί ένα δείγμα του αίματος σας. Επίσης θα πρέπει να συμπληρώσετε μια φόρμα σχετικά με τα πρόσφατα ταξίδια σας, την πιθανή φαρμακευτική αγωγή που λαμβάνετε ή άλλους παράγοντες κινδύνου που μπορεί να κάνουν πιθανό το ενδεχόμενο εμφάνισης κάποιων ασθενειών.

Και ενώ αυτή η διαδικασία έχει σκοπό να εκτιμηθεί από τους ειδικούς το αν είστε κατάλληλοι υποψήφιοι για αιμοδοσία, μέσα από αυτή, θα ανακαλύψετε αν υφίσταται κάποιο πρόβλημα υγείας που πρέπει να εξετάσετε περαιτέρω ή που πρέπει να το δει άμεσα κάποιος γιατρός.

2. Ευκαιρία για δική σας μελλοντική χρήση (σε περίπτωση χειρουργείου)

Έχετε ποτέ σκεφτεί την πιθανότητα αιμοδοσίας για δική σας πιθανή χρήση αργότερα; Αυτό λέγεται αυτόλογη προκατάθεση και το πλεονέκτημα αυτής της κίνησης είναι ότι θα μεταγγιστείτε το δικό σας αίμα, όταν το χρειαστείτε. Ειδικά αν υπάρχει κάποιο προγραμματισμένο χειρουργείο σας τον επόμενο καιρό. Ένα άλλο βασικό πλεονέκτημα είναι ότι μέσω αυτής της εναλλακτικής, μειώνεται η περίπτωση ασυμβατότητας ή μετάδοσης πιθανών λοιμώξεων. Επομένως, αν και δεν σχετίζεται με τα αλτρουιστικά οφέλη της αιμοδοσίας, βοηθά στην ικανοποίηση των δικών σας αναγκών, χωρίς να καταφύγετε στην τράπεζα αίματος.

3. Τόνωση της καρδιαγγειακής σας υγείας

Η αιμοδοσία μπορεί επίσης να βοηθήσει στη βελτίωση της καρδιαγγειακής σας υγείας, μέσω της διατήρησης των φυσιολογικών επιπέδων σιδήρου. Ο σίδηρος μπορεί να έχει έναν ρόλο στην υπεροξείδωση των λιπιδίων, που πρόκειται για προάγγελο της αρτηριοσκλήρυνσης και της θρόμβωσης των αρτηριών. Τα υψηλά επίπεδα σιδήρου έχουν συνδεθεί με μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιακών νόσων. Θυμηθείτε πως όταν καταναλώνετε τροφές που περιέχουν σίδηρο, το σώμα σας θα τον χρησιμοποιήσει για να αντικαταστήσει σταδιακά κάθε ποσότητα σιδήρου που έχει χαθεί. Όμως, κάποιοι υποστηρίζουν, ότι η συχνή αιμοδοσία μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση των επιπέδων σιδήρου στο φυσιολογικό, μειώνοντας τις παραπανίσιες ποσότητές του κάθε φορά που δίνετε αίμα.

Ωστόσο, πρέπει να προσέξουμε κάτι εδώ: οι μελέτες που έχουν ερευνήσει την άμεση επίδραση της αιμοδοσίας στα επίπεδα σιδήρου και στην καρδιαγγειακή υγεία έχουν παράγει αντιφατικά αποτελέσματα. Ως τέτοια, κάποιοι ερευνητές δε υποστηρίζουν τη θεωρία της βελτιωμένης καρδιαγγειακής υγείας. Με λίγα λόγια, μη θεωρήσετε την αιμοδοσία ως θεραπεία για προβλήματα καρδιάς ή πρόληψής τους. Αν όντως όμως ωφεληθείτε από την αιμοδοσία και σε αυτό τον τομέα, σίγουρα θα είναι ένα επιπλέον πλεονέκτημα για εσάς.

4. Πιθανή μείωση κινδύνου εμφάνισης συγκεκριμένων καρκίνων

Γι’ άλλη μια φορά, λόγω της ικανότητάς της να μειώνει τα μεγάλα ποσά σιδήρου στο σύστημα μας, η αιμοδοσία μπορεί να μειώσει και τον κίνδυνο εμφάνισης συγκεκριμένων καρκίνων. Όπως ένας αριθμός ερευνών τονίζει, τα μεγάλα ποσά σιδήρου στο σώμα μας μπορούν να δημιουργήσουν βλάβη μέσω των ελεύθερων ριζών που σχετίζονται με τον σίδηρο ή μέσω του οξειδωτικού στρες. Και αυτοί οι δύο παράγοντες εμπλέκονται στην αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου. Έτσι, σε μια συγκεκριμένη έρευνα παρατηρήθηκε ότι τα μειωμένα επίπεδα σιδήρου στους συμμετέχοντες που έπασχαν από περιφερική αρτηριακή νόσο μείωσαν τον κίνδυνο καρκίνου όπως και θνησιμότητας.
Κίνδυνοι της αιμοδοσίας

Ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να βιώσουν κάποιες παρενέργειες ήπιας μορφής από την αιμοδοσία. Παρακάτω βρίσκονται κάποιες από τις ήπιες αυτές αντιδράσεις που μπορεί να εμφανίσετε:

• Ιδρώτα

• Κρυάδες

• Αδυναμία

• Ναυτία

• Ταραχή/σύγχυση

Ένας μικρός αριθμός ανθρώπων βιώνουν σοβαρότερα προβλήματα όπως εμετό ή λιποθυμίες.
Είναι ασφαλής η αιμοδοσία;

Είναι κατανοητό να νιώθετε κάποιο φόβο απέναντι στην αιμοδοσία. Σε κανέναν δεν αρέσουν οι βελόνες! Αλλά σε αυτή την περίπτωση και επειδή πρόκειται για έναν καλό σκοπό, αξίζει μια μικρή προσπάθεια, ακόμα και αν νιώθουμε άβολα. Ωστόσο, αν οι ανησυχίες σας αφορούν στην ασφάλεια, σας δίνουμε κάποιες κατευθυντήριες γραμμές:

• Σύμφωνα με τον Ερυθρό Σταυρό, θα πρέπει να βρίσκεστε σε «καλή γενική υγεία» και δεν θα πρέπει να νιώθετε αδιαθεσία, αν επιθυμείτε να δώσετε αίμα.

• Συνήθως, πρέπει να ζυγίζετε τουλάχιστον 49 κιλά, ώστε να μπορέσετε να είστε αιμοδότης. Βέβαια υπάρχουν κάποιες διαφορές όσον αφορά στους νέους σε ηλικία αιμοδότες.

• Αν θέλετε να δίνετε αίμα τακτικά, θα πρέπει να βεβαιωθείτε ότι θα περιμένετε τουλάχιστον 56 μέρες για την επόμενη αιμοδοσία.

• Αν πάσχετε από κάποια συγκεκριμένα ιατρικά συμπτώματα και νόσους, ίσως δεν μπορέσετε να δώσετε αίμα. Εξετάστε το ενδεχόμενο αυτό με τον Ερυθρό Σταυρό ή με το τοπικό κέντρο αιμοδοσίας. Ωστόσο, αυτό κυρίως αφορά σε άτομα που πάσχουν από ηπατίτιδα, μαλάρια, AIDS ή ήταν χρήστες ναρκωτικών στο άμεσο παρελθόν. Επιπλέον, αν πρόσφατα είχατε περάσει κάποιο κρύωμα ή ίωση, ίσως είναι καλύτερα να αφήσετε κάποιο χρόνο πρώτα να περάσει.

• Αν πρόσφατα είχατε κάποια αποβολή, έκτρωση ή γέννα, ίσως δεν μπορέσετε να δωρίσετε αίμα. Εκείνοι που επίσης έχουν κάνει μετάγγιση αίματος ίσως χρειαστεί να περιμένουν πρώτα για κάποιο χρονικό διάστημα.

Πηγές

1, 2. Blood Facts and Statistics. American Red Cross.
3. Frequently Asked Questions on Blood Donation. World Health Organization.
4. Donating Blood. American Cancer Society.
5. Blood donation before surgery. U.S. National Library of Medicine.
6. De Valk, B., and J. J. M. Marx. “Iron, atherosclerosis, and ischemic heart disease.” Archives of internal medicine 159, no. 14 (1999): 1542-1548.
7. Fleming, Diana J., Paul F. Jacques, Katherine L. Tucker, Joseph M. Massaro, Ralph B. D’Agostino, Peter WF Wilson, and Richard J. Wood. “Iron status of the free-living, elderly Framingham Heart Study cohort: an iron-replete population with a high prevalence of elevated iron stores.” The American journal of clinical nutrition 73, no. 3 (2001): 638-646.
8. Ascherio, Alberto, Eric B. Rimm, Edward Giovannucci, Walter C. Willett, and Meir J. Stampfer. “Blood donations and risk of coronary heart disease in men.” Circulation 103, no. 1 (2001): 52-57.
9. Zacharski, Leo R., Bruce K. Chow, Paula S. Howes, Galina Shamayeva, John A. Baron, Ronald L. Dalman, David J. Malenka, C. Keith Ozaki, and Philip W. Lavori. “Decreased cancer risk after iron reduction in patients with peripheral arterial disease: results from a randomized trial.” Journal of the National Cancer Institute 100, no. 14 (2008): 996-1002.
10. Crocco, Antonio, and Domenico D’Elia. “Adverse reactions during voluntary donation of blood and/or blood components. A statistical-epidemiological study.” Blood transfusion 5, no. 3 (2007): 143.
11. Who Can Donate. Community Blood Center.
12. Eligibility Requirements. American Red Cross.

Πηγή άρθρου: enallaktikidrasi.com

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Ευγένιος Τριβιζάς: καθηγητής εγκληματολογίας και βασιλιάς των παραμυθιών

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Ευγένιος για μεγάλους

Ο Ευγένιος Τριβιζάς γεννήθηκε στην Αθήνα στις 8 Σεπτεμβρίου του 1946. Με σπουδές σε Ελλάδα και Αγγλία, είναι κάτοχος πτυχίων Νομικής και Οικονομικών. Ασκεί το επάγγελμα του δικηγόρου και από το 1978 ο διδάκτωρ, πλέον, Τριβιζάς, είναι καθηγητής Εγκληματολογίας και Συγκριτικού Ποινικού Δικαίου στο πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ στην Αγγλία. Έχει διδάξει σε αρκετά ακόμη πανεπιστήμια της Αγγλίας, ενώ για πέντε χρόνια υπήρξε καθηγητής Εγκληματολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Στις διατριβές του έχει ασχοληθεί κυρίως με την αποκλίνουσες συμπεριφορές του πλήθους και τις συνέπειες που έχουν στο σύστημα ποινικής δικαιοσύνης της Βρετανίας. Η Σκότλαντ Γιαρντ του έχει επιτρέψει να λαμβάνει μέρος σε έρευνες και σε άλλες αστυνομικές δραστηριότητες, ενώ έχει δημοσιεύσει πολλά άρθρα σχετικά με την εγκληματολογία, την κοινωνιολογία της αποκλίνουσας συμπεριφοράς και τις συνέπειες για τα ανθρώπινα δικαιώματα της ηλεκτρονικής παρακολούθησης των παραβατών.
Τριβιζάς για μικρούς

Ο Ευγένιος Τριβιζάς ασχολήθηκε από μικρή ηλικία με τη λογοτεχνία. Ο «Ερωτευμένος Πυροσβέστης» είναι το μοναδικό μυθιστόρημα που έχει γράψει για τους ενήλικες. Έχει αφιερωθεί στη συγγραφή πρωτότυπων φανταστικών ιστοριών για παιδιά. Μέσα από τα 150 βιβλία και ιστορίες που έχει εκδώσει, οι μικροί φίλοι του Ευγένιου Τριβιζά ξέρουν ότι είναι υπεύθυνος για την εφεύρεση του γαργαλιού, μιας συσκευής που κάνει τους λυπημένους ανθρώπους να γελούν, για το παπιγιόν για νάνους και βέβαια για το ηλεκτρικό ρουφοσκόπιο. Η συσκευή αυτή επιτρέπει σε κάποιον να παρατηρεί τα αστέρια, αλλά αν του αρέσουν πολύ, μπορεί να τα ρουφάει σαν ηλεκτρική σκούπα και να τα κάνει γιρλάντες. Είναι επίσης εξερευνητής και έχει ανακαλύψει 484 χώρες, εκ των οποίων το Νησί των Πυροτεχνημάτων, το Πιπερού, το Κουφέιτ, αλλά και η ξακουστή Φρουτοπία. Οι ειδικότητες του δεν σταματούν εκεί. Είναι ζογκλέρ μελάτων αυγών και δοκιμαστής καναπέδων. Είναι πτυχιούχος γαλακτοκομίας και μιλά άπταιστα σοκολατινικά. Ένα πούπουλο από το μαξιλάρι που κοιμόταν η Πεντάμορφη και ένα τούβλο απ’ το σπίτι που είχαν χτίσει τα τρία γουρουνάκια, είναι μερικά από τα πράγματα που κατέχει στην σπάνια συλλογή του.

 

https://www.karditsanews.gr/wp-content/uploads/2014/10/FROUTOPIA-1.gif

«Είναι μία, μόνο μία, η ονειρεμένη φρουτοπία, είναι μία, μόνο μία και δεν υπάρχει άλλη καμία»

Το 1997 ξέσπασε δικαστική διαμάχη μεταξύ του Ευγένιου Τριβιζά και της εταιρίας-κολοσσού, Coca Cola. Ο λόγος ήταν ο εξής: Η Coca Cola ξεκίνησε την παραγωγή ενός φρουτοποτού με την ονομασία “FRUTOPIA”. Ο συγγραφέας προσέφυγε στη δικαιοσύνη για να προστατεύσει τα πνευματικά δικαιώματα της δημιουργίας του. Στις 17 Σεπτεμβρίου 1997 η Διοικητική Επιτροπή Σημάτων του υπουργείου Εμπορίου, αποφάσισε: «Η λέξη «Φρουτοπία» είναι πρωτότυπη δημιουργία του Ευγένιου Τριβιζά και έχει αποκτήσει μεγάλη φήμη κυρίως στα νεαρά άτομα, τα οποία αποτελούν μεγάλη κατηγορία του καταναλωτικού κοινού. Επίσης, η λέξη «Φρουτοπία» συνδέεται άμεσα με τον δημιουργό της και το πνευματικό του έργο και η κατάθεσή της από την «Κόκα-Κόλα» ως σήματος προς διάκριση προϊόντων της αντίκειται στην καλή πίστη και προσβάλλει προγενέστερα δικαιώματα της προσωπικότητας του Ευγένιου Τριβιζά και έγινε με σκοπό να σφετεριστεί ανεπίτρεπτα η εταιρεία τη φήμη του ανήκοντος εις τον συγγραφέα έργου».

Παρά την έφεση που κατέθεσε η εταιρία, το αίτημα της απορρίφθηκε κι έκτοτε ο Αιμίλιος το Μήλο και οι υπόλοιποι κάτοικοι της Φρουτοπίας υπερηφανεύονται ότι η ονομασία της πόλης τους είναι πρωτότυπη. Ο Ευγένιος Τριβιζάς είναι κι ο μοναδικός Έλληνας που έχει κερδίσει δίκη ενάντια στην πολυεθνική εταιρία.

«Η εκπαίδευση, αντί να εμπνέει και να χαρίζει δημιουργικά φτερά, συνθλίβει και καταθλίβει με τη συσσώρευση γνώσεων το παιδί».

Με μια πλούσια συλλογή παραμυθιών και βαθιά γνώση του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, ο Ευγένιος Τριβιζάς δείχνει την αντίθεσή του ως προς το μαθησιακό περιεχόμενο και την τακτική που ακολουθούν τα ελληνικά σχολεία. Αναφέρει πως η παιδική δημιουργικότητα και η φαντασία πρέπει να έχουν κυρίαρχο ρόλο στην εκπαίδευση. Μέσα από το βαρετό και συνηθισμένο περιεχόμενο των σχολικών βιβλίων, η φαντασία των μαθητών περιορίζεται και η δημιουργικότητά τους ατροφεί.

Θεωρεί πως το εκπαιδευτικό σύστημα έχει παραμελήσει αυτές τις πλευρές, δίνοντας βάση μόνο στη γνώση και την απομνημόνευση. Προτείνει ως πρώτο βήμα την αξιοποίηση της φαντασίας και του χιούμορ, μέσα από πολύχρωμα σχολικά βιβλία που θα δώσουν κίνητρο και θα κινήσουν το ενδιαφέρον των μαθητών. Η πρωτότυπη εξωτερική εμφάνιση των βιβλίων και το πλούσιο και διαφορετικό μυθιστορηματικό περιεχόμενο τους, θα φανούν ελκυστικά τα παιδιά και έτσι θα αξιοποιήσουν περισσότερο τη γνώση που τους προσφέρεται. Αυτό που αναφέρει ο ποιητής Κόλριτζ, ως ηθελημένη αναστολή της δυσπιστίας είναι πολύ πιο πιθανό να συμβεί στα παιδιά. Μέσα από γεγονότα μυθοπλασίας, τα παιδιά ξέροντας ότι αυτά που διαβάζουν δεν είναι πραγματικά, είναι σε θέση να αφήσουν τη φαντασία τους αχαλίνωτη, να εισχωρήσουν στον κόσμο του συγγραφέα και να γίνουν ένα με τους ήρωες. Η φαντασία και η έμπνευση πρέπει να είναι τα θεμέλια που θα στηριχθεί το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα.

Αυτό που αναφέρει ο ποιητής Κόλριτζ, ως ηθελημένη αναστολή της δυσπιστίας είναι πολύ πιο πιθανό να συμβεί στα παιδιά. Μέσα από γεγονότα μυθοπλασίας, τα παιδιά ξέροντας ότι αυτά που διαβάζουν δεν είναι πραγματικά, είναι σε θέση να αφήσουν τη φαντασία τους αχαλίνωτη, να εισχωρήσουν στον κόσμο του συγγραφέα και να γίνουν ένα με τους ήρωες. Η φαντασία και η έμπνευση πρέπει να είναι τα θεμέλια που θα στηριχθεί το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα.

Αποτέλεσμα εικόνας για trivizas

Διακρίσεις

Ο «εθνικός μας παραμυθάς» έχει βραβευθεί από την Ακαδημία Αθηνών, την Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών, τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου και τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά. Κατέχει το Ελληνικό Κρατικό Βραβείο Παιδικής Λογοτεχνίας, ενώ έχει επίσης τιμηθεί από οργανισμούς της Αμερικής και της Αγγλίας.

Η βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου της Μινεσότας στη Μινεάπολη συγκέντρωσε το σύνολο των λογοτεχνικών βιβλίων του Ευγένιου Τριβιζά, τις μελέτες για το έργο του, τα χειρόγραφα και άλλο υλικό σε μια ειδική ερευνητική συλλογή, που παρουσιάστηκε τον Μάιο του 2000. Το 2013, ο Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου επέλεξε τον συγγραφέα ως τον Έλληνα υποψήφιο για το διεθνές βραβείο παιδικής Λογοτεχνίας Άστριντ Λίντγκρεν, σουηδικό βραβείο που θεσπίστηκε το 2002 προς τιμήν της δημιουργού της Πίπης Φακιδομύτης.

Ο Ευγένιος Τριβιζάς στο TEDx Athens, όπου μεταξύ πολλών αναφέρθηκε στην πολυτιμότητα της επιστήμης και της φαντασίας.

https://www.youtube.com/watch?v=tx67UwCrqkU

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Ποια είναι η αυθεντική κανέλα;

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Η κανέλα είναι ένα γευστικότατο και εξαιρετικά δημοφιλές μπαχαρικό, που συνήθως το προσθέτουμε στα γλυκά ή στον καφέ. Πιστεύετε όμως ότι γνωρίζετε τα πάντα για αυτήν;

Πράγματι η κανέλα είναι ένα μπαχαρικό πλούσιο σε αντιοξειδωτικά συστατικά, αντιβακτηριδιακό και αντιφλεγμονώδες. Μειώνει την κακή χοληστερόλη LDL, βοηθά στον διαβήτη μειώνοντας τη γλυκόζη στο αίμα. Αυξάνει τη ροή του αίματος και βοηθά στην πρόληψη δημιουργίας θρόμβων. Περιέχει σίδηρο, ασβέστιο, μαγγάνιο, φυτικές ίνες και Κινναμαλδεύη, τη βασική ουσία της κανέλας που βοηθάει σε πολλά. Αλλά... όλα αυτά υπάρχουν μόνο στην αυθεντική κανέλα Κεϋλάνης!

Λίγοι ή ελάχιστοι από εσάς που διαβάζετε αυτό το άρθρο έχετε δοκιμάσει κανέλα. Αυτό που αγοράζουμε από το σούπερ μάρκετ και μας το πουλάνε ως κανέλα, είναι στην πραγματικότητα Κασία. Ένα άλλο μπαχαρικό που μοιάζει με την κανέλα, αλλά καμία σχέση δεν έχει με τις θαυματουργές ιδιότητές της. Μάλιστα η Κάσια (ή Κασσία) είναι πλούσια σε ένα συστατικό που ονομάζεται Κουμαρίνη, μια τοξική ουσία που σε μεγάλη ποσότητα θεωρείται ότι βλάπτει τα νεφρά και το συκώτι.

Η αυθεντική κανέλα Κεϋλάνης προέρχεται από το φυτό Cinnamomum Zeylanicum και έχει ξυλάκια με πολλές στρώσεις που σπάνε εύκολα, έχει πιο ανοιχτό χρώμα και πολύ γλυκό άρωμα.

Η Κάσια έχει σκούρα ξυλάκια, χοντρά, με λίγες στρώσεις και δεν σπάνε εύκολα.

Η Κάσια είναι φτηνή και την πουλάνε σαν κανέλα γιατί έχει και το όνομα κινέζικη κανέλα

Άρα η Κανέλα Κεϋλάνης δεν είναι απλά η καλύτερη κανέλα, αλλά η μόνη κανέλα που πρέπει να έχετε στο σπίτι σας.

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Μενέλαος Λουντέμης, «Ένα παιδί μετράει τ' άστρα»: Τι είναι η αγάπη;

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Άμα πεινάς το ξέρεις. Φωνάζουνε τα σπλάχνα σου. Άμα κρυώνεις, το ίδιο. Άμα αγαπάς, πώς να το καταλάβεις;
Γιατί: τι είναι η αγάπη;

Κάποιος πήγε να πει κάτι και δεν είπε τίποτα. Είπε πως είναι κάτι σαν φωτιά. Μα είναι; Άλλος είπε πάλι, πως είναι δροσούλα, άλλος σαν δοξαριά. Τι είναι τέλος πάντων… Κι αν, πάλι, αγάπη είναι κάτι που το λένε «αγάπη», είναι αυτό η αγάπη;

Βάλε μια δύση κι ένα βαρκάκι να λιώνει μέσα. Ομορφιά! Μα αν δεν υπάρχει μάτι να το δει, είναι ομορφιά; Ένα πουλάκι κελαηδά ολομόναχοσ” ένα έρημο δάσος… Αν δεν τ’ ακούσει κανείς.. είναι κελάηδηγμα;

Κι είναι μπορετό να κελαηδήσει γλυκά ένα ολομόναχο πουλάκι, αν δεν υπάρχει πίσω από κάποιο φύλλο το αυτάκι ενός άλλου πουλιού; Πήγαν κι οι σοφοί να πούνε κάτι πάνω σ” αυτό και τα κάνανε θάλασσα. Αυτοί, γι” αγάπη!… Τα μωρά ξέρουν περισσότερα.

Ένα λουλούδι είπε: «Αγάπη; Είμαι εγώ». Τρελαίνεσαι με τέτοια καμώματα.

Ένας «Πέρσης» θα πει αυτό είναι «τρίχα». Ένας βαρκάρης θ” αφήσει τα κουπιά και θα σκουπίσει το κούτελο του. Δε θα ξέρει να πει τίποτα.

Μπορεί αυτό να είναι αγάπη. Μα είναι; Ποιος να του το πει;

Όσο έχεις κάτι μέσα σου και δε χρειάζεται να το πεις, το έχεις και ησυχάζεις. Σε καίει… Σε λιώνει… Εσύ το βλέπεις. Κι αντί να βάλεις τα κλάματα, το ρίχνεις στο τραγούδι. Είσαι μεθυσμένος και δεν έχεις πιει ούτε στάλα! Αυτό το «πράμα» πρέπει να σκάβεις μέσα σου μια λακκούβα να το θάβεις, κι ό,τι βρέξει.

Μην το λες πουθενά. Άστο να σε κάψει. Θα ξέρεις ότι χάνεσαι λίγο λίγο από μια αρρώστια που δεν ξέρεις τ’ όνομά της. Θα ξέρεις όμως ότι είναι μια αρρώστια, που σε κάνει όμορφο. Ομορφαίνεις και πεθαίνεις… Κι όταν θα νομίσεις ότι πέθανες… θα ‘χει τελειώσει η αρρώστια.

Θα είσαι ζωντανός, μα θα είσαι και άσκημος. Θα ‘χεις φρικτά ασκημίσει.

Αλήθεια… αυτό είναι η αγάπη; Όποιος αγαπά δεν μπορεί να το πει. Κι όποιος δεν αγαπά, δεν το ξέρει.

Aπόσπασμα από το βιβλίο «Ένα παιδί μετράει τ’ άστρα» του Μενέλαου Λουντέμη

Πηγή: koutipandoras.gr

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Decibel, εμβοές και... τα ακουστικά

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Με τον όρο εμβοή εννοούμε την αντίληψη κάποιου ήχου κατά την απουσία ενός ηχητικού ερεθίσματος. Η πάθηση αυτή προσβάλει τους ανθρώπους από την αρχαιότητα, ενώ η πρώτη της περιγραφή εμφανίστηκε ήδη το 2500 π.χ. στους πάπυρους του Ebers.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν αποτελεί σοβαρό πρόβλημα αλλά περισσότερο μια ενόχληση, που μπορεί να υποχωρήσει. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ωστόσο, οι εμβοές αποτελούν μία πολύ σοβαρή πάθηση.

Τι προκαλεί τις εμβοές;

Οι εμβοές προέρχονται από διαφορετικά μέρη του αυτιού: το έξω, το μέσο ή το έσω ους. Ακόμη, μπορεί να οφείλονται σε κάποια εγκεφαλική πάθηση. Συνήθη αίτια είναι:

Υγρό πίσω από το τύμπανο, χρόνιες ωτίτιδες, ωτοσκλήρυνση
Κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις και κακώσεις της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Οι εμβοές επίσης μπορεί να αποτελούν σύμπτωμα δυσλειτουργίας της κροταφογναθικής άρθρωσης
Εκφύλιση του ακουστικού νεύρου, στους ηλικιωμένους
Έκθεση σε δυνατούς ήχους και θορύβους.
Φάρμακα (π.χ ασπιρίνη) και διεγερτικές ουσίες όπως η καφεΐνη και η νικοτίνη μπορεί επίσης να επιτείνουν τις εμβοές
Σύνδρομο Meniere
Σε σπάνιες περιπτώσεις, οι εμβοές μπορεί να προκαλούνται από ένα εγκεφαλικό ανεύρυσμα ή ένα ακουστικό νευρίνωμα (όγκο του ακουστικού νεύρου)

Πώς εκτιμώνται οι εμβοές;

Η λήψη ενός καλού ιατρικού ιστορικού, η φυσική εξέταση, και μια σειρά εξειδικευμένων διαγνωστικών εξετάσεων μπορούν με ακρίβεια να προσδιορίσουν την προέλευση των εμβοών. Οι εμβοές είναι συνεχείς, διαλειπόμενες, ή σφύζουσες, (ακολουθούν δηλαδή τον καρδιακό παλμό), και πολλές φορές συνοδεύουν απώλεια ακοής ή ίλιγγο. Το ακοόγραμμα είναι μια πολύ έγκυρη εξέταση, ενώ σπάνια μπορεί να απαιτηθεί μια μαγνητική τομογραφία του ακουστικού νεύρου (για αποκλεισμό όγκων της περιοχής).

Πώς θα ανακουφιστώ από τις εμβοές;

Υπάρχουν αρκετές απλές πρακτικές, οι οποίες είτε μειώνουν, είτε εκπαιδεύουν στην αποφυγή των εμβοών

Αποφυγή καφεΐνης και αλατιού, διακοπή καπνίσματος.
Σε πολλά άτομα με εμβοές διαπιστώνονται χαμηλά επίπεδα ψευδάργυρου, και για το λόγο αυτό τα συμπληρώματα ψευδαργύρου προσφέρουν ανακούφιση σε όσους πάσχουν από εμβοές.
Η μελατονίνη, άλλο συμπλήρωμα, μπορεί να βοηθήσει τα άτομα με διαταραχές ύπνου που οφείλονται στις εμβοές.
Θεραπείες συμπεριφοράς έχουν με επιτυχία εφαρμοστεί και περιλαμβάνουν τη θεραπεία επανεκπαίδευσης των εμβοών, και το masking (ηχοκάλυψη).

Μπορώ να προλάβω την εμφάνιση εμβοών;

Η μόνη αληθινή πρόληψη έγκειται στην αποφυγή βλάβης των ώτων. Υπάρχουν αρκετές πρακτικές αποφυγής και πρόληψης των εμβοών, που περιγράφονται παρακάτω:

Μην χρησιμοποιείτε μπατονέτες, διότι μπορεί να συμπιέσουν τυχόν κερί στο τύμπανο και να επιδεινωθούν έτσι οι εμβοές σας.
Στη θορυβώδες περιβάλλον στη δουλειά, φορέστε ωτασπίδες ή ακουστικά και ακολουθήστε τους κανονισμούς για την προστασία της ακοής.
Προσοχή με τη χρήση ακουστικών. Αν η μουσική είναι τόσο δυνατή ώστε οι υπόλοιποι να την ακούν καθαρά ή δεν μπορείτε να ακούσετε άλλους ήχους γύρω σας, τότε μάλλον ο ήχος είναι πολύ δυνατός.
Ακόμα και οι καθημερινοί θόρυβοι, όπως αυτός από το σεσουάρ ή τη μηχανή του γκαζόν μπορεί να είναι τόσο ενοχλητικοί ώστε να χρειάζονται ωτασπίδες
Μειώστε το αλκοόλ και την καφεΐνη. Μην καπνίζετε και μην εκτίθεστε σε παθητικό κάπνισμα. Η νικοτίνη προκαλεί εμβοές αφού μειώνει τη ροή του αίματος στα αγγεία του αυτιού.
Οι εμβοές παρατηρούνται συχνότερα στους παχύσαρκους. Η συχνή και τακτική άσκηση βελτιώνει την αιμάτωση των αυτιών, προλαμβάνοντας έτσι τις ακοές
Ελέγχετε τακτικά την πίεσή σας.
Σταματήστε να ανησυχείτε για τις εμβοές. Όσο περισσότερο συγκεντρώνεστε στο θόρυβο, ολοένα αυτός και θα δυναμώνει.
Χρησιμοποιείστε έναν ήχο επικάλυψης (masking), όπως τον χτύπο του ρολογιού, ένα ραδιόφωνο, έναν ανεμιστήρα ή μία συσκευή λευκού ήχου.
Αποφύγετε την ασπιρίνη σε μεγάλες δόσεις.

Ποια ακουστικά είναι πιο επικίνδυνα για την ακοή, αυξάνοντας την πιθανότητα εμφάνισης εμβοών;

https://cdn7.bbend.net/images/Ioulios/bigstock-White-Earbuds-92638031.jpg

Προτιμάτε τα ογκώδη, old school ακουστικά ή τις «ψείρες» που χωρούν παντού και μπορείτε να τις έχετε πάντα μαζί σας;

Η επιλογή του ενός ή του άλλου τύπου ακουστικών δεν επηρεάζει μόνο την ποιότητα του ήχου αλλά και την ακοή μας, οπότε πρέπει να σκεφτείτε καλά πριν αποφασίσετε.

Σύμφωνα με στοιχεία από το Αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, τα κρούσματα απώλειας ακοής σε εφήβους έχουν αυξηθεί περίπου κατά 30% σε σύγκριση με τη δεκαετία του ’80 και τη δεκαετία του ’90, λόγω της έκθεσης σε ήχους υψηλής έντασης.

Η παράμετρος που καθιστά το ζήτημα αυτό εξέχουσας σημασίας είναι το γεγονός ότι η απώλεια ακοής δεν μπορεί να θεραπευθεί.

Η ηχορύπανση που συμβάλλει στην απώλεια ακοής είναι ως ένα βαθμό αναπόφευκτη, καθώς προέρχεται από το περιβάλλον, για παράδειγμα από τα αυτοκίνητα, τον εργασιακό χώρο ή μηχανήματα. Μπορούμε όμως να αποφύγουμε την εκούσια έκθεση σε ήχους υψηλής έντασης, όπως αυτοί που προέρχονται από ηλεκτρονικές συσκευές, όπως τα κινητά και τα mp3 players.

Ο βαθμός της απώλειας ακοής εξαρτάται τόσο από την ένταση των ήχων όσο και από τη διάρκεια της έκθεσης, επισημαίνει ο Δρ Ντέιβιντ Σέσελ από το Τμήμα Ωτορινολαρυγγολογίας του Πανεπιστημίου Στόνι Μπρουκ των ΗΠΑ.

Ο ειδικός εκτιμά ότι η έκθεση σε ήχους άνω των 90 dB κατά μέσο όρο για 8 ώρες την ημέρα σχεδόν εγγυάται την απώλεια ακοής. Φυσικά, όσο αυξάνεται η ένταση, τόσο μειώνεται ο χρόνος που χρειάζεται για να προκαλέσει βλάβες στα αφτιά.

Οι περισσότερες σύγχρονες ηλεκτρονικές συσκευές φτάνουν σε ένταση έως και τα 120 dB. Σε αυτά τα επίπεδα, μπορεί να προκύψει απώλεια ακοής ακόμη και μετά από μόλις 1 ώρα και 15 λεπτά.

Δεν θα πρέπει λοιπόν να ορίζουμε την ένταση των συσκευών στο μέγιστο δυνατό όριο και η έκθεση δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 60 λεπτά την ημέρα.

Ένας εύκολος τρόπος να καταλάβουμε εάν η ένταση είναι υπερβολικά υψηλή είναι να προσπαθούμε να εντοπίσουμε ήχους από το περιβάλλον μας ενώ ακούμε μουσική. Εάν δεν μπορούμε να ακούσουμε τίποτα απ’ ό,τι συμβαίνει γύρω μας, τότε η ένταση είναι σίγουρα πολύ υψηλή.

Όσον αφορά το είδος των ακουστικών που θα επιλέξουμε, οι ειδικοί συνιστούν τα μεγάλα ακουστικά που καλύπτουν όλο το αφτί αντί για τα ακουστικά «ψείρες» που μπαίνουν μέσα στο αφτί.

Ο λόγος είναι ότι οι «ψείρες» προσθέτουν αυτομάτως περίπου 9 dB έντασης στον παραγόμενο ήχο, επειδή βρίσκονται πολύ κοντά στον ακουστικό πόρο.

Επίσης, οι «ψείρες» δεν μπλοκάρουν τους ήχους από το περιβάλλον, οπότε συνήθως ανεβάζουμε υπερβολικά την ένταση της ηλεκτρονικής συσκευής για να μην μας ενοχλούν.

Πηγή: iefimerida.gr, onmed.gr

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...

Η διάλεξη του Μάνου Χατζιδάκι για το ρεμπέτικο, στις 31/1/1949

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Στις 31 Ιανουαρίου του 1949 ο συνθέτης Μάνος Χατζιδάκις δίνει την περίφημη διάλεξή του για το Ρεμπέτικο στο «Θέατρο Τέχνης» του Κάρολου Κουν.

Με τη διάλεξή του ο Μάνος Χατζιδάκις επαναπροσδιορίζει τη θέση του ρεμπέτικου. Εκείνη την περίοδο, το ρεμπέτικο εξαπλωνόταν στις λαϊκές γειτονιές και σταδιακά σπάει τα όρια τους. Η εξουσία και οι αρχές το κυνηγούσαν. Οι αστοί και οι διανοούμενοι το περιφρονούσαν.

 

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Μάνος Χατζιδάκις, νεαρός τότε συνθέτης, τόλμησε να δώσει μια διάλεξη για την ανάδειξη του ρεμπέτικου ως θεμέλιου λίθου της σύγχρονης ελληνικής λαϊκής μουσικής. Παρουσιάζει τον Μάρκο Βαμβακάρη και τη Σωτηρία Μπέλλου, οι οποίοι τραγούδησαν μπροστά στο έκπληκτο κοινό του Θεάτρου Τέχνης. Η διάλεξη προκαλεί αντιδράσεις. Μέχρι που αστυνομία ειδοποιεί τη μητέρα του Χατζιδάκι να προσέχει για λίγο καιρό ο γιος της όταν κυκλοφορεί στη γειτονιά τους, στο Παγκράτι. 

 

Ερμηνεία και θέση του σύγχρονου λαϊκού τραγουδιού

Θα ήθελα προκαταβολικά να σας πληροφορήσω, πως μ’ όλη μου την καλή διάθεση, δεν είμαι σε θέση να πω, ούτε καινούργια πράγματα, ούτε κι όσα μιλήσω απόψε να τα δώσω με σοφία. Θα προσπαθήσω όμως, κι όσο μπορώ πιο καλά, να σας μεταδώσω αυτό που με κάνει να ζω και να βλέπω την αξία του μέχρι σήμερα περιφερόμενου λαϊκού σκοπού της πόλης.

Τώρα, αν τούτη η πανηγυριώτικη ομιλία για το ρεμπέτικο, γινόταν πριν δυο χρόνια, ίσως να ΄χε κάπως διαφορετικό χαρακτήρα, δηλαδή να ΄ταν, πιο μεροληπτική –μπορούμε να πούμε – και συγχρόνως πιο ενθουσιαστική για το θησαυρό που κλείνουν οι ρυθμοί του ζεϊμπέκικου και του χασάπικου. Δεν θα μπορούσαμε ίσως να ξεφύγουμε από τη γοητεία του γυαλένιου ήχου ενός μπουζουκιού για να κοιτάξουμε το θέμα μας στη ρίζα του κι ακόμη να μείνουμε όσο χρειάζεται ψυχροί κι αντικειμενικοί για μια τέτοια δουλειά. Αυτό -θα πείτε- μπορεί να γίνει σήμερα; Είναι κάτι που δεν μπορώ να προεξοφλήσω με βεβαιότητα. Όσο νά ΄ναι όμως, η μεγάλη διάδοση που πήρε τα δύο τελευταία χρόνια το ρεμπέτικο, μας αφήνει περιθώριο για μια τέτοια, επικίνδυνα πρώιμη, ομολογώ εργασία.

Το ρεμπέτικο, κι αυτό είναι γεγονός αναμφισβήτητο, έχει πια επιβάλλει τη δύναμή του, λίγο - πολύ σ΄ όλους μας, είτε θετικά, είτε αρνητικά, είτε δηλαδή γιατί το παραδεχόμαστε, είτε όχι, ενώ συγχρόνως βλέπουμε να έχει δημιουργηθεί γύρω του μια επιπόλαιη κατάσταση μόδας, που μας κάνει ν’ αντιδρούμε δικαιολογημένα σ’ αυτήν και ν’ αμφιβάλλουμε για τη μελλοντική και ποιοτική εξέλιξη του είδους. (Εδώ πέρα βέβαια παίρνω σαν δεδομένο την ποιοτική του αξία). Και στον τόπο μας καθώς κι έξω, όλα περνούν απ’ αυτήν την περίοδο που ονομάζουμε μόδα. Μήπως απέφυγε κάτι τέτοιο το δημοτικό μας τραγούδι πριν 50 χρόνια, σαν φούντωνε το κίνημα των δημοτικιστών; Κι ακόμη πριν δύο χρόνια, το ίδιο δεν είχε συμβεί με τις λαϊκές εικαστικές τέχνες, όπου ο Θεόφιλος και ο Παναγής Ζωγράφος προβάλλονται στο ίδιο πλάνο με τον Χατζηκυριάκο-Γκίκα;

Ποιος μπορεί να σταματήσει μια τέτοια κατάσταση, κι ακόμη ποιος μπορεί να μην παραδεχτεί ίσως την αναγκαιότητα αυτήν της περιόδου μόδας -ας την πούμε- ωσότου τα πράγματα κατασταλάξουν κι έλθουν στη φυσική τους θέση; Το ίδιο πρέπει -νομίζω- να περιμένουμε και με τα ρεμπέτικα. Γιατί θά ΄ναι κάπως ανόητο αν νομίσουμε, ότι ο χασάπικος μπορεί ή πάει ν΄αντικαταστήσει το ταγκό. Οι λαϊκοί τούτοι ρυθμοί έχουν κάτι πολύ, περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται για να καλυφθούν οι βραδινές μας διασκεδαστικές ώρες - άσχετα αν αυτός ο χαρακτήρας επιβάλλεται κι επικρατεί στις λαϊκές τάξεις. Ύστερα για μας θά ΄ναι μεγάλο ψέμα αν ισχυρισθούμε ότι είναι δυνατόν να εκδηλωθούμε μ’ αυτούς τους τόσο γυμνούς κι απέριττους ρυθμούς. Κάτι τέτοιο μόνο για αυτούς, που με κρασί ή με άλλα μέσα, στέλνουν στο διάβολο - που λεν- κάθε κοινωνικό φραγμό και κάθε σύμβαση, έστω και για μια ώρα.

Παρατηρώντας όμως μια ιδιότητα αυτών των ρυθμών, ήδη δημιουργείται μέσα μας ένας θαυμασμός για τη δύναμη που περιέχουν και που μας κινεί το ενδιαφέρον να γνωρίσουμε από κοντά τούτη τη δύναμη που από ΄δω και πέρα λες και σαν μαγεία μας φέρνει σ΄ άμεση επαφή με το μελωδικό της στοιχείο. Αυτά όμως όλα κουράζουν σαν δεν τα δεις έξω απ' την καθημερινότητά τους. Κάθε απόπειρα που θα κινήσει να φέρει το ρεμπέτικο τραγούδι σε καθημερινή χρήση, και επιπόλαια και καταδικασμένη είναι.

Αλλά το ίδιο μήπως δεν συμβαίνει και με την άλλη μουσική, αυτήν που ονομάζουμε σοβαρή; Μπορεί κανείς να φανταστεί ποτές, πως μια βραδιά κεφιού του, είναι δυνατόν να την καλύψει με την Σονάτα 110 του Mπετόβεν; (Δικαιολογημένα τώρα ίσως να σας γεννηθεί απορία για τη σχέση που μπορεί να έχει το ρεμπέτικο με τον Μπετόβεν. Παρ΄ όλο που και αργότερα θα επανέλθω σε παρόμοιους παραλληλισμούς σας προειδοποιώ πως δεν υπάρχει απολύτως καμία σχέση).

Λοιπόν δεν νομίζω, πως ο σνομπισμός αυτός γύρω από το ρεμπέτικο τραγούδι είναι δυνατό να μας σταθεί εμπόδιο, για να κοιτάξουμε προσεκτικά την αξία του και ν΄αγαπήσουμε την αλήθεια και τη δύναμη που περιέχει. Αυτά τα τραγούδια είναι τόσο κοντινά σε μας και σε τέτοιο σημείο δικά μας, που δεν έχoμε νομίζω σήμερα τίποτ΄ άλλο για να ισχυριστούμε το ίδιο.

Μα πριν μπούμε σ' ένα αναλυτικότερο κοίταγμα του είδους αυτών των τραγουδιών, ας επιστρέψουμε για χατίρι μου σε μια κοντινή μα περασμένη πια εποχή και να δούμε μαζί εξελικτικά όλη την ποιητική ατμόσφαιρα, που συνθέτουν και δημιουργούν τα ρεμπέτικα, μέσα στην αυστηρή και δικιά τους περιοχή.

Κατοχή. Πάνω σε μια γυμνή και παγωμένη άσφαλτο με μοναδικό φωτισμό την ψυχρή όψη ενός φεγγαριού, προχωράμε μ' ένα φίλο. Ένας λεπτός μα διαπεραστικός ήχος μπουζουκιού καθρεφτίζεται -λες- μες στην άσφαλτο και μας ακολουθεί βήμα προς βήμα. Ο φίλος μου προσπαθεί να μου εξηγήσει τη διάθεση φυγής και την έντονη εμμονή σ΄αυτή τη διάθεση που κρατούν οι τέσσερις νότες του περιφερόμενου τότες τραγουδιού «Θα πάω εκεί στην αραπιά». Μάταια προσπαθούσε να μου μεταδώσει τη συγκίνησή του και να μου δείξει μαζί αυτό το αντίκρισμα που υπήρχε αυτής της «διάθεσης φυγής» - καθώς την ονόμαζε στην όλη δημιουργημένη ατμόσφαιρα της πολιτείας των Αθηνών. Του λόγου μου -κάπως δικαιολογημένα βλέπετε με τη μικρή μου τότες ηλικία- του έφερνα όλες μου τις αντιρρήσεις, κουβαλώντας γνωστά επιχειρήματα που ιδιαίτερα σήμερα χρησιμοποιούνται πάρα πολύ από Αθηναίους της ώριμης ηλικίας. Δηλαδή περί αγοραίου, φτηνού και χυδαίου είδους καθώς κι άλλα παρόμοια. Αυτός όμως επέμενε τονίζοντας την κάθε λέξη του σύμφωνα με το ρυθμό «Θα πάω εκεί στην αραπιά», θέλοντας ίσως να μου δώσει και μια ρυθμική επαλήθευση των όσων έλεγε πάνω στο τραγούδι.

Αργότερα ο ίδιος φίλος, στον ίδιο δρόμο, μου μιλούσε για κάτι καινούργιο. Μα τώρα ήταν καλοκαίρι και η άσφαλτος μύριζε. Το ίδιο σκοτάδι, μα η κάψα έλιωνε τις φωνές και τις έφτιαχνε μόνιμους ίσκιους στα σπίτια. Υπήρχε γύρω μας κάτι ρευστό. Μια καινούργια ρεμπέτικη κραυγή -καινούργια για μένα βέβαια- κυλούσε μ’ ένταση ανάμεσα στα στενά και βρώμικα πεζοδρόμια του Πειραιά και της Αθήνας. Ακούγαμε την πρώτη στροφή που έλεγε «Κουράστηκα για να σ΄ αποκτήσω αρχόντισσά μου μάγισσα τρανή». Κι ο φίλος μου εξηγούσε θίγοντας όλο τον ανικανοποίητο ερωτισμό που έπνιγε την ατμόσφαιρα. Ακόμα, προσπαθούσε να μου εξηγήσει το τραγικό στοιχείο του τραγουδιού που ερχόταν αντιμέτωπο σε μια εποχή που μόνο συνθήματα κυκλοφορούσαν τρέχοντας. Αργότερα πολύ, θά ΄βλεπα πόσην αλήθεια είχαν τα λόγια του, γιατί τότες ακόμη έπαιζα με τις πραγματικές αξίες ανυποψίαστος.

Περνούν μερικά χρόνια, πού η πυκνότητα της έντασης που περιείχαν τα έκαμε απέραντα. Πολλά συνέβησαν και συμβαίνουν στο μεταξύ. Έρχεται η απελευθέρωση και τινάζομε από πάνω μας τους Γερμανούς με την κατοχή τους. Παράλληλα η γενιά μου μεγαλώνει κατά πολλά χρόνια, έχοντας ξωπίσω της μια πολύ ισχυρή δοκιμασία. Και το ρεμπέτικο, αφού παίζει με πολύ και πηγαίο χιούμορ, σε ορισμένα διαλείμματα, γύρω από δραματικές περιπτώσεις μπαίνει με μεγαλύτερο άγχος μες στα βασικά και μεγάλα του θέματα: του έρωτα και της φυγής. Ένας ανικανοποίητος έρωτας που ξεκινάει από την πιο κυνική στάση και φτάνει με μια πρωτόγονη ένταση μέχρι τα πλατιά χριστιανικά όρια της αγάπης και μια φυγή που επιβάλλεται νοσηρά - θά ΄λεγα- από αδυναμία, μια που οι συνθήκες παραμένουν το ίδιο σκληρές σα μέταλλο στον άνθρωπο που κινάει για ν΄ αγαπήσει μ’ όλη του τη δύναμη κι όσο μπορεί περισσότερο.

Αυτή παραμένει βασικά η θεματολογία του ρεμπέτικου μέχρι τα σήμερα. Κι όσο αφελείς κι αν μας φαίνονται οι καταστάσεις αυτές καθ΄ εαυτές, δεν μπορούμε να αρνηθούμε στους εαυτούς μας τουλάχιστον, πως ο νοσηρός ερωτισμός που σκορπίζεται απ΄ τους ήχους ενός μακρόσυρτου ζεϊμπέκικου, δεν κυκλοφορεί κι ανάμεσά μας έστω και με διάφορα πολύπλοκα σχήματα, έστω ακόμα κι αν ξεκινάει από χίλιες διάφορες αιτίες.

Κι ερχόμαστε σε μια από τις πιο βασικές κατηγορίες που προβάλλουν «οι υγιείς ηθικολόγοι» για το ρεμπέτικο. «Είναι αρρωστημένο» λεν μ’ αυστηρότητα, «ενώ το δημοτικό τραγούδι, γεμάτο υγεία και λεβεντιά» και κινούν το κεφάλι με σημασία, ενώ είμαι βέβαιος πως το δημοτικό μας τραγούδι τους είναι το ίδιο οχληρό όπως και το ρεμπέτικο, με τη διαφορά πως δεν τολμούν να ομολογήσουν ότι δεν τους αρέσει. Είναι σαν να βγουν και να πουν ότι δεν τους αρέσει ο Σαίξπηρ -για παράδειγμα- ή κάτι παρόμοιο. Ανέχονται το δημοτικό όχι όμως και το ρεμπέτικο. Το τελευταίο είναι κάτι που κυκλοφορεί ανάμεσά τους και μπορούν να το πετάξουν -έτσι φαντάζονται- επειδή δεν έχει κρεμαστεί ακόμη με χρυσές κορνίζες. Ίσως ξεχνάν ότι τα χρόνια μας δεν έχουν τίποτε κοινό με τα χρόνια της κλεφτουριάς, άσχετα αν οι ηρωικές πράξεις του στρατού μας τοποθετούνται δίκαια από την ιστορία πλάι στους Καραϊσκάκηδες και τους Κολοκοτρωναίους. Οι κύριοι αυτοί αγνοούν την εποχή μας καθώς και το ότι ένα λαϊκό τραγούδι καθρεφτίζει με μοναδική ένταση όχι μόνο μια τάξη ή μια κατηγορία ανθρώπων μα τις επιδράσεις μιας ολάκερης εποχής σε μια φυλή, σ' ένα έθνος μαζί με τις διαμορφωμένες τοπικές συνθήκες.

Η εποχή μας δεν είναι ούτε ηρωική ούτε επική και το τελείωμα του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου άφησε σχεδόν όλα τα προβλήματα άλυτα και μετέωρα. Τα μετέωρα αυτά προβλήματα δημιουργούν περιφερόμενα ερωτηματικά, που δεν περιορίζονται φυσικά μόνο στον τομέα της πολιτικής και της κοινωνιολογίας, μα εξαπλώνονται με την ίδια δύναμη και στη φιλοσοφία και την τέχνη, ακόμη και στην πιο καθημερινή στιγμή τ΄ ανθρώπου. Ο τόπος μας επιπλέον εξακολουθεί, σχεδόν δίχως διακοπή, ένα πόλεμο με επιμονή και με πίστη για την τελική νίκη, μα πάντα και ιδιαίτερα σήμερα, κοπιαστικό και οδυνηρό. Σκεφθείτε τώρα κάτω απ΄ αυτές τις αδυσώπητες συνθήκες την παρθενική ψυχικότητα του λαού μας. Παρθενική, γιατί τα εκατό χρόνια μόνον ελεύθερης ζωής δεν ήσαν ικανά ούτε να την ωριμάσουν ούτε και ν΄ αφήσουν περιθώριο για να ριζωθούν τα τελευταία ευρωπαϊκά ρεύματα.

Φανταστείτε λοιπόν αυτή τη στοιβαγμένη ζωτικότητα και ωραιότητα συνάμα ενός λαού σαν του δικού μας, να ζητά διέξοδο, έκφραση, επαφή με τον έξω κόσμο και να αντιμετωπίζει όλα αυτά που αναφέραμε πιο πάνω σαν κύρια γνωρίσματα της εποχής, κι ακόμη τις ιδιαίτερα σκληρές συνθήκες του τόπου μας. Η ζωτικότητα καίγεται, η ψυχικότητα αρρωσταίνει, η ωραιότητα παραμένει. Αυτό είναι το ρεμπέτικο. Κι από ΄δω πηγάζει η θεματολογία του.

Eπαναλαμβάνω - ένας ανικανοποίητος μα έντονος ερωτισμός που ακριβώς η ένταση του αυτή του προσδίδει έναν πανανθρώπινο χαρακτήρα και μια επιτακτική διάθεση φυγής από την πραγματικότητα με οιονδήποτε τεχνικόν μέσον, όπως είναι το χασίσι και τ΄ άλλα ναρκωτικά, που η χρησιμοποίησή του δείχνει την παθητικότητα της τάξης που το μεταχειρίζεται.

Καταλαβαίνετε βέβαια τώρα πως το αρρωστημένο στοιχείο του σημερινού μας λαϊκού τραγουδιού, δεν έχει σαν αιτία ένα υπερβολικό ωρίμασμα ζωής - καθώς η μεσοπολεμική ντεκαντέντσα με κέντρο τη Γαλλία -και γι ΄αυτό δεν αποτελεί κάτι το σάπιο, μα προέρχεται καθαρά από μια στοιβαγμένη ζωική δύναμη που ασφυκτιά δίχως διέξοδο, δίχως επαφή, από μιαν υπερβολική υγεία- θά λεγε κανείς. Πάντως το αποτέλεσμα και στις δύο περιπτώσεις είναι μια παρακμή. Σημαντική όμως η διαφορά ανάμεσά τους. Η μια κινά απ’ τη ζωή, η άλλη από το θάνατο. Το να θέλει λοιπόν κανείς ν΄ αγνοήσει την πραγματικότητα και μάλιστα του τόπου του, μόνον κακό του κεφαλιού του μπορεί να κάμει. Τα χρόνια μας είναι δύσκολα και το λαϊκό μας τραγούδι, που δεν φτιάχνεται από ανθρώπους της φούγκας και του κοντραπούντο ώστε να νοιάζεται για εξυγιάνσεις και για πρόχειρα φτιασιδώματα υγείας τραγουδάει την αλήθεια και μόνον την αλήθεια.

Τώρα πολλοί μπορούν να πουν αυτά περίπου: «Καλά. Όσα είπες είναι σωστά και τα παραδεχόμαστε. Μα τι μας πείθει ότι το ρεμπέτικο είναι η σημερινή μας λαϊκή έκφραση καθώς λες και που σαν τέτοια βέβαια πρέπει να συνδέεται με την παράδοση του δημοτικού τραγουδιού και του βυζαντινού μέλους, κι όχι ένα τραγούδι μιας ορισμένης κατηγορίας ανθρώπων που εκφράζει την προσωπικήν της κατάσταση;»

Το ερώτημα τούτο ασφαλώς σε πολλούς θα γεννηθεί, αν και προηγουμένως μίλησα όσο μπορούσα σαφέστερα, για την άμεση σχέση του ρεμπέτικου με το πλατύ μάλιστα σήμερα, και του τόπου και της εποχής μας. Aυτόματα επίσης καταρρέει και το επιχείρημα, ότι αποτελεί έκφραση προσωπικών καταστάσεων. Μένει λοιπόν να εξετάσουμε το ελληνικόν του είδος. Αν και κατά πόσον συνδέεται με τη λαϊκή μας παράδοση και ποια είναι τα στοιχεία που αντλεί απ΄ αυτήν. Για να προχωρήσουμε και να μπορέσουμε να δούμε μαζί ό,τι συνδετικό στοιχείο υπάρχει, θα το εξετάσουμε από δυο ξεχωριστές πλευρές, πρώτα από τη μορφική του πλευρά κι ύστερα απ΄ το ύφος του. Το ρεμπέτικο κατορθώνει με μια θαυμαστή ενότητα, να συνδυάζει το λόγο, τη μουσική και την κίνηση. Απ΄ τη σύνθεση μέχρι την εκτέλεση, μ’ ένστικτο δημιoυργούνται οι προϋποθέσεις για την τριπλή αυτή εκφραστική συνύπαρξη, που ορισμένες φορές σαν φτάνει τα όρια της τελειότητας θυμίζει μορφολογικά την αρχαία τραγωδία. Ο συνθέτης της μουσικής είναι συγχρόνως και ο ποιητής καθώς και ο εκτελεστής. Βασικά του όργανα είναι τα μπουζούκια -μεγάλο μαντολίνο τουρκικής μάλλον προελεύσεως- κι ο μπαγλαμάς -παραλλαγή της κρητικής λύρας και της συγγενικής νησιώτικης, πιο μικροσκοπικής απ΄ αυτήν και κρουστές με πέννα. Η σύνθεση του τραγουδιού βασίζεται βέβαια πάνω στη χορευτική κίνηση, με τρεις χαρακτηριστικούς ρυθμούς, τον ζεϊμπέκικο, τον χασάπικο και τον σέρβικο (ο τελευταίος έχει ολιγότερη χρήση).

Ο ζεϊμπέκικος σε ρυθμό 9/8 είναι ο βασικότερος ρυθμός της ρεμπέτικης μουσικής. Προήλθε ασφαλώς απ΄ τα χορευτικά 9/8 των Κυκλάδων και του Πόντου, πού εδώ όμως έχει χάσει ολότελα τη ρυθμική του αγωγή κι έχει γίνει αργός, βαρύς, μακρόσυρτος και περιεκτικότερος. Χορεύεται από έναν μόνο χορευτή και επιδέχεται αφάνταστη ποικιλία αυτοσχεδιασμού με μόνο δεδομένο την αίσθηση του ρυθμού. Ο καλός χορευτής στο ζεϊμπέκικο θα ΄ναι εκείνος που θα διαθέτει τη μεγαλύτερη φαντασία και την κατάλληλη πλαστικότητα ώστε να μην αφήσει ούτε μια νότα μπουζουκιού που να μην τη δώσει με μια αντίστοιχη κίνηση του σώματός του. Σα χορός είναι ο δυσκoλότερoς και ο δραματικότερος σε περιεχόμενο.

Ο χασάπικος βασίζεται πάνω στο ρυθμό 4/4 κι ο τρόπος που χορεύεται -δυο χορευτές συνήθως, αλλά και τρεις και τέσσερις πολλές φορές- έρχεται σα μια προέκταση του δημοτικού χορευτικού τρόπου, με μια κάποια ευρωπαϊκή επίδραση. Δεν ξέρω γιατί, μα πολλές φορές μου θυμίζει -πολύ μακριά όμως- τη γαλλική java!

Ο σέρβικος που κι η ονομασία του δείχνει την προέλευσή του, είναι ένας γρήγορος ρυθμός και παρουσιάζει ελάχιστο ενδιαφέρoν κι αυτό απ’ τη μεριά της δεξιοτεχνίας και μόνο των εκτελεστών και του χορευτή. Χρησιμοποιείται πάρα πολύ λίγο, παραμένει μ’ ένα ματαιόδοξο περιεχόμενo να φαντάξει, μια που ικανοποιεί μόνoν το επιδεικτικό μέρoς των ποδιών κάποιου χορευτή. Ο ζεϊμπέκικος είναι ο πιο καθαρός, συγχρόνως ελληνικός ρυθμός. Ο δε χασάπικος έχει αφομοιώσει μιά καθαρή ελληνική ιδιομορφία.

Πάνω σ' αυτούς τους ρυθμούς χτίζεται το ρεμπέτικο τραγούδι, του οποίου παρατηρώντας τη μελωδική γραμμή, διακρίνομε καθαρά απάνω την επίδραση ή καλύτερα την προέκταση του βυζαντινού μέλους. Όχι μόνο εξετάζοντας τις κλίμακες που από το ένστιχτο των λαϊκών μουσικών διατηρούνται αναλλοίωτες, μ’ ακόμη, παρατηρώντας τις πτώσεις, τα διαστήματα και τον τρόπο εκτέλεσης. Όλα φανερώνουν την πηγή, πού δεν είναι άλλη απ΄ την αυστηρή κι απέριττη εκκλησιαστική υμνωδία.

Όχι πως το δημοτικό τραγούδι δεν έχει κι αυτό στοιχεία διοχετευμένα στο ρεμπέτικο. Μα πολύ λιγότερα. H παρουσία του είναι έντονη, ιδιαίτερα στο ελαφρότερο είδος που περισσότερο το χαρακτηρίζει μια χάρη και μια νησιώτικη ελαφράδα. Παράδειγμα φέρνω, αν θυμάστε, κάπως παλιότερα το «Πάρτη βάρκα στο λιμάνι , κάτω στο Πασαλιμάνι» καθώς και το γνωστότατο «Ανδρέα Zέππo». Και τα δυο έχουν πολύ έντονα πάνω τους τη σφραγίδα του δημοτικού μας τραγουδιού.

Μα για να εξηγήσουμε τη βασική αυτή προέκταση του βυζαντινoύ μέλους στο ρεμπέτικο, αρκεί να δούμε πόσο κοινή ατμόσφαιρα δημιουργούσε η παρακμή του Βυζαντίου με τη δικιά μας σήμερα. Ατμόσφαιρα το ίδιο καταπιεστική, το ίδιο ασαφής, άσχετα αν στα χρόνια εκείνα προερχόταν από ένα λαθεμένο ξόδεμα θρησκευτικού συναισθήματος. Έτσι τα εκφραστικά στοιχεία του ετoιμόρρoπoυ Βυζαντίου με την άμεση παθητικότητά τους βρίσκουν οικεία ατμόσφαιρα μες στο ρεμπέτικο -το σύγχρονο λαϊκό μέλος- για ν’ αναπτυχθούν και να συνθέσουν τη σημερινή εκφραστική μορφή μιας το ίδιο έντονης παθητικότητας.
Το δημοτικό τραγούδι και τα υγιή του εκφραστικά στοιχεία έχουν τη θέση μόνον μιας πιο άμεσης κληρονομιάς. Για τα 80% της ρεμπέτικης μουσικής, τίποτες παραπάνω.

Εξετάζοντας τώρα το ύφος του τραγουδιού βρίσκομε ευθύς εξ΄ αρχής το βασικό εκείνο χαρακτήρα του συγκρατημένoυ, που μόνο επειδή είναι γνήσια ελληνικό, μπορεί και το κρατεί με τόση συνέπεια. Και στη μελωδία και στα λόγια και στο χορό, δεν υπάρχει κανένα ξέσπασμα, καμιά σπασμωδικότητα, καμιά νευρικότητα. Δεν υπάρχει πάθος. Υπάρχει ή ζωή με την πιο πλατιά έννοια. Όλα δίνονται λιτά, απέριττα με μια εσωτερική δύναμη που πολλές φορές συγκλονίζει.

Μήπως αυτό δεν είναι το κύριο και μεγάλο στοιχείο που χαρακτηρίζει την ελληνική φυλή; Και ακόμα ολάκερο το λαμπρό μεγαλείο της αρχαίας τραγωδίας και όλων των αρχαίων μνημείων, δεν βασίζεται πάνω στην καθαρότητα, στη λιτή γραμμή και προπαντός στο απέραντο αυτό sostenuto που, προϋποθέτει δύναμη, συνείδηση και πραγματικό περιεχόμενo;

Ποια από τις καλές τέχνες στον τόπο μας σήμερα μπορεί να περηφανευτεί ότι κράτησε τη βασική αυτή ελληνικότητα -τη μοναδική άξια κληρoνoμιά που έχουμε πραγματικά στα χέρια μας- για τη σύνθεσή της. Ποιά μουσική μας μπορεί να ισχυριστεί σήμερα ότι βρίσκεται πέρα απ΄ το βυζαντινό μέλος, πέρα απ΄ το δημοτικό τραγούδι και στη χειρότερη περίπτωση πέρ’ απ΄τις σπασμένες αρχαίες κολώνες του Παρθενώνος και του Ερεχθείου, ότι βρίσκεται εκεί που όλα αυτά βρεθήκανε στην εποχή τους; Το ρεμπέτικο τραγούδι είναι γνήσια ελληνικό, μοναδικά ελληνικό.

Αποτέλεσμα εικόνας για ρεμπετικο

Eπιτρέψατέ μου τώρα να σάς παρουσιάσω δυό από τους πιο γνήσιους και πιο δημοφιλείς εκπροσώπους της σύγχρονης έλληνικης λαϊκής μουσικής, τον Μάρκο Bαμβακάρη και τη Σωτηρία Μπέλλου με το συγκρότημά της. (Είσοδος)

Οι λαμπροί αυτοί μουσικοί στο είδος τους προσεφέρθηκαν ευγενώς να παίξουν απόψε πέντε χαρακτηριστικά ρεμπέτικα τραγούδια για να μπορέσουμε έτσι να πάρουμε μια συγκεκριμένη ιδέα όλων αυτών που είπαμε πιο πάνω. Θ’ αρχίσουν μ’ ένα τραγούδι που έχει συνθέσει ο Μάρκος Bαμβακάρης πάνω στο ρυθμό του χασάπικου και με τον τίτλο «Φραγκοσυριανή κυρά μου» (τραγούδι).

Το δεύτερο τραγούδι που θα ακούσετε είναι πάλι σύνθεση του Μάρκου Βαμβακάρη σε ρυθμό ζεϊμπέκικου «Εγώ είμαι το θύμα σου» (τραγούδι).

Το τρίτο είναι σύνθεση της Σωτηρίας Μπέλλου (ζεϊμπέκικo) «Σταμάτησε μανούλα μου να δέρνεσαι για μένα». Από τα πιο χαρακτηριστικά στο είδος του. (τραγούδι)

Το τέταρτο, σύνθεση Tσιτσάνη, σε ρυθμό χασάπικου «Πάμε τσάρκα στο Μπαξέ τσιφλίκι».

Με την ευκαιρία τώρα που θ΄ ακούσουμε το γνωστότατο «Άνοιξε - άνοιξε» του Παπαϊωάννου θα ΄θελα να ΄λεγα λίγα λόγια για τη σημασία του και το σταθμό που φέρνει στη ρεμπέτικη φιλολογία του τραγουδιού, ζητώντας βέβαια πρώτα συγγνώμη απ΄ τους αγαπητούς μουσικούς για τη μικρή αυτή παρεμβολή.

Λίγο πριν απ΄ τον πόλεμο του ’40 ο Tσιτσάνης τραγούδησε για πρώτη φορά το «Αρχόντισσα μου μάγισσα τρανή, κουράστηκα να σ’ αποκτήσω». Ήταν ένας μεγαλοφυής σχεδιασμός -μπορώ να πω- πάνω στο ερωτικό θέμα, που η δύναμή του και η αλήθεια του μας φέρνει κοντά στον «Ερωτόκριτο» του Κορνάρου και μετά από εκατοντάδες χρόνια κοντά στο «Ματωμέvο Γάμο» του Λόρκα. Η μελωδική του γραμμή αφάνταστη σε περιεκτικότητα και σε λιτότητα πλησιάζει τον Μπαχ. Αυτό το τραγούδι ορθώθηκε για να αντιμετωπίσει μια τυραννισμένη και δύσκολη εποχή και στάθηκε η πρώτη δυνατή φωνή μιας γενιάς.

Πριν δυο χρόνια ο ίδιος ο Τσιτσάνης τραγούδησε για πρώτη φορά πάλι αυτούς τους στίχους «Νύχτωσε χωρίς φεγγάρι / το σκοτάδι είναι βαθύ / κι όμως ένα παλικάρι / δεν μπορεί να κοιμηθεί», ο ερωτισμός προχωράει και θίγει ακέραια το ανικανοποίητο, δίδοντας μια τόσο λεπτή μα τόσο έντονη αίσθηση μιας βαριάς ατμόσφαιρας, λες και προμηνούσε ένα άγχος, μια καταιγίδα. Φέτος -ο Παπαϊωάννου αυτή τη φορά- μας δίνει ολάκερο αυτό το άγχος με μια δυνατή κραυγή πια- η μοναδική μες στα ρεμπέτικα, και γι΄ αυτό τόσο αληθινή με το «Άνοιξε – άνοιξε». Δεν ξέρω, αλλά σ΄ αυτά τα τρία τραγούδια υπάρχει ένας συνδετικός κρίκος που δίνει ξεκάθαρα και μοναδικά το τραγικό στην ερωτική μας περιοχή (τραγούδι).

Θα μπορούσα ακόμα να μιλήσω για τις ταβέρνες και το κέντρον διασκεδάσεως «Ο Μάριος» καθώς και για τον «Παναγάκη» κοντά στον Αϊ-Παντελεήμονα, όπου κάθε βράδυ ο Bαμβακάρης και η Μπέλλου λειτουργούν πάνω στην τέχνη τους. Θα μπορούσα να μιλήσω και για βροχερές νύχτες όπου με λάμπες του πετρόλαδου φωτίζονταν οι σκιές ενός πλήθους που όλοι μαζί τραγουδούσαν ήρεμα, λες και πιστεύανε στην αιωνιότητα. Ακόμη θα μιλoύσα για το χορό του κομπολογιού όπου ένα παλικάρι μ΄ ένα γαρύφαλo στο στόμα γίνεται ένα μικρό κουβάρι γύρω απ΄ το κεχριμπαρένιο λαμπρό κομπολόι - θα μπορούσα να ΄λεγα τόσα πολλά που να μην έφταναν ώρες ολάκερες να μιλάω λες κι είμαι μoναχός μου. Μα όλα αυτά είναι μια γοητεία.

Ακούσατε με τι ψυχρότητα και αυστηρότητα ειπώθηκαν αυτά τα πέντε τραγούδια. Ο ρυθμός δεν ξέφυγε ούτε πιθαμή για να τονίσει κάτι πιο έντονα, οι φωνές ίσιες, μονοκόμματες λες και τα λόγια δεν είχαν συγκίνηση. Έτσι είναι. Τίποτες που να σε προκαλέσει να τα προσέξεις, να τα ξεχωρίσεις. Πρέπει να ξελαφρώσεις μέσα σου για να δεχτείς τη δύναμή τους. Αλλιώς τα χάνεις γιατί αυτά δεν σε περιμένουν. Έτσι κι εμείς. Κάποτες θα κοπάσει η φασαρία γύρω τους κι αυτά θα συνεχίσουν ανενόχλητα το δρόμο τους. Ποιος ξέρει τι καινούργια ζωή μας επιφυλάσσουν τα νωχελικά κι απαισιόδοξα 9/8 για το μέλλον. Όμως εμείς θα ’χουμε πια για καλά νοιώσει στο μεταξύ τη δύναμή τους.

Και θα τα βλέπουμε πολύ φυσικά και σωστά να υψώνoυν τη φωνή τους στον άμεσο περίγυρό μας και να ζουν πότε για να μας ερμηνεύουν και πότε για να μας συνειδητοποιούν το βαθύτερο εαυτό μας.

Πηγή: tvxs.gr

Κατηγορίες:
Και κάτι άλλο...
web design by