Νέα (536 άρθρα)

Κινητική ενέργεια: Νεύτωνας εναντίον Αϊνστάιν

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Σύμφωνα με τη Νευτώνεια φυσική η κινητική ενέργεια υπολογίζεται από την εξίσωση: K=\frac{1}{2}mv^{2} \,\,\, (1)
Όμως ο Αϊνστάιν βρήκε μια τελείως διαφορετική εξίσωση για την κινητική ενέργεια:
K= \frac{mc^{2}}{\sqrt{1-\frac{v^{2}}{c^{2}}}} -mc^{2}  ή K=mc^{2} \left[ \frac{1}{\left(1-\frac{v^{2}}{c^{2}} \right)^{1/2}} -1 \right] \,\,\, (2)
Η εξίσωση (2) θα προβληματίζει από φέτος μαθητές και καθηγητές της Γ’ Λυκείου, μετά από κάποιες μικροαλλαγές που έγιναν στο αναλυτικό πρόγραμμα. Συμπάσχοντας λοιπόν με την ελληνική εκπαιδευτική κοινότητα, ο Dr. Don Lincoln από το Fermilab, δημιουργησε το παρακάτω βίντεο στο οποίο εξηγεί γιατί οι εξισώσεις (1) και (2) συμφωνούν όταν οι ταχύτητες είναι πολύ μικρότερες από την ταχύτητα του φωτός. Για τον σκοπό αυτό χρησιμποιεί το διωνυμικό ανάπτυγμα:

το οποίο σύμφωνα με την γενίκευση που έκανε ο Νεύτωνας το 1665, μπορεί να εφραρμοστεί και όταν το n είναι πραγματικός αριθμός (εκτός των αρνητικών ακεραίων).
Έτσι, χρησιμοπιώντας το διωνυμικό ανάπτυγμα για n=-1/2 και x=-\frac{v^{2}}{c^{2}}, παίρνουμε:
\frac{1}{\left(1-\frac{v^{2}}{c^{2}}\right)^{1/2}}=1+\frac{v^{2}}{2c^{2}}+\frac{3v^{4}}{c^{4}}+\frac{5v^{6}}{16c^{6}} + \cdots  και αντικαθιστώντας στην εξ. (2) προκύπτει για την σχετικιστική κινητική ενέργεια:
K= \frac{1}{2}mv^{2}+\frac{3mv^{4}}{8c^{2}}+\frac{5mv^{6}}{16c^{4}} + \cdots . Παρατηρούμε ότι για v<<c η σχετικιστική εξίσωση τείνει στην κλασική εξίσωση K=\frac{1}{2}mv^{2}.

διαβάστε επίσης: Το κλασσικό όριο της σχετικιστικής ενέργειας και Γιατί η κινητική ενέργεια είναι ανάλογη του τετραγώνου της ταχύτητας;

Πηγή

Κατηγορίες:
Νέα

Ταφόπλακα στο μάθημα της Φυσικής

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

… από το υπουργείο παιδείας

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΚΕΝΩΝ ΑΝΑ ΚΛΑΔΟ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ

Τα λόγια είναι πολύ φτωχά για να περιγράψουν τον θυμό και την απογοήτευση, μαζί με την αίσθηση εμπαιγμού, που αισθανόμαστε, όπως και το σύνολο των συναδέλφων μας, για την απόδοση ελάχιστων οργανικών θέσεων διορισμού Φυσικών για δεύτερο συνεχόμενο σχολικό έτος. Μετά τον εξωφρενικό αριθμό των μόλις 87 Φυσικών κατά τους περσινούς διορισμούς, είδαμε εφέτος να αποδίδονται τριάντα (!) λιγότερες οργανικές θέσεις Φυσικών για διορισμό στην Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση!

Κανένας νόμος και κανένας αλγόριθμος δεν αρκούν για να εξηγήσουν τα ανεξήγητα. Το πώς είναι δυνατόν μία βασική επιστήμη όπως η επιστήμη της Φυσικής να απαξιώνεται κατ’ αυτόν τον τρόπο και να βρίσκεται υπό διωγμόν τα τελευταία χρόνια από τα σχολεία. Το μάθημα που κατ’ εξοχήν καλλιεργεί την κριτική ικανότητα και ερμηνεύει τον κόσμο μας να υφίσταται περικοπές στο ωρολόγιο πρόγραμμα, προσθαφαιρέσεις κεφαλαίων κατά το δοκούν, ελλιπή ή ανύπαρκτη εργαστηριακή διδασκαλία και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, αποκλεισμό των πτυχιούχων Φυσικών από την διδασκαλία του αντικειμένου τους και την προσφορά των γνώσεων και της εμπειρίας τους στους μαθητές.

Η Ε.Ε.Φ. εκφράζει την έντονη διαμαρτυρία της για την απροκάλυπτη υποβάθμιση του μαθήματος της Φυσικής και την άνευ προηγουμένου απαξίωση των Φυσικών από το Υπουργείο Παιδείας. Συνάδελφοι που επί μία δεκαετία και πλέον διδάσκουν ως αναπληρωτές στην Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, στηρίζουν το σχολείο, μετακινούνται κάθε χρόνο εν μία νυκτί σε κάθε άκρη της Ελλάδας για να υπηρετήσουν το λειτούργημα που επέλεξαν, βλέπουν να μένουν εκτός νυμφώνος για άλλη μία φορά. Βλέπουν τις οργανικές θέσεις που τους αναλογούν να δίνονται αναιτιολόγητα σε ειδικότητες για τις οποίες, βάσει και αυτού ακόμα του νόμου, δεν συστήνονται οργανικές θέσεις στην πλειονότητα των σχολικών μονάδων! Βλέπουν την με τόσους κόπους αποκτηθείσα προϋπηρεσία τους να παραγράφεται και στις έως τώρα θέσεις τους να τοποθετούνται εκπαιδευτικοί άλλων ειδικοτήτων, με ελάχιστα συγκριτικά μόρια.

Αυτό το θέατρο του παραλόγου πρέπει να λάβει τέλος. Η Φυσική είναι αυτονόητο ότι πρέπει να διδάσκεται από Φυσικούς και οι Φυσικοί είναι αυτονόητο ότι πρέπει να βρίσκονται στα σχολεία ως αναγνωρισμένοι μόνιμοι εκπαιδευτικοί και όχι ως εκατοντάδες τον αριθμό κάθε χρόνο αναπληρωτές.

Μένει να δούμε πώς θα απορροφηθούν και πού θα τοποθετηθούν οι εκατοντάδες διοριζόμενοι του ενιαίου κλάδου ΠΕ04, πέραν των Φυσικών, στα οργανικά κενά που δεν θα υπάρχουν και καλούμε τους συναδέλφους και τα παραρτήματα σε κάθε πόλη σε επαγρύπνηση, προκειμένου άμεσα να διαπιστώνονται και να επισημαίνονται οι όποιες παράτυπες τοποθετήσεις. Φαινόμενο το οποίο δυστυχώς έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε να συμβαίνει κατ’ επανάληψιν…

Έως τώρα έχουμε προτείνει, έχουμε ζητήσει, έχουμε καλέσει σε διάλογο την ηγεσία του ΥΠΑΙΘ για να εξορθολογιστεί αυτό το πέρα από κάθε λογική πλαίσιο. Πλέον δεν παρακαλούμε, δεν εισηγούμαστε απλώς αλλά απαιτούμε να δοθούν στους Φυσικούς οι θέσεις τις οποίες εδώ και χρόνια οι ίδιοι καλύπτουν, οι θέσεις που δικαιωματικά τους αξίζουν, ώστε επιτέλους να επιβραβευθούν για την προσφορά τους στην Δημόσια Εκπαίδευση αντί συνεχώς να τιμωρούνται και να περιθωριοποιούνται.

Μία τέτοια κίνηση μόνο ωφέλιμη μπορεί να είναι για το μέλλον της Εκπαίδευσης αυτής της χώρας και για την ποιοτική μόρφωση των παιδιών μας.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών – https://eef.gr/articles/anakoinwsi-eef-gia-tin-katanomi-organikwn-kenwn-ana-klado-kai-eidikotita

ΕΕΦΕΕ και Διορισμοί Φυσικών

Η ΕΕΦΕΕ έγκαιρα (στις 17-6-2022), μέσω του Προέδρου της Καθηγητή Γ. Τόμπρα έστειλε επιστολή στην Υφυπουργό Παιδείας κ. Μακρή και στον Γ.Γ. του Υπουργείου κ. Κόπτση και τους ενημέρωνε για τον λανθασμένο αλγόριθμο που χρησιμοποιήθηκε το 2021 και οδήγησε στον διορισμό μόλις 87 συνάδελφων Φυσικών και οδήγησε σε αλυσιδωτά προβλήματα στα σχολεία το σχολικό έτος 2021-2022, τα οποία περιγράφονται αναλυτικά και με παραδείγματα εντός αυτής.

Η επιστολή αποτελεί συνέχεια αντίστοιχης επιστολής  του μέλους της Ελεγκτικής Επιτροπής  της ΕΕΦΕΕ Καθηγητή Γ. Καλκάνη που επισήμαινε τα λάθη στην περυσινής επιλογής και πρότρεπε με επιχειρήματα σε θεραπεία της.

Την 15η Ιουλίου 2022 το Υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε τον προγραμματισμό του όσον αφορά τους μόνιμους διορισμούς για την προσεχή περίοδο. Με έκπληξη διαβάσαμε ότι προτίθεται να διορίσει μόλις 57 συναδέλφους προφανώς αριθμός που προέκυψε με χρήση του ίδιου λανθασμένου αλγορίθμου..

Η απόφαση σίγουρα εκθέτει αυτούς που την έλαβαν και σε κάθε περίπτωση θίγει την μεγάλη ειδικότητα των ΠΕ 04.01 Φυσικών και την τεράστια προσφορά της όχι μόνο στο Ελληνικό Εκπαιδευτικό σύστημα αλλά και στην Ελληνική κοινωνία. Επειδή όμως μας ενδιαφέρει και η μεγάλη εικόνα, υποβαθμίζει ξεκάθαρα την ποιότητα της διδασκαλίας για χιλιάδες μαθητές και μαθήτριες που έχουν ως ελάχιστη απαίτηση η Φυσική στα σχολεία να διδάσκεται από Φυσικούς.

Η ΕΕΦΕΕ θα συνεχίσει με επιχειρήματα και με θεσμικό τρόπο να υποστηρίζει την αναβάθμιση της Φυσικής στην Εκπαίδευση και σε αυτήν την κατεύθυνση καλεί τους υπεύθυνους να αναθεωρήσουν άμεσα την απόφαση τους.

Η Ελληνική Εταιρεία Φυσικής για την Επιστήμη και την Εκπαίδευση –http://physicsmentor.gr/?p=1597

Πηγή

Κατηγορίες:
Νέα

O υπερυπολογιστής Δαίδαλος

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Υπερυπολογιστή – μαμούθ αποκτά η Ελλάδα – Έναν εκ των 4 της Ε.Ε.
Tα σούπερ κομπιούτερ γίνονται απαραίτητα για την επιστημονική έρευνα και την υλοποίηση σύνθετων δοκιμών

Πόσο χρόνο χρειάζεται ο ανθρώπινος εγκέφαλος για να υπολογίσει πόσο κάνει 3,20 επί 2,15; Σίγουρα αρκετά περισσότερο από ένα δευτερόλεπτο. Ποιος θα αμφισβητούσε ότι ένας άνθρωπος που είναι σε θέση να υπολογίσει σε ένα μόλις δευτερόλεπτο το γινόμενο ενός πολλαπλασιασμού, μάλλον, ανήκει σε κάποιο πιο εξελιγμένο είδος; Ακόμη όμως, και σε αυτή την περίπτωση, δύσκολα θα μπορούσε να εντοπιστεί άνθρωπος στη Γη που να είναι σε θέση να πραγματοποιήσει δεκάδες ή εκατοντάδες αριθμητικές πράξεις σε ένα δευτερόλεπτο.

Ωστόσο, η άμεση πραγματοποίηση μαζικών υπολογισμών (γνωστών στην Πληροφορική ως πράξεις κινητής υποδιαστολής επειδή η υποδιαστολή των αριθμών μετακινείται βάσει των υπολογιστικών αναγκών) είναι μία από τις βασικές προϋποθέσεις για να προχωρήσει η ανθρωπότητα και να δοκιμαστούν ανακαλύψεις και εφευρέσεις. Αυτή η ανάγκη γέννησε αρχικά τον ηλεκτρονικό υπολογιστή και αργότερα τους υπερυπολογιστές. Πρόκειται για ιδιαίτερα προηγμένων δυνατοτήτων υπολογιστικά συστήματα, τα οποία είναι σε θέση να πραγματοποιούν σχεδόν άπειρες και ιδιαίτερα σύνθετες αριθμητικές πράξεις ανά δευτερόλεπτο. Για παράδειγμα, η Ιαπωνία χάρη στο σύστημα υπερυπολογιστών Fugaku, που είναι το τρίτο μεγαλύτερο παγκοσμίως, είχε πλεονέκτημα στη μάχη κα-τά του κορωνοϊού, με σειρά ερευνών για τη δημιουργία φαρμάκων.

«Οι χώρες που διαθέτουν τους μεγαλύτερους υπερυπολογιστές διαθέτουν το συγκριτικό πλεονέκτημα και είναι σε θέση να αναπτύξουν τεχνολογία αιχμής. Οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ιαπωνία διαγκωνίζονται με στόχο την ανάπτυξη κορυφαίας τεχνολογίας υπερυπολογιστών που αποτελούν το συνώνυμο της τεχνολογικής υπεροχής. Η Ευρώπη άρχισε τα τελευταία χρόνια να επενδύει στην ανάπτυξη των υπερυπολογιστών», αναφέρει ο καθηγητής Νεκτάριος Κοζύρης και κοσμήτορας στη Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών. Ο κ. Κοζύρης αποτελεί τον εθνικό εκπρόσωπο της Κοινής Επιχείρησης για την ευρωπαϊκή υπολογιστική υψηλών επιδόσεων (EuroHPC JU) και πρόεδρο του Εθνικού Δικτύου Υποδομών Τεχνολογίας και Ερευνας (ΕΔΥΤΕ).

Διάδοχος του ARIS

Το ΕΔΥΤΕ διαθέτει μια μικρού μεγέθους υποδομή υπερυπολογιστών, το ARIS (Advanced Research Information System), που φιλοξενείται σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο 100 τ.μ. στο κτίριο του υπουργείου Παιδείας στο Μαρούσι. Ο εν λόγω υπερυπολογιστής έχει αποτελέσει επένδυση της τάξεως των 3 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτήθηκε με κοινοτικούς πόρους και τέθηκε σε λειτουργία το καλοκαίρι του 2015. Ωστόσο, παρότι το ARIS είναι το ισχυρότερο υπολογιστικό σύστημα στην Ελλάδα για επιστημονικές εφαρμογές, έχει ώς ένα βαθμό ξεπεραστεί λόγω της σημαντικής προόδου που έχει συντελεστεί παγκοσμίως τα τελευταία χρόνια στο συγκεκριμένο πεδίο. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα και συγκεκριμένα το ΕΔΥΤΕ και το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος που δημοσιοποίησε, τον Δεκέμβριο του 2021, το EuroHPC JU για την επιλογή τεσσάρων ευρωπαϊκών χωρών που θα φιλοξενήσουν ισάριθμους υπερυπολογιστές μεσαίου μεγέθους. Ως αποτέλεσμα, η Ελλάδα, που κατέθεσε τη δική της πρόταση, πέτυχε να ενταχθεί στο κλειστό κλαμπ των χωρών, μαζί με την Ουγγαρία, την Ιρλανδία και την Πολωνία, που θα φιλοξενήσουν τους δικούς τους υπερυπολογιστές. Η ισχύς των σούπερ κομπιούτερ μετριέται σε Petaflop που αντιστοιχεί σε ένα εκατομμύριο δισεκατομμύριo, δηλαδή ένα τετράκις εκατομμύριο (1.000.000.000.000.000) πράξεις κινητής υποδιαστολής ανά δευτερόλεπτο. Σε σχέση δηλαδή, με το ARIS, ο νέος υπερυπολογιστής έχει μεγαλύτερη ισχύ κατά 60 φορές.

Πρωτοπορία με τον «Δαίδαλο»

Ο υπερυπολογιστής με το όνομα «Δαίδαλος» που θα αποκτήσει η Ελλάδα θα διαθέτει ισχύ 30 Petaflots, δηλαδή θα είναι σε θέση να εκτελεί 30 εκατομμύρια δισεκατομμύρια πράξεις ανά δευτερόλεπτο, όπως εξηγεί ο κ. Κοζύρης, πρόεδρος του ΕΔΥΤΕ. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ογκώδης αυτή υποδομή θα φιλοξενηθεί, κατά πάσα πιθανότητα, σε χώρο 1.000 τετραγωνικών μέτρων στο Τεχνολογικό και Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος του «Δαιδάλου», αρκεί να ληφθεί υπόψη ότι το ελληνικό σούπερ κομπιούτερ αντιστοιχεί, σε απόλυτους αριθμούς, σε εκατομμύρια «παραδοσιακούς» υπολογιστές που χρησιμοποιούν ιδιώτες και επιχειρήσεις. Ο υπερυπολογιστής, δηλαδή, που θα αποκτήσει η Ελλάδα θα μπορούσε να ισοδυναμεί με τον αριθμό των υπολογιστών που διαθέτει μια χώρα με πληθυσμό 6 εκατ. κατοίκων. Με τα σημερινά δεδομένα, ο ελληνικός υπερυπολογιστής συγκαταλέγεται στα 15 ισχυρότερα υπολογιστικά συστήματα παγκοσμίως. Οταν, όμως, τεθεί σε λειτουργία, τέλη 2024 – αρχές 2025, ο «Δαίδαλος» εκτιμάται ότι θα ανήκει στα κορυφαία 30-40 υπολογιστικά συστήματα παγκοσμίως, επειδή μέχρι τότε αναμένεται ότι η ισχύς των υπερυπολογιστών θα έχει ενισχυθεί. «Αυτού του είδους οι υποδομές διαθέτουν χρονικό ορίζοντα υλοποίησης δύο έως τριών χρόνων», σημειώνει ο κ. Κοζύρης. Ο ελληνικός υπερυπολογιστής αποτελεί επένδυση 30-32 εκατ. ευρώ, με το 70% του ποσού αυτού να προέρχεται από το Ταμείο Ανάκαμψης και το υπόλοιπο να αποτελεί κοινοτική χρηματοδότηση. Συνολικά το κόστος της συγκεκριμένης υποδομής εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 40 εκατ. ευρώ.

«Δημιουργείται σταδιακά στην Ελλάδα ένα σημαντικό οικοσύστημα ερευνητών και επιστημόνων από τους τομείς της ζωής, της υγείας και των φυσικών επιστημών που γνωρίζουν να προγραμματίζουν υπολογιστικά μοντέλα που διαθέτουν υψηλές απαιτήσεις και ως εκ τούτου έχουν ανάγκη από πολύ μεγάλη ισχύ», εξηγεί ο κ. Κοζύρης. Η χώρα μας, όπως προσθέτει ο κ. Κοζύρης, ανήκει στην πεντάδα των ευρωπαϊκών χωρών, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Γαλλία και η Ισπανία, που εμφανίζουν τις μεγαλύτερες επιδόσεις στον τομέα της έρευνας των υπερυπολογιστών. Τα επόμενα βήματα για να τεθεί σε λειτουργία ο «Δαίδαλος» περιλαμβάνουν την προμήθεια, την εγκατάσταση του κατάλληλου εξοπλισμού αλλά και την απαιτούμενη διαμόρφωση του χώρου των 1.000 τ.μ. όπου θα φιλοξενηθεί ο ελληνικός υπερυπολογιστής. Στο ελληνικό σούπερ κομπιούτερ θα έχουν τη δυνατότητα να «τρέξουν» τα πειράματά τους ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια αλλά και εταιρείες εντός και εκτός Ελλάδας. Ερευνητές δηλαδή και επιστήμονες σε τομείς όπως η Υπολογιστική Χημεία, η Φυσική, η Βιολογία, η Βιοϊατρική, η Μετεωρολογία και η Σεισμολογία θα έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν τις δοκιμές τους στον «Δαίδαλο», που θα επιτρέψει στην Ελλάδα να ισχυροποιήσει τη θέση της και στον παγκόσμιο χάρτη της επιστημονικής έρευνας.

Πανίσχυρο εργαλείο με πολλαπλές εφαρμογές στην έρευνα

Τι θα συνέβαινε εάν δεν υπήρχαν οι υπερυπολογιστές; Θα χρειάζονταν… χιλιάδες χρόνια προκειμένου να εκτελεστούν επιστημονικές εφαρμογές που απαιτούν την υλοποίηση πολλών εκατομμυρίων μαθηματικών πράξεων ή την επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων. «Λόγω αυτών των απαιτήσεων, τέτοιου είδους προβλήματα είτε θα χρειάζονταν απαγορευτικά μεγάλο χρόνο για να ολοκληρωθούν σε έναν απλό υπολογιστή γραφείου είτε λόγω περιορισμένων πόρων (π.χ. κεντρική μνήμη, αποθηκευτικός χώρος) δεν είναι εφικτό να πραγματοποιηθούν καθόλου», σημειώνει ο κ. Κοζύρης. Οι υπερυπολογιστές, όπως εξηγεί το ΕΔΥΤΕ, ξεπερνούν τους περιορισμούς αυτούς χρησιμοποιώντας εξειδικευμένο υλικό τελευταίας τεχνολογίας κάθε χρονική στιγμή, εκμεταλλευόμενοι παράλληλα την υπολογιστική ισχύ από πολλαπλές υπολογιστικές μονάδες. Eνας υπερυπολογιστής σήμερα είναι στην πραγματικότητα ένα σύστημα από εκατοντάδες ή και χιλιάδες υπολογιστές (που λειτουργούν ως «κόμβοι») που επικοινωνούν μεταξύ τους χρησιμοποιώντας ένα πολύ γρήγορο δίκτυο και οι οποίοι συνεργατικά μπορούν να επιλύουν προβλήματα με μεγάλη ταχύτητα. 

Eνας υπερυπολογιστής είναι ένα πανίσχυρο εργαλείο πραγματοποίησης έρευνας. Σήμερα οι υπερυπολογιστές χρησιμοποιούνται για να επιλύσουν μερικά από τα σημαντικότερα προβλήματα της ανθρωπότητας, όπως η προέλευση του Σύμπαντος, η ανακάλυψη νέων φαρμάκων, οι έρευνες για την κλιματική αλλαγή και άλλα. Ενδεικτικές εφαρμογές περιλαμβάνουν, στη Βιοχημεία, τη μελέτη βιολογικών διεργασιών και πιθανών τρόπων παρέμβασης, στη Χημεία, τη μελέτη ιδιοτήτων ατόμων, ενώσεων (π.χ. σχεδίαση νέων υλικών), στη Φυσική, την προσομοίωση φαινομένων και την ερμηνεία των παρατηρήσεων των αστροφυσικών για το Σύμπαν. Η απεριόριστη λίστα των εφαρμογών που είναι δυνατόν να στηριχθούν στους υπερυπολογιστές περιλαμβάνει τη μελέτη των κλιματολογικών αλλαγών στην Ελλάδα και τους παράγοντες που επηρεάζουν το κλίμα, τη βελτίωση των μοντέλων πρόγνωσης που χρησιμοποιούνται ή τη μέτρηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. 

Διαχείριση της COVID-19

Στην Ιαπωνία, ο υπερυπολογιστής Fugaku έπαιξε καταλυτικό ρόλο στη διαχείριση της πανδημίας, καθώς χρησιμοποιήθηκε για την πραγματοποίηση προσομοιώσεων με (εικονικά) σταγονίδια και αερολύματα του κορωνοϊού ώστε να διαπιστωθεί πόσο αποτελεσματική έναντι της διάδοσης του ιού είναι η χρήση μάσκας. 

Οι επιστήμονες, για να μελετήσουν πόσο γρήγορα μεταδίδεται ο κορωνοϊός σε διαφορετικά περιβάλλοντα, όπως το γραφείο, οι σχολικές αίθουσες, τα εστιατόρια, τα θέατρα και τα μέσα μαζικής μεταφοράς, «έτρεξαν» στον υπερυπολογιστή Fugaku σειρά πειραμάτων με αερολύματα και σταγονίδια που ταξιδεύουν μέσω του βήχα. Ετσι κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η χρήση μάσκας σε συνδυασμό με καλό εξαερισμό περιορίζουν σημαντικά το ρίσκο μόλυνσης με COVID-19. 

Αυτή τη στιγμή, τον μεγαλύτερο υπερυπολογιστή, με το όνομα Frontier, διαθέτουν οι ΗΠΑ: είναι σε θέση να πραγματοποιήσει 1 δισεκατομμύριο πράξεις κινητής υποδιαστολής ανά δευτερόλεπτο. Το τρίτο μεγαλύτερο σούπερ κομπιούτερ (Lumi) βρίσκεται στη Φινλανδία και η θερμότητα που θα απορρίπτει θα καλύπτει το 20% των αναγκών θέρμανσης της πόλης Kajaani. Η ποσότητα ενέργειας που παράγει αντιστοιχεί σε αυτήν που παράγουν 4.000-5.000 αυτοκίνητα. H Ελλάδα, παρά την πρόοδο που έχει πραγματοποιήσει, επενδύει με σχετική καθυστέρηση στην ανάπτυξη συστημάτων υπερυπολογιστών.

Πηγή

Κατηγορίες:
Νέα

Tο μικρότερο τηλεκατευθυνόμενο ρομπότ στον κόσμο

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Μηχανικοί στο Πανεπιστήμιο Northwestern στο Ιλινόι των ΗΠΑ δημιούργησαν το μικρότερο τηλεκατευθυνόμενο ρομπότ στον κόσμο, το οποίο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στο μέλλον για την εξάλειψη όγκων ή για τον καθαρισμό φραγμένων αρτηριών στο ανθρώπινο σώμα. Το ρομπότ μοιάζει με καβούρι και έχει πλάτος μισό χιλιοστό, μικρότερο δηλαδή και από το πλάτος ενός νομίσματος.

Σύμφωνα με το σχετικό άρθρο που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Science Robotics», οι ερευνητές χρειάστηκαν ενάμιση χρόνο για να κατασκευάσουν το μικροσκοπικό μεταλλικό ρομπότ. Η ομάδα του Τζον Ρότζερς, καθηγητή Επιστήμης και Μηχανικής Υλικών στο Πανεπιστήμιο Northwestern, συνδύασε κριτική και δημιουργική σκέψη για να σχεδιάσει το ρομποτικό καβούρι. Το ρομπότ έχει κατασκευαστεί από ένα εύπλαστο κράμα μνήμης σχήματος (Shape Memory Alloy) και μπορεί να περπατάει, να λυγίζει, να στρίβει και να πηδά.

Η ιδιαιτερότητα των κραμάτων μνήμης σχήματος έγκειται στο γεγονός ότι έπειτα από μεγάλες πλαστικές παραμορφώσεις που έχουν υποστεί υπό θερμομηχανική φόρτιση, μπορούν να ανακτούν το αρχικό τους σχήμα με αφαίρεση του φορτίου ή με την θέρμανσή τους.

Όπως αναφέρει το CNN, η ομάδα του Ρότζερς θέρμανε ορισμένες αρθρώσεις του ρομποτικού καβουριού για να τις επαναφέρει εν μέρει στην αρχική επίπεδη κατάσταση. Όταν η θερμότητα εφαρμόστηκε ξανά και ξανά με μια συγκεκριμένη ακολουθία, τα καβούρια μπορούσαν να κινηθούν, όπως οι άνθρωποι λυγίζουν και ισιώνουν τα πόδια τους για να περπατήσουν.

«Το λέιζερ είναι ένας βολικός τρόπος για να το κάνουμε αυτό, επειδή μπορούμε να εστιάσουμε το φως σε ένα πολύ μικρό σημείο και να σαρώσουμε αυτό το σημείο για να φωτίσουμε διαφορετικά μέρη του σώματος του ρομπότ σε μια χρονική ακολουθία», εξήγησε.

Ένα πολλά υποσχόμενο μέλλον

Τα ρομπότ βρίσκονται ακόμη σε φάση ανάπτυξης και προορίζονται κυρίως για ακαδημαϊκούς σκοπούς, αλλά η τεχνολογία που χρησιμοποιείται για την κατασκευή των μικροσκοπικών καβουριών έχει πολλές άλλες εφαρμογές, σημείωσε ο Ρότζερς. Για παράδειγμα, τα ρομποτικά καβούρια θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την εκτέλεση ελάχιστα επεμβατικών χειρουργικών επεμβάσεων ή να βοηθήσουν στη συναρμολόγηση και επισκευή μηχανών μικρής κλίμακας, σύμφωνα με τους ερευνητές.

Εν τω μεταξύ, ο Ρότζερς θέλει να επεκτείνει τις δυνατότητες του ρομπότ.

«Ζήτησα από τους φοιτητές μου να βρουν έναν τρόπο να κάνουν αυτά τα ρομπότ να πετάξουν. Μπορεί να είναι αδύνατο, αλλά η ιδέα είναι διασκεδαστική», είπε.

Πηγή

Κατηγορίες:
Νέα

Tεχνητή νοημοσύνη προβλέπει τον θάνατο από καρδιακή ανακοπή

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Σύστημα τεχνητής νοημοσύνης προβλέπει καλύτερα από τους γιατρούς αν και πότε ένας ασθενής θα πάθει καρδιακή ανακοπή

Ένα νέο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, το πρώτο του είδους του, μπορεί να προβλέψει -με ακρίβεια σημαντικά μεγαλύτερη από ό,τι ένας γιατρός- εάν και πότε ένας καρδιοπαθής ασθενής μπορεί να πεθάνει από καρδιακή ανακοπή. Η τεχνολογία, που αναλύει εικόνες από την καρδιά του ασθενούς και το ιατρικό και φαρμακευτικό ιστορικό του, υπόσχεται να φέρει επανάσταση στη λήψη κλινικών αποφάσεων και να βοηθήσει την επιβίωση από αιφνίδιες και θανατηφόρες καρδιακές αρρυθμίες.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής την καθηγήτρια βιοϊατρικής μηχανικής και ιατρικής Νατάλια Τραγιάνοβα του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς στη Βαλτιμόρη, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό καρδιαγγειακής έρευνας «Nature Cardiovascular Research», χρησιμοποίησαν για πρώτη φορά νευρωνικά δίκτυα τεχνητής νοημοσύνης, προκειμένου να δημιουργήσουν ένα σύστημα εξατομικευμένης αξιολόγησης για κάθε ασθενή με καρδιοπάθεια.

Το νέο σύστημα βαθιάς μάθησης με την ονομασία SSCAR (Survival Study of Cardiac Arrhythmia Risk) διαθέτει αλγόριθμο που αξιολογεί με αξιοσημείωτη ακρίβεια την πιθανότητα αιφνίδιου καρδιακού θανάτου μέσα στην επόμενη δεκαετία, καθώς και το πότε είναι πιθανότερο να συμβεί μέσα σε αυτό το διάστημα.

Η δρ Τραγιάνοβα δήλωσε ότι «ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος λόγω αρρυθμίας ευθύνεται για έως το 20% όλων των θανάτων παγκοσμίως και παρόλα αυτά γνωρίζουμε λίγα αναφορικά με το γιατί συμβαίνει ή πώς να διακρίνουμε ποιός κινδυνεύει. Υπάρχουν ασθενείς που ίσως έχουν μικρό κίνδυνο αιφνίδιου καρδιακού θανάτου αλλά δέχονται απινιδωτές που μπορεί να μην χρειάζονται, ενώ υπάρχουν υψηλού κινδύνου ασθενείς που όμως δεν κάνουν την αναγκαία θεραπεία και μπορεί να πεθάνουν στην ακμή της ζωής τους. Αυτό που μπορεί να κάνει ο αλγόριθμος μας, είναι να διακρίνει ποιός κινδυνεύει από καρδιακό θάνατο και πότε αυτός θα συμβεί, επιτρέποντας έτσι στους γιατρούς να αποφασίσουν ακριβώς τι είναι ανάγκη να γίνει. Είναι η επιτομή της τάσης συγχώνευσης της τεχνητής νοημοσύνης, της μηχανικής και της ιατρικής ως το μέλλον της περίθαλψης».

Οι ερευνητές -μεταξύ των οποίων ο ελληνικής καταγωγής Κωνσταντίνος Αρώνης του ίδιου πανεπιστημίου – ήδη εργάζονται για να δημιουργήσουν αλγόριθμους ικανούς να ανιχνεύουν και άλλες καρδιακές παθήσεις.

Πηγή

Κατηγορίες:
Νέα

Το τηλεσκόπιο Hubble ανακάλυψε το πιο μακρινό άστρο στο σύμπαν

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Το άστρο ονομάστηκε Earendel (σημαίνει άστρο της αυγής) και απέχει περίπου 12,9 δισεκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη

Το βέλος δείχνει άστρο Earendel

Ο προηγούμενος κάτοχος του ρεκόρ απόστασης ήταν το άστρο MACS J1149 +2223 LS1 σε απόσταση 9 δισεκατομμυρίων ετών φωτός. Το άστρο αυτό είχε βρεθεί πάλι από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble το 2018 και ‘έζησε’ όταν το σύμπαν είχε ηλικία περίπου 4 δισεκατομμύρια έτη (το 30% της σημερινής ηλικίας του).

Αλλά το άστρο που ανιχνεύτηκε πρόσφατα είναι τόσο μακριά που το φως του χρειάστηκε 12,9 δισεκατομμύρια χρόνια για να φτάσει στη Γη, και το βλέπουμε όπως ήταν όταν το σύμπαν είχε μόλις το 7% της σημερινής ηλικίας του.

«Σχεδόν δεν το πιστεύαμε στην αρχή, αυτό το άστρο ήταν τόσο μακριά από το προηγούμενο πιο μακρινό άστρο», δήλωσε ο αστρονόμος Brian Welch επικεφαλής ερευνητής της ομάδας που έκανε τη σχετική δημοσίευση.

Το άστρο Earendel έχει τουλάχιστον 50 φορές μεγαλύτερη μάζα από τον Ήλιο και είναι εκατομμύρια φορές πιο λαμπρό. Αλλά ακόμη κι ένα τόσο λαμπρό, πολύ μεγάλης μάζας άστρο θα ήταν αδύνατο να το δει κανείς σε τόσο μεγάλη απόσταση χωρίς την βοήθεια φυσικής μεγέθυνσης από το τεράστιο σμήνος γαλαξιών WHL0137-08, που βρίσκεται μεταξύ του άστρου Earendel και της Γης. Η μάζα του σμήνους γαλαξιών παραμορφώνει τον χώρο, δημιουργώντας έναν ισχυρό φυσικό μεγεθυντικό φακό που παραμορφώνει και ενισχύει πολύ το φως από τα μακρινά αντικείμενα που βρίσκονται πίσω του.

Twinkle, twinkle farthest star

Η σύνθεση του Earendel θα έχει μεγάλο ενδιαφέρον για τους αστροφυσικούς, δεδομένου ότι σχηματίστηκε πριν το σύμπαν αποκτήσει τα βαριά στοιχεία που παράγονται από τις διαδοχικές γενιές άστρων με τεράστια μάζα. Αν οι μελλοντικές έρευνες δείξουν ότι το Earendel αποτελείται μόνο από αρχέγονο υδρογόνο και ήλιο, θα ήταν η πρώτη απόδειξη για τα θρυλικά άστρα του Πληθυσμού III, τα οποία υποτίθεται πως είναι τα πρώτα άστρα που σχηματίστηκαν μετά τη Μεγάλη Έκρηξη. Αν και η πιθανότητα αυτή είναι μικρή, ο Welch παραδέχεται ότι είναι ελκυστική.

Το άστρο θα μελετηθεί περαιτέρω από το νέο πιο ισχυρό διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA, το οποίο έχει την δυνατότητα να δει πολύ πιο μακριά από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble.

Πηγή

Κατηγορίες:
Νέα

Ματαιώθηκε η ευρω-ρωσική αποστολή στον Άρη

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Το ευρωπαϊκό τροχοφόρο ρομπότ «Rosalind Franklin» επρόκειτο να εκτοξευτεί φέτος με ρωσικό πύραυλο.

Η ευρωπαϊκή διαστημική υπηρεσία ESA ανέστειλε και επίσημα την Πέμπτη την ευρω-ρωσική αποστολή Exomars που προγραμματιζόταν να εκτοξευτεί φέτος για τον Άρη.

Το Συμβούλιο της ESA συνεδρίασε στο Παρίσι στις 16-17 Μαρτίου για να αξιολογήσει την κατάσταση που έχει προκύψει στις σχέσεις Ευρώπης-Ρωσίας λόγω της εισβολής στην Ουκρανία.

«Ως διακυβερνητικός οργανισμός με εντολή να αναπτύξουμε και να υλοποιήσουμε διαστημικά προγράμματα με πλήρη σεβασμό τις ευρωπαϊκές αξίες, εκφράζουμε τη βαθιά λύπη μας για τις ανθρώπινες απώλειες και τις τραγικές συνέπειες της επιθετικότητας προς την Ουκρανία» ανέφερε σε ανακοίνωσή του.

Ο επικεφαλής της ρωσικής διαστημικής υπηρεσίας Roscosmos, Ντιμίτρι Ρογκόζιν, σχολίασε την ανακοίνωση στο telegram, λέγοντας ότι η δουλειά χιλιάδων επιστημόνων διαγράφηκε από μια κόλλα χαρτί με την υπογραφή ενός ευρωπαίου γραφειοκράτη και δήλωσε ότι η Ρωσία θα πραγματοποιήσει μόνη της την ερευνητική αποστολή στον Άρη.

Η ESA, η οποία ιδρύθηκε το 1975 και έχει 22 κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, αναφέρει ότι «ευθυγραμμίζεται πλήρως με τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη Ρωσία από τα κράτη-μέλη της».

Αποφάσισε ομόφωνα ότι είναι αδύνατο να συνεχιστεί η συνεργασία με τη ρωσική διαστημική υπηρεσία Roscosmos για αποστολή ExoMars, η οποία προέβλεπε την εκτόξευση του ευρωπαϊκού τροχοφόρου ρομπότ «Rosalind Franklin» με ρωσικό πύραυλο και πλατφόρμα προσεδάφισης.

Παράλληλα δόθηκε εντολή στον γενικό διευθυντή της ESA να πραγματοποιήσει μια γρήγορη έρευνα για να εξετάσει τις καλύτερες δυνατές εναλλακτικές επιλογές προκειμένου να προχωρήσει η αποστολή του ρομπότ.

Μετά την απόφαση της Roscosmos να διακόψει τις εκτοξεύσεις ρωσικών πυραύλων Soyuz από το ευρωπαϊκό διαστημικό κέντρο στη Γαλλική Γουιάνα, η ESA θα αναζητήσει εναλλακτικές λύσεις εκτόξευσης για τις προγραμματισμένες διαστημικές αποστολές Galileo M10, Galileo M1, Euclid και EarthCare.

Η ESA διαβεβαίωσε πάντως ότι η συνεργασία με τη Ρωσία στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό συνεχίζεται για λόγους ασφάλειας της λειτουργίας του και του πολυεθνικού πληρώματος.

 

Πηγή

Κατηγορίες:
Νέα

Ο πόλεμος μεταφέρεται και στο CERN

| 0 ΣΧΟΛΙΑ
Ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων (LHC) στο CERN

Το CERN εξέδωσε την εξής ανακοίνωση σχετικά με την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία:

Τα 23 κράτη μέλη του CERN καταδικάζουν, με τον πιο έντονο τρόπο την στρατιωτική εισβολή στην Ουκρανία από τη Ρωσική Ομοσπονδία και εκφράζουν τη λύπη τους για τις απώλειες ανθρώπινων ζωών και τις ανθρωπιστικές επιπτώσεις, καθώς και την συμμετοχή της Λευκορωσίας σε αυτή την παράνομη χρήση βίας κατά της Ουκρανίας.

Η Ουκρανία αποτελεί ένα από τα κράτη μέλη του CERN και οι Ουκρανοί επιστήμονες δραστηριοποιούνται σε πολλά από τα πειράματα και τις δραστηριότητες του ερευνητικού κέντρου. Βαθύτατα συγκινημένοι από τις εκτεταμένες και τραγικές συνέπειες της επίθεσης, η διοίκηση και το προσωπικό του CERN, καθώς και όλοκληρη η επιστημονική κοινότητα των κρατών μελών του CERN, εργάζονται για να συμβάλουν στην ανθρωπιστική βοήθεια στην Ουκρανία και να βοηθήσουν την ουκρανική κοινότητα στο CERN.

Το συμβούλιο του CERN πραγματοποίησε έκτακτη συνεδρίαση στις 8 Μαρτίου, συζητώντας σχετικά με τις μελλοντικών αλληλεπιδράσεις με τη Ρωσία και αποφάσισε ότι:

  • Το CERN θα προωθήσει πρωτοβουλίες για την υποστήριξη Ουκρανών επιστημόνων και της ουκρανικής επιστημονικής δραστηριότητας στον τομέα της φυσικής υψηλής ενέργειας.
  • το καθεστώς παρατηρητή της Ρωσικής Ομοσπονδίας αίρεται μέχρι νεωτέρας·
  • Το CERN δεν θα προβεί σε νέες συνεργασίες με την Ρωσική Ομοσπονδία και τους θεσμούς μέχρι νεωτέρας.
  • Η κατάσταση θα παρακολουθείται προσεκτικά και το συμβούλιο είναι έτοιμο να λάβει οποιαδήποτε περαιτέρω μέτρα, ανάλογα με την περίπτωση, στις μελλοντικές του συνεδριάσεις.

Επιπλέον, η διοίκηση του CERN θα συμμορφωθεί με όλες τις ισχύουσες διεθνείς κυρώσεις. Εκφράζει επίσης την υποστήριξή του στα πολλά μέλη της ρωσικής επιστημονικής κοινότητας του CERN που καταδικάζουν αυτήν την εισβολή.

Το CERN ιδρύθηκε μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο για να συνδέσει έθνη και ανθρώπους με τους ευγενείς και ειρηνικούς σκοπούς της επιστήμης: αυτή η επιθετικότητα έρχεται σε αντίθεση με όλα όσα υποστηρίζει ο οργανισμός. Το CERN θα συνεχίσει να υποστηρίζει τις βασικές του αξίες στην διασυνοριακή επιστημονική συνεργασία ως οδηγό για την ειρήνη.

Ας σημειωθεί ότι το CERN δεν είχε διώξει Ρώσους επιστήμονες ούτε μετά τη σοβιετική εισβολή στην Τσεχοσλοβακία το 1968 ούτε στο Αφγανιστάν το 1979 και προς το παρόν δεν το κάνει ούτε τώρα λόγω Ουκρανίας.

Εκτός από την διακοπή της συνεργασίας του CERN με την Ρωσία, κινδυνεύουν και πολλά άλλα επιστημονικά προγράμματα.

Το αμερικανικό Πανεπιστήμιο ΜΙΤ σταμάστησε την συνεργασία του με το ρωσικό Ινστιτούτο Επιστήμης και Τεχνολογίας Σκόλκοβο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέστειλε τη συμμετοχή της Ρωσίας στο νέο Πρόγραμμα της ΕΕ για την Έρευνα «Ορίζων Ευρώπη», ενώ τα εθνικά συμβούλια ερευνών σε μεγάλες χώρες (Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία κ.α.) πάγωσαν τις συνεργασίες τους με τη Ρωσία. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) καταδίκασε τη ρωσική εισβολή και η ευρωρωσική αποστολή ExoMars που ήταν να εκτοξευθεί φέτος για τον Άρη, είναι πια «πολύ απίθανη», σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση.

Άλλοι επιστημονικοί οργανισμοί έχουν αντισταθεί σε αυτή τη λογική, την οποία θεωρούν «πολιτικό ναρκοπέδιο». Για παράδειγμα η Διεθνής Αστρονομική Ένωση απέρριψε έκκληση Ουκρανών αστρονόμων να απαγορεύσει τους Ρώσους αστρονόμους από τις δραστηριότητες της. Αλλά και ο υπό κατασκευή αντιδραστήρας πυρηνικής σύντηξης ITER) στη Γαλλία με σημαντική παρουσία της Ρωσίας, δεν σχεδιάζει να την αποπομπή της.

Ερωτηματικό αποτελεί το τι θα γίνει με τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, που βασίζεται πολύ στη συμβολή της Ρωσίας και ήδη υπήρξαν αψιμαχίες και υπονοούμενα. Αν επεκταθεί η ρήξη μάλλον θα επιταχυνθεί η ‘συνταξιοδότηση’ του σταθμού πριν την προγραμματισμένη ημερομηνία του 2031.

Πηγή

Κατηγορίες:
Νέα

Γιουβάλ Χαράρι: Στην Ουκρανία διακυβεύεται η πορεία της ανθρωπότητας

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

 

Ο ιστορικός, φιλόσοφος και συγγραφέας αναφέρεται στην απειλή του πολέμου, που τις τελευταίες δεκαετίες δεν επικρέμεται πια πάνω από την ανθρωπότητα, ωστόσο «για να απολαύσουμε την ειρήνη, θα πρέπει όλοι να κάνουμε σωστές επιλογές».

Μπορούν οι άνθρωποι να αλλάξουν τον τρόπο συμπεριφοράς τους ή η ιστορία επαναλαμβάνεται ατέρμονα, με τους ανθρώπους να είναι για πάντοτε καταδικασμένοι να αναπαράγουν τραγωδίες του παρελθόντος χωρίς να αλλάζουν τίποτα εκτός από το ντεκόρ;

Μια σχολή σκέψης αρνείται σταθερά τη δυνατότητα αλλαγής. Υποστηρίζει ότι ο κόσμος είναι μια ζούγκλα, ότι οι ισχυροί λυμαίνονται τους αδύναμους και ότι το μόνο πράγμα που εμποδίζει μια χώρα να κατακρεουργήσει μια άλλη είναι η στρατιωτική δύναμη. Έτσι ήταν πάντα, και έτσι θα είναι. Όσοι δεν πιστεύουν στο νόμο της ζούγκλας δεν αυταπατώνται απλώς, αλλά θέτουν σε κίνδυνο την ίδια τους την ύπαρξη. Δεν θα επιβιώσουν για πολύ.

Μια άλλη σχολή σκέψης υποστηρίζει ότι ο λεγόμενος νόμος της ζούγκλας δεν είναι επ’ ουδενί φυσικός νόμος. Τον δημιούργησαν οι άνθρωποι κι αυτοί μπορούν να τον αλλάξουν. Σε αντίθεση με την επικρατούσα εσφαλμένη αντίληψη, οι πρώτες σαφείς ενδείξεις περί οργανωμένου πολέμου εμφανίζονται στα αρχαιολογικά αρχεία μόλις πριν από 13.000 χρόνια. Ακόμα και μετά από αυτή την ημερομηνία υπήρξαν πολλές περίοδοι χωρίς αρχαιολογικά στοιχεία για πολέμους. Σε αντίθεση με τη βαρύτητα, ο πόλεμος δεν είναι μια θεμελιώδης δύναμη της φύσης. Η ένταση και η ύπαρξή του εξαρτώνται από τους υποκείμενους τεχνολογικούς, οικονομικούς και πολιτιστικούς παράγοντες. Καθώς αυτοί οι παράγοντες αλλάζουν, το ίδιο αλλάζει και ο πόλεμος.

Οι αποδείξεις αυτής της αλλαγής βρίσκονται παντού γύρω μας. Τις τελευταίες γενιές, τα πυρηνικά όπλα έχουν μετατρέψει τον πόλεμο μεταξύ των υπερδυνάμεων σε μια τρελή πράξη συλλογικής αυτοκτονίας, αναγκάζοντας τα ισχυρότερα έθνη της Γης να βρουν λιγότερο βίαιους τρόπους επίλυσης των συγκρούσεων. Ενώ οι πόλεμοι μεταξύ μεγάλων δυνάμεων, όπως ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, σφράγισαν μεγάλο μέρος της ιστορίας, τα τελευταία εβδομήντα χρόνια δεν υπήρξε κανένας άμεσος πόλεμος μεταξύ υπερδυνάμεων.

Κατά την ίδια περίοδο, η παγκόσμια οικονομία μετατράπηκε από οικονομία των αγαθών σε οικονομία της γνώση. Εκεί που κάποτε οι κύριες πηγές πλούτου ήταν τα υλικά αγαθά, όπως τα χρυσωρυχεία, οι σιτοβολώνες και οι πετρελαιοπηγές, σήμερα η κύρια πηγή πλούτου είναι η γνώση. Και ενώ μπορείτε να καταλάβετε τις πετρελαιοπηγές δια της βίας, η γνώση δεν μπορεί να αποκτηθεί με αυτό τον τρόπο. Ως αποτέλεσμα, το κέρδος της κατάκτησης έχει μειωθεί.

 

Τέλος, στον παγκόσμιο πολιτισμό έχει συντελεστεί μια τεκτονική μετατόπιση. Πολλές ελίτ στην ιστορία -Ούννοι οπλαρχηγοί, Βίκινγκ και Ρωμαίοι πατρίκιοι, για παράδειγμα- έβλεπαν τον πόλεμο θετικά. Οι ηγεμόνες, από τον Σαργκόν τον Μέγα μέχρι τον Μπενίτο Μουσολίνι, επιδίωκαν να περάσουν στην αιωνιότητα μέσω των κατακτήσεων (και άνθρωποι των τεχνών όπως ο Όμηρος και ο Σαίξπηρ ευχαρίστως ικανοποιούσαν τέτοιες φαντασιώσεις). Άλλες ελίτ, όπως η χριστιανική εκκλησία, θεωρούσαν τον πόλεμο ως αναγκαίο κακό.

Τις τελευταίες γενιές, ωστόσο, για πρώτη φορά στην ιστορία ο κόσμος κυριαρχείται από ελίτ που θεωρούν τον πόλεμο κακό και αποφεύξιμο. Ακόμη και οι Τζορτζ Μπους και Ντόναλντ Τραμπ- για να μην αναφέρουμε τις Μέρκελ και Άρντερν του κόσμου-, είναι πολύ διαφορετικοί τύποι πολιτικών από τον Αττίλα τον Ούννο ή τον Αλάριχο τον Γότθο. Συνήθως έρχονται στην εξουσία με όνειρα για εγχώριες μεταρρυθμίσεις και όχι για κατακτήσεις άλλων χωρών. Αλλά και στο βασίλειο της τέχνης και της σκέψης, οι περισσότερες πεφωτισμένες προσωπικότητες -από τον Πάμπλο Πικάσο έως τον Στάνλεϊ Κιούμπρικ- είναι περισσότερο γνωστές για την απεικόνιση της παράλογης φρίκης της μάχης παρά για την εξύμνηση των αρχιτεκτόνων της.

Ως αποτέλεσμα όλων αυτών των αλλαγών, οι περισσότερες κυβερνήσεις έπαψαν να θεωρούν τους επιθετικούς πολέμους ως αποδεκτό εργαλείο για την προώθηση των συμφερόντων τους και τα περισσότερα έθνη σταμάτησαν να φαντασιώνονται την κατάκτηση και την προσάρτηση των γειτόνων τους. Απλώς δεν είναι αλήθεια ότι μόνο στρατιωτική δύναμη εμποδίζει τη Βραζιλία να κατακτήσει την Ουρουγουάη ή την Ισπανία να εισβάλει στο Μαρόκο.

Η παρακμή του πολέμου είναι εμφανής σε πολλές στατιστικές. Από το 1945, είναι σχετικά σπάνιο να επανασχεδιάζονται τα διεθνή σύνορα λόγω ξένης εισβολής και ούτε μία διεθνώς αναγνωρισμένη χώρα δεν έχει εξαφανιστεί εντελώς από τον χάρτη λόγω εξωτερικής κατάκτησης. Βεβαίως, δεν έλειψαν άλλα είδη συγκρούσεων, όπως οι εμφύλιοι πόλεμοι και οι εξεγέρσεις, αλλά ακόμη και αν όλα τα είδη συγκρούσεων κατά τις δύο πρώτες δεκαετίες του 21ου αιώνα ληφθούν υπόψη, η ανθρώπινη βία έχει σκοτώσει λιγότερους ανθρώπους απ’ ό,τι οι αυτοκτονίες, τα τροχαία ή οι ασθένειες που σχετίζονται με την παχυσαρκία. Η πυρίτιδα έχει καταστεί λιγότερο θανατηφόρα από τη ζάχαρη.

Οι μελετητές διαφωνούν για τα ακριβή στατιστικά στοιχεία, αλλά είναι σημαντικό να βλέπουμε πέρα από τα μαθηματικά. Η παρακμή του πολέμου υπήρξε τόσο ψυχολογικό όσο και στατιστικό φαινόμενο. Το σημαντικότερο χαρακτηριστικό του ήταν μια ουσιαστική αλλαγή στην ίδια την έννοια του όρου «ειρήνη». Στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας η ειρήνη σήμαινε μόνο «”την προσωρινή απουσία πολέμου». Όταν οι άνθρωποι το 1913 έλεγαν ότι υπήρχε ειρήνη μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας, εννοούσαν ότι ο γαλλικός και ο γερμανικός στρατός δεν συγκρούονταν άμεσα, αλλά, ωστόσο, όλοι γνώριζαν ότι ο πόλεμος μεταξύ τους θα μπορούσε να ξεσπάσει ανά πάσα στιγμή.

Τις τελευταίες δεκαετίες «ειρήνη» σημαίνει «μη πιθανότητα πολέμου». Για πολλές χώρες, η εισβολή και η κατάκτηση από τους γείτονες φαντάζει σχεδόν αδιανόητη. Ζω στη Μέση Ανατολή, οπότε γνωρίζω πολύ καλά ότι υπάρχουν και εξαιρέσεις σε αυτές τις τάσεις, αλλά η αναγνώριση των τάσεων είναι τουλάχιστον εξίσου σημαντική με το να μπορεί κανείς να επισημάνει τις εξαιρέσεις.

Η «νέα ειρήνη» δεν ήταν μια στατιστική σύμπτωση ή μια χίπικη φαντασίωση. Αντανακλάται με μεγαλύτερη σαφήνεια στους ψυχρά μελετημένους προϋπολογισμούς. Τις τελευταίες δεκαετίες οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο αισθάνονται αρκετά ασφαλείς ώστε να ξοδεύουν κατά μέσο όρο μόνο το 6,5% του προϋπολογισμού τους στις ένοπλες δυνάμεις τους, ενώ ξοδεύουν πολύ περισσότερα για την εκπαίδευση, την υγειονομική περίθαλψη και την κοινωνική πρόνοια.

Τείνουμε να το θεωρούμε δεδομένο, αλλά αποτελεί μια εκπληκτική καινοτομία στην ανθρώπινη ιστορία. Για χιλιάδες χρόνια, οι στρατιωτικές δαπάνες αποτελούσαν μακράν το μεγαλύτερο κονδύλι στον προϋπολογισμό κάθε πρίγκιπα, ηγεμόνα, σουλτάνου και αυτοκράτορα. Δεν ξόδευαν σχεδόν ούτε δεκάρα στην εκπαίδευση ή την ιατρική βοήθεια για τις μάζες.

Η παρακμή του πολέμου δεν προέκυψε από κάποιο θεϊκό θαύμα ή από μια αλλαγή στους νόμους της φύσης. Προέκυψε από το γεγονός ότι οι άνθρωποι έκαναν καλύτερες επιλογές. Αποτελεί αναμφισβήτητα το μεγαλύτερο πολιτικό και ηθικό επίτευγμα του σύγχρονου πολιτισμού. Δυστυχώς, το γεγονός ότι απορρέει από ανθρώπινη επιλογή σημαίνει επίσης ότι είναι αναστρέψιμη.

Η τεχνολογία, η οικονομία και ο πολιτισμός συνεχίζουν να αλλάζουν. Η άνοδος των κυβερνοόπλων, των οικονομιών που καθοδηγούνται από την Τεχνητή Νοημοσύνη και των νέων μιλιταριστικών πολιτισμών θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια νέα εποχή πολέμων, χειρότερη από οτιδήποτε έχουμε δει στο παρελθόν. Για να απολαύσουμε την ειρήνη, πρέπει σχεδόν όλοι να κάνουμε σωστές επιλογές. Αντίθετα, μια κακή επιλογή από μία μόνο πλευρά μπορεί να οδηγήσει σε πόλεμο.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ρωσική απειλή για εισβολή στην Ουκρανία πρέπει να ανησυχεί τους πάντες στη Γη. Αν γίνει και πάλι κανόνας για τις ισχυρές χώρες να κατατροπώνουν τους ασθενέστερους γείτονές τους, κάτι τέτοιο θα επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο αισθάνονται και συμπεριφέρονται. Το πρώτο και πιο προφανές αποτέλεσμα μιας επιστροφής στο νόμο της ζούγκλας θα ήταν η απότομη αύξηση των στρατιωτικών δαπανών εις βάρος όλων των άλλων. Τα χρήματα που θα έπρεπε να πηγαίνουν σε δασκάλους, νοσηλευτές και κοινωνικούς λειτουργούς θα πήγαιναν σε τανκς, πυραύλους και κυβερνοόπλα.

Η επιστροφή στη ζούγκλα θα υπονόμευε επίσης την παγκόσμια συνεργασία σε προβλήματα όπως η πρόληψη της καταστροφικής κλιματικής αλλαγής ή η ρύθμιση ανατρεπτικών τεχνολογιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η γενετική μηχανική. Δεν είναι εύκολο να συνεργάζεσαι με χώρες που ετοιμάζονται να σε εξοντώσουν. Και καθώς τόσο η κλιματική αλλαγή όσο και η κούρσα των εξοπλισμών στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης επιταχύνονται, η απειλή των ένοπλων συγκρούσεων θα αυξηθεί περαιτέρω, κλείνοντας έναν φαύλο κύκλο που μπορεί κάλλιστα να στοιχειώσει το είδος μας.

Αν πιστεύετε ότι η ιστορική αλλαγή είναι αδύνατη και ότι η ανθρωπότητα δεν έφυγε ποτέ από τη ζούγκλα και δεν θα φύγει ποτέ, η μόνη επιλογή που απομένει είναι αν θα παίξουμε το ρόλο του θηρευτή ή του θηράματος. Με μια τέτοια επιλογή, οι περισσότεροι ηγέτες θα προτιμούσαν να μείνουν στην ιστορία ως αρπακτικά και να προσθέσουν τα ονόματά τους στον ζοφερό κατάλογο των κατακτητών που οι άτυχοι μαθητές είναι καταδικασμένοι να απομνημονεύουν για τις εξετάσεις ιστορίας.

Αλλά μήπως η αλλαγή είναι δυνατή; Μήπως ο νόμος της ζούγκλας είναι επιλογή και όχι αναπόφευκτο γεγονός; Αν είναι έτσι, κάθε ηγέτης που επιλέγει να κατακτήσει έναν γείτονα θα πάρει μια ξεχωριστή θέση στη μνήμη της ανθρωπότητας, πολύ χειρότερη από τον γνωστό ως «η μάστιγα του Θεού» Ταμερλάνο. Θα μείνει στην ιστορία ως ο άνθρωπος που κατέστρεψε το μεγαλύτερο επίτευγμά μας. Εκεί που νομίζαμε ότι βγήκαμε από τη ζούγκλα, μας τράβηξε πάλι μέσα.

Δεν ξέρω τι θα συμβεί στην Ουκρανία. Αλλά ως ιστορικός πιστεύω στη δυνατότητα αλλαγής. Δεν νομίζω ότι πρόκειται για αφέλεια, αλλά για ρεαλισμό. Η μόνη σταθερά της ανθρώπινης ιστορίας είναι η αλλαγή. Και αυτό είναι κάτι που ίσως μπορούμε να μάθουμε από τους Ουκρανούς. Για πολλές γενιές, οι Ουκρανοί γνώρισαν μόνο τυραννία και βία. Υπέμειναν δύο αιώνες τσαρικής απολυταρχίας (η οποία τελικά κατέρρευσε εν μέσω του κατακλυσμού του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου). Μια σύντομη απόπειρα ανεξαρτησίας συνετρίβη γρήγορα από τον Κόκκινο Στρατό που επανέφερε τη ρωσική κυριαρχία. Στη συνέχεια οι Ουκρανοί έζησαν τον τρομερό ανθρωπογενή Γολοντόμορ [ο Μεγάλος Λιμός της Ουκρανίας (1932-1933)], τη σταλινική τρομοκρατία, τη ναζιστική κατοχή και δεκαετίες ψυχοφθόρου κομμουνιστικής δικτατορίας. Όταν η Σοβιετική Ένωση κατέρρευσε, η ιστορία φαινόταν να εγγυάται ότι οι Ουκρανοί θα ακολουθούσαν και πάλι τον δρόμο της βάναυσης τυραννίας – άλλωστε, τι άλλο ήξεραν;

Αυτοί όμως επέλεξαν διαφορετικά. Παρά την ιστορία, παρά την εξοντωτική φτώχεια και παρά τα φαινομενικά ανυπέρβλητα εμπόδια, οι Ουκρανοί εγκαθίδρυσαν δημοκρατικό πολίτευμα. Στην Ουκρανία, σε αντίθεση με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία, οι υποψήφιοι της αντιπολίτευσης αντικατέστησαν επανειλημμένα τους κατεστημένους. Όταν βρέθηκαν αντιμέτωποι με την απειλή της απολυταρχίας το 2004 και το 2013, οι Ουκρανοί εξεγέρθηκαν δύο φορές για να υπερασπιστούν την ελευθερία τους. Η δημοκρατία τους είναι νέα. Το ίδιο και η “νέα ειρήνη”. Και οι δύο είναι εύθραυστες και μπορεί να μη διαρκέσουν για πολύ. Αλλά και οι δύο είναι πιθανές, και μπορούν να αποκτήσουν βαθιές ρίζες. Κάθε τι παλιό ήταν κάποτε νέο. Όλα τελικά είναι θέμα επιλογής.

***

Yuval Noah Harari είναι ιστορικός, φιλόσοφος και συγγραφέας των βιβλίων «Sapiens» (2014), «Homo Deus» (2016) και της σειράς «Sapiens: A Graphic History» (2020-21). Είναι λέκτορας στο τμήμα ιστορίας του Εβραϊκού Πανεπιστημίου της Ιερουσαλήμ και συνιδρυτής της Sapienship, μιας εταιρείας με κοινωνικό αντίκτυπο.

Πηγή

Κατηγορίες:
Νέα

Το τέλος του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού

| 0 ΣΧΟΛΙΑ

Ο προγραμματισμός της NASA για το μέλλον του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού.

Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός που υπήρξε ένα μοναδικό εργαστήριο προσφέροντας στην ανθρωπότητα τεράστια επιστημονικά, εκπαιδευτικά και τεχνολογικά επιτεύγματα, θα συνεχίσει να λειτουργεί έως το 2030.

Η ‘αποστρατεία’ του προγραμματίζεται να συμβεί τον Ιανουάριο του 2031. Σταδιακά θα τεθεί εκτός τροχιάς και στη συνέχεια θα κάνει ελεγχόμενη «βουτιά» σε μια απόμερη περιοχή του Νότιου Ειρηνικού Ωκεανού, πέριξ του λεγόμενου Σημείου Νέμο, που έχει αποκληθεί «διαστημικό κοιμητήριο», επειδή έχει υποδεχθεί κατά καιρούς και άλλες διαστημοσυσκευές που έφθασαν στο τέλος της ζωής τους. Αυτό περιλαμβάνει το ανανεωμένο σχέδιο για τον ISS της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας(NASA), που δόθηκε στη δημοσιότητα

Στο μεταξύ, έως το τέλος της δεκαετίας του 2020, αναμένεται να έχει δημιουργηθεί ένας άλλος διαστημικός σταθμός -ή και δύο- με τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα ή και υπό τον πλήρη έλεγχό του. Η NASA σχεδιάζει να αγοράζει χρόνο σε αυτούς τους εμπορικούς διαστημικούς σταθμούς, προκειμένου να συνεχίσει τα πειράματα μικροβαρύτητας, βιοϊατρικής έρευνας, ανάπτυξης τεχνολογιών, εξοικείωσης των αστροναυτών της με το διάστημα κ.α.

Η NASA έχει υπογράψει ήδη συμφωνίες με τρεις αμερικανικές εταιρείες, σύμφωνα με το πρακτορείο UPI, για να αναπτύξουν τους νέους διαστημικούς σταθμούς: πρόκειται για τις Blue Origin (συμβόλαιο 130 εκατ. δολ.), Nanoracks (160 εκατ. δολ.) και Northrop Grumman Systems (126 εκατ. δολ.).

Πηγή

Κατηγορίες:
Νέα
web design by